Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου.

 

Ίσως να νομίζουμε ότι το κέντρο του κόσμου, είμαστε….εμείς…

Ίσως χωρίς να το έχουμε καταλάβει, έχουμε βάλλει τον εαυτό μας σε λάθος θέση, μέσα στο κόσμο,…..απέναντι στους άλλους…..και νιώθουμε μόνοι. Για αυτό νιώθουμε. Αυτός ο εαυτός μας, απειλείται συνεχώς, ζει σε ένα συνεχές άγχος, όλοι του φταίνε και όλα…. Ότι συμβαίνει γύρω του….μπορεί να τον βλάψει και στην καλύτερη  περίπτωση, είμαστε συνεχώς σε άμυνα ή περνάμε και στην επίθεση….Φτάνουμε από φόβο, να πιστεύουμε ότι ουκ εσμέν ώσπερ οι λοιποί των ανθρώπων, άρπαγες, άδικοι, μοιχοί ή όπως ούτος αυτός ο δίπλα μας, ο κάθε τελώνης της ζωής μας.

Όλο αυτό από φόβο, αδελφοί μου……

Και ποιος είναι ο βαθύτερος φόβος που μας οδηγεί σε αυτήν την σχιζοφρένεια….;

Μα τι άλλο; Αυτά τα ίδια, τα άσχημα, στο βάθος τα πιστεύουμε για τον εαυτό μας. Πιστεύουμε ότι είμαστε άρπαγες γιατί αγωνιστήκαμε, άδικοι διότι επιλέξαμε, μοιχοί γιατί θελήσαμε να αγαπήσουμε…. Και για όλα αυτά καλλίτερα να φταίει ούτος ο τελώνης, που κάποια στιγμή, μέτρησε όλα και πήρε απ’ όλα όσα είχαμε….κάτι….

Ο θυμός μας κρύβει φόβο…..αλλά υπάρχει ένας δρόμος, που βαδίζουμε και σήμερα και από την αρχή της ύπαρξής μας… . Είναι ο δρόμος προς το Ιερό. Τα βήματά μας σταθερά, αδελφοί μου, παρ’ όλα αυτά, εδώ μας φέρνουν, εδώ μας επιστρέφουν, δόξα τω Θεώ, πάντα!!!

Εις το ιερόν προσεύξασθε.

Εδώ, σήμερα, είναι η ευκαιρία μας. Σήμερα να αρχίσουμε ένα Τριώδιο, υπέροχο, πανέμορφο σε όλη την δομή του, άνετο, τρυφερό, γεμάτο στίχους, μουσική, εικόνες. Γεμάτο υγεία…Γεμάτο…. Θεό.

Είμαστε κι’ εμείς υπέροχοι, που μέσα σε έναν ακόμα χειμώνα της ζωής, μέσα σε θορύβους, κινήσεις, λογισμούς, ήρθαμε εις το ιερό, προσεύξασθε.

Εδώ, σήμερα, αδελφοί μου, θα κάνουμε ένα βήμα….πίσω….θα αφήσουμε ότι κάνουμε, εάν νηστεύουμε, εάν αποδεκατώμε πάντα όσα αποκτάμε. Θα αφήσουμε αυτόν τον εαυτό που μας οδηγεί στη τρέλα, θα αφήσουμε ήσυχους σαν να μην υπάρχουν όλους τους τελώνες της ζωής μας, διότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν, τίποτα δεν «κτώμεν» τίποτα δεν….χάνουμε.

Θα αφήσουμε όλους ήσυχους, ήσυχο θα αφήσουμε σήμερα, έστω για λίγο, και τον εαυτό μας, εδώ στο ιερό, όπου ήλθαμε, δόξα τω Θεώ, προσεύξασθε. Προς Τον Θεό……!!

Τι ανακούφιση, αδελφοί μου, τι ομορφιά! Ούτε που θα θέλουμε τους οφθαλμούς εις τον ουρανόν επάραι….. Τι ανακούφιση, τι ησυχία,….ο καθ’ ένας από εμάς, μακρόθεν εστώς, μακριά αλλά τόσο κοντά στον εαυτό μας, με τι ανακούφιση θα τίπτουμε το στήθος μας, τι ξέσπασμα χαράς, τι ευλογία….. Αυτό το ιλάσθητι μου τω αμαρτωλώ…..ο Θεός, όμως….! ιλάσθητι μου τω αμαρτωλώ….ποιος;;…. Ο Θεός!

Σε αυτή τη θέση, σε αυτήν τη στάση, αδελφοί μου θα ανα-καλύψουμε ποιόν; Ουχί τους άλλους ανθρώπους που είναι έτσι…κι…αλλιώς, ουχί τον εαυτό μας που υποτίθεται ότι κάνει αυτό ή το άλλο….αλλά το Θεό…! Σε αυτή την…. εξαφάνιση….εμφανίζεται ο Θεός, αδελφοί μου, μέσα μας.

Λέγεται νίψη…..αυτό ξεκινάμε σήμερα, λέγεται Τριώδιο……λέγεται προσευχή.

Καλή μας ανακούφιση, εύκολο θα ‘ναι…….

Αμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΔΕΚΑΤΗ ΕΚΤΗ

ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ

Εκ του κατά Λουκά

Δύο  «άνθρωποι ανέβησαν εις το ιερόν, προσεύξασθαι».

Ο εις Φαρισαίος και ο έτερος τελώνης. Ο ένας προσευχήθηκε:

 «προς εαυτόν» και ο έτερος προς τον Θεόν. Για αυτό, ο πρώτος συνέχισε να είναι μόνος, να υπάρχει μόνος, να αυτοδικαιώνεται πάλιν μόνος, προς εαυτόν. Η άνοδος του προς το ιερόν δεν έγινε προς κάτι, αλλά τον άφησε στον ίδιο κόσμο που υπήρχε και πριν. Η αλλαγή θέσης δεν συνοδεύτηκε από αλλαγή στάσης και έτσι δεν συνέβη τίποτε απολύτως στον εσωτερικό του κόσμο. Ως Φαρισαίος επήγε, δίκαιος, μη άρπαγας, μη μοιχός και αποδεκατών πάντα όσα έχει και έτσι, με αυτήν την εικόνα εαυτού και παρέμεινε. Ο τελώνης όμως, άνθρωπος ισχυρός ή και πλούσιος ή και χίλια δύο άλλα, ανεβαίνοντας προς το ιερό, χάνει τα πάντα, γυμνώνεται του ρόλου που κατέχει και απολαμβάνει, και στέκει έμπροσθεν του Θεού. Όχι του εαυτού του. Και τότε ανακαλύπτει, πιθανόν για λίγο, τον εσώτερο εαυτό του, τον «δικό του» εαυτό και κατανύγεται. Και απολαμβάνει την χαρά των δακρύων. Που είναι πάντα μια επιστροφή, μια ανακούφιση.

Ο Φαρισαίος παραμένει μέσα στον εαυτό-ρόλο, σε αυτόν που έχει ο ίδιος, οικοδομήσει, εκεί που απολαμβάνει με ασφάλεια την αυτοδικαίωση και χαίρεται μόνος να κατακρίνει όλους τους άλλους. Επειδή δεν επιτρέπει την συνύπαρξη του με κανέναν, τον Θεό ή τους άλλους ανθρώπους.

Αυτό αδελφοί μου ας το παρακολουθήσουμε σήμερα σε αυτήν την πρώτη Κυριακή, του Τελώνου και του Φαρισαίου. Πόσο μόνοι είμεθα και παραμένουμε μόνοι, και πόσο σε σχέση με τον Θεό ή τους άλλους. Πόσο επιτρέπουμε να βρεθούμε πρόσωπο προς πρόσωπο με τον Άλλο ή πόσο αυτοδικαιωνόμαστε, ασφαλείς, ακέραιοι, ανίκανοι στην αλλαγή.

Η πορεία μας στην ζωή, εάν είναι πορεία προσευχής θα φανεί από το πόσο υπάρχουμε σε σχέση προς τον Θεό. Και αυτό πάλιν θα φανεί από το πόσο κλεισμένοι ζούμε σε αυτό που έχουμε χτίσει σαν εαυτό. Αν χωράει αμφιβολία, θα μπει φως. Και το φως θα φέρει το «ο Θεός ιλάσθητι μοι τω αμαρτωλώ» και την δικαίωση, την όντως δικαίωση. Αλλιώς θα παραμένουμε οι ίδιοι. Και είναι αλήθεια ότι η ελπίδα μας είναι στην αλλαγή. Στην αλλαγή που έρχεται από έξω. Από τον Θεό. Στην αλλαγή που συμβαίνει μέσα, στην ψυχή και γεννά την ταπείνωση.

Από σήμερα η Εκκλησία μας, μας οδηγεί προς το ιερό

«προσεύξασθαι ».

Η στάση που θα κρατήσουμε είναι δίκη μας επιλογή. Θα παραμείνουμε στα ίδια; Ή θα προχωρήσουμε σε αλλαγή;

Καλό Τριώδιο.

 

 

 

 

 

Των Τριών Ιεραρχών.

 

«Υμείς εστέ το φως του κόσμου….».

Αυτό ούτε που το έχουμε ποτέ σκεφθεί…..! Όλα τα έχουμε σκεφθεί για τον εαυτό μας αλλά και για του άλλους, αλλά ότι είμαστε το Φως του κόσμου ούτε καν….. όχι να γίνουμε, όχι ότι πρέπει ή μπορούμε να γίνουμε, αλλά ότι είμαστε ήδη…….από την …..αρχή…..από κατασκευής μας…… Τόσο απλά, τόσο όμορφα, τόσο γενναιόδωρα.

Αγωνιζόμαστε από την ώρα που αρχίζουμε να περπατάμε…..για να περπατήσουμε, να φθάσουμε τον ένα και τον άλλο μας στόχο, με τόση αγωνία, με τόση βία, για να γίνουμε αυτό ή το άλλο…..

Και ξεχνάμε ότι η αφετηρία μας αλλά και ο τελικός μας προορισμός είναι το Φως. Προήλθαμε από το Φως και προς το Φως πηγαίνουμε απλά γιατί είμαστε Φως! Και Φως είναι και οι Άλλοι, δίπλα μας, γύρω μας.

Αυτούς τους Τρεις Ιεράρχας, τους τοποθετήσαμε μαζί, τους εορτάζουμε σήμερα Μαζί, γιατί σε αυτούς βλέπουμε το Φως που τόσο ποθεί η ψυχή μας. Σε αυτούς αναγνωρίζουμε το Φως της Τρισηλίου Θεότητος, το Φως του Τριαδικό που τόσο οικείο μας είναι, τόσο ένα με την ύπαρξή μας….. Κοιτάμε την εικόνα των Αγίων σήμερα Τριών Ιεραρχών και νιώθουμε αυτήν την γλύκα, την σταθερότητα, την σιγουριά τους. Κοιτάμε, εάν κοιτάμε, γύρω μας τη Γη, τη θάλασσα, τον ουρανό και βλέπουμε όχι βέβαια μια τυχαιότητα, αλλά μια λαμπρή εκδήλωση του Θεού. Ανασαίνουμε τον αέρα το πρωί και δεν καταναλώνουμε αλλά ευφραίνεται η ύπαρξή μας γιατί υποπτεύεται και σιγά σιγά αντιλαμβάνεται την δωρεά του Θεού.

Αυτό μας λένε οι Τρείς Ιεράρχες, αυτό μας δείχνουν οι Πατέρες μέσα απ’ αυτόν το κοινό εορτασμό.

Το πανταχού Παρών της Τρισηλίου Θεότητος.

Και όχι μόνον αυτό…..μέσα από το Ευαγγέλιο που όρισαν να διαβάζουμε σήμερα, μας λένε μην σταματάτε σε αυτό, μην σταματάτε στο να θαυμάζετε του άγιους, του κόσμου γύρω σας, αναγνωρίστε τους και προχωρήστε…. Ακούστε το υμείς εστέ το Φως του Κόσμου.

Και στραφείτε όχι μόνο γύρω σας, αλλά και μέσα σας, μέσα μας, σε εμάς απευθύνονται οι Τρείς Ιεράρχες και εμείς είμαστε το Φως του Κόσμου, από καταβολής κόσμου, από την ώρα που ήρθαμε στο είναι.

Οι Άγιοι πάντα έτσι μας βλέπουν….και έτσι θα μας δουν όταν τους συναντήσουμε μέσα στο Φως.

Σήμερα, αδελφοί μου, να δεχθούμε την θέση μας….η θέση μας είναι το Φως, στο Φως. Κάθε σκέψη μας που δεν είναι Φως, δεν είναι δική μας, κάθε τί που δεν είναι αγάπη δεν υπάρχει….κάθε τι που δεν «φαίνεται» δεν είναι από εμάς……

Αυτό που πραγματικά είμαστε δεν κρύβεται….. ότι κρύβουμε, ότι θέτουμε υπό το μόδιον, είναι η αμαρτία και η αμαρτία υπάρχει μόνο στο δικό μας μυαλό, είναι μια πτώση δική μας, δεν έχει να κάνει, πραγματικά δεν υπάρχει, είναι υπό το μόδιον, μην κουραζόμαστε να κρύβουμε τον εαυτό μας, άδικος κόπος.

Είμαστε το Φως του Κόσμου και αυτό το Φως φωτίζει όλους γύρω μας τους εν τη οικία, όλους αδελφοί μου, όχι όσους ….επιλέγουμε….λάμπει το Φως που μας έχει δοθεί, σε όλους γύρω μας…., αυτό που μένει σε εμάς, αυτό είναι το ενεργητικό κομμάτι της ύπαρξής μας , δηλαδή τα καλά μας έργα. Αυτό είναι το δικό μας έργο, αυτό που μας κάνει απ’ το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωσιν…….

Για αυτή μας την εκδήλωση εργάσθηκαν οι Τρείς Ιεράρχες….. και οι ίδιοι στον εαυτό τους……ώστε εμείς σήμερα, εδώ, να βλέπουμε τα καλά τους έργα και να δοξάζουμε τον Πατέρα.

Αυτός είναι ο σκοπός. Τα έργα μας να μας κάνουν…να δείχνουν τον Πατέρα……όχι εμάς. Έργα που δείχνουν εμάς είναι με ημερομηνία λήξης, τα καλά μας έργα δείχνουν τον Πατέρα και οδηγούν έτσι στην…..Βασιλεία των Ουρανών…εκεί…..όχι αλλού.

Ας κοιτάξουμε σήμερα, αδελφοί μου, αυτό το φως, που είμαστε, που είναι οι Τρείς Ιεράρχες, που είναι όλοι γύρω μας και όλα… ο κόσμος του Θεού…..τίποτα άλλο….., ότι κρύψαμε κάτω από το μόδιον δεν υπάρχει.

Ας μην ασχολούμαστε με ότι δεν υπάρχει….άδικος…..πόνος…..  

  

ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ  

Εκ του κατά Ματθαίον

«Υμείς εστέ το φως του κόσμου».

Αυτή η Διαθήκη θα ακολουθεί τους μαθητές του Χριστού από εκείνη τη στιγμή και για πάντα.: Είστε το φως του κόσμου. Ο κάθε άνθρωπος που θα γνωρίσει τον Χριστό, θα γνωρίσει το Φως και θα είναι και ο ίδιος το Φως.

Δεν είπε ο Κύριος θα γίνετε το φως, ή να γίνετε το Φως, αλλά, είστε το Φως. Και δεν θα μπορέσετε να κρυφτείτε έτσι που δεν κρύβεται ο λύχνος, έτσι που φαίνεται μια πόλη από μακριά, έτσι θα φαίνεστε και εσείς και τα έργα σας.

Με την δύναμη της Αγάπης Του μας μιλά σαν σε φίλους και μας δίνει τη Χάρη να είμαστε κάτι, εντελώς άκοπα, να είμαστε δηλαδή μόνον και μόνον γιατί εκείνος το θέλησε, Φως.

Προσέξατε, αδελφοί μου, αυτό το τόσο σημαντικό σημείο. Δεν έχουμε να κοπιάσουμε για τίποτα. Η δύναμη της αγάπης του Χριστού μας χαρίζει την ευλογία να είμαστε Φως, Του κόσμου.

Δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε τον δρόμο, γιατί έχουμε τους προφήτες, έχουμε τον Νόμο. Τίποτα δεν πρέπει να αλλάξουμε όπως και Εκείνος δεν άλλαξε τίποτα. Εκείνος πλήρωσε τα πάντα, με την Αγάπη Του. Με την θυσία Του. Για αυτό και σήμερα μας δίνει χάριτη την οντότητα του Φωτός. Για να πληρώσουμε κι εμείς με τα έργα μας αυτήν την Διαθήκη. Και αυτή είναι η χαρά μας αλλά και η μεγάλη μας θλίψη.

«Καταδικασμένοι» στο φως, να είμαστε και να μην μπορούμε να το αρνηθούμε. Κάθε μας πράξη σκότους, μας αποξενώνει από τον εαυτό μας. Κάθε επιθυμία πονηρή, κάθε πάθος μας φέρνει σε αντίθεση με αυτό που είμαστε. Μας χωρίζει από την δωρεά του Φωτός. Μας διχάζει. Ίσως για αυτό δεν βρίσκουμε ησυχία στην αμαρτία, ίσως για αυτό δεν αναπαύεται η ψυχή μας παρά μόνον κοντά στο Φως.

Για αυτό νιώθουμε «καταδικασμένοι» με τα έργα μας να είμαστε το Φως. Κάθε άλλη κίνηση είναι αντίθετη με την κληρονομιά μας. Και μας χωρίζει από τον ίδιο μας τον εαυτό και από τους άλλους που βλέπουν σε εμάς το φως αλλά δεν βλέπουν έργα φωτός.

Και κάτι πολύ σπουδαίο ακούμε σήμερα από το Ευαγγέλιο.

Όταν είσαι το φως, τότε δεν μπορείς να κρύψεις ή να κρυφτείς.

Όλα είναι τόσο φανερά. Τα έργα σου φωτεινά ή σκοτεινά γίνονται αντικείμενο παρατήρησης από όλους. Και γίνονται αιτία, εάν είναι καλά, να δοξαστεί ο Πατέρας, και αν δεν είναι καλά να υβρίζεται το όνομα του Θεού. Εδώ, στον κόσμο. Σε αυτόν τον κόσμο στον οποίο είμαστε χάριτη, το Φως.

Στην Βασιλεία των ουρανών, όμως θα κριθούμε αδελφοί. Η Δωρεά θα μας ζητηθεί. Και εκεί, στην Βασιλεία, θα πάρουμε άλλο όνομα. Τα έργα μας θα μας επαναπροσδιορίσουν.

Εδώ είμαστε το Φως.

Εκεί μέγας ή ελάχιστος

Εδώ η ιδιότητα είναι δεδομένη. Εκεί όχι.

Από αυτή την Διαθήκη κανείς μας δεν θα μπορέσει να αλλάξει ούτε μια κεραία ούτε ένα γιώτα. Μην ανησυχείτε λοιπόν, αδελφοί μου, κανείς μας  δεν μπορεί να βλάψει την Κληρονομιά του Θεού, έως αν παρέλθει ο ουρανός και η γη.

Την ψυχή μας βλάπτουμε. Μόνον τον εαυτό μας.

Η Εκκλησία του Χριστού μένει ασάλευτη μες τους αιώνες. Εμείς κρινόμαστε. Για αυτό που είμαστε.

Για αυτό που ψάχνουν οι άλλοι σε μας.

 

 

 

 

 

 

Βοήθησε όσο μπορείς... σύντρεξε στην ανάγκη.

 

Ας μη γίνουμε, αγαπητοί μου φίλοι και αδελφοί, κακοί διαχειριστές των αγαθών που μας δόθηκαν.
Ας μην κοπιάζουμε για να θησαυρίζουμε και ν’ αποταμιεύουμε, ενώ άλλοι υποφέρουν από την πείνα.

Ας μιμηθούμε τον ανώτατο και κορυφαίο νόμο του Θεού, που στέλνει τη βροχή σε δικαίους και αδίκους και ανατέλλει τον ήλιο επίσης για όλους.

Αυτός έκανε τη γη ευρύχωρη για όλα τα χερσαία ζώα, δημιούργησε πηγές, ποτάμια, δάση, αέρα για τα φτερωτά και νερά για τα υδρόβια, και έδωσε σ’ όλα τα όντα άφθονα τα απαραίτητα για τη ζωή τους στοιχεία, χωρίς να τα περιορίζει καμιά εξουσία, χωρίς να τα καθορίζει κανένας γραπτός νόμος, χωρίς να τα εμποδίζουν σύνορα. Και αυτά τα στοιχεία τα παρέδωσε κοινά και πλούσια, χωρίς διάκριση ή περικοπή, τιμώντας την ομοιότητα της φύσεως με την ισότητα της δωρεάς και δείχνοντας τον πλούτο της αγαθότητός Του.
Οι άνθρωποι, όμως, αφότου έβγαλαν από τη γη το χρυσάφι, το ασήμι και τα πολύτιμα πετράδια, αφότου έφτιαξαν ρούχα μαλακά και περιττά και αφότου απέκτησαν άλλα παρόμοια πράγματα, που αποτελούν αιτίες πολέμων και επαναστάσεων και τυραννικών καθεστώτων, κυριεύθηκαν από παράλογη υπεροψία. Έτσι, δεν δείχνουν ευσπλαχνία στους δυστυχισμένους συνανθρώπους τους και δεν θέλουν ούτε με τα περίσσια τους να δώσουν στους άλλους τα αναγκαία. Τι βαναυσότητα! Τι σκληρότητα!

 Δεν σκέφτονται, αν όχι τίποτ’ άλλο, πως η φτώχεια και ο πλούτος, η ελευθερία και η δουλεία και τ’ άλλα παρόμοια, εμφανίστηκαν στο ανθρώπινο γένος μετά την πτώση των πρωτοπλάστων, σαν αρρώστιες που εκδηλώνονται μαζί με την κακία και που είναι δικές της επινοήσεις.

Αρχικά, όμως, δεν έγιναν έτσι τα πράγματα, λέει η Γραφή (Ματθ. 19:8), αλλά Εκείνος που έπλασε εξαρχής τον άνθρωπο, τον άφησε ελεύθερο, αυτεξούσιο – συγκρατημένο μόνο από το νόμο της εντολής – και πλούσιο μέσα στον παράδεισο της τρυφής. Αυτή την ελευθερία κι αυτόν τον πλούτο θέλησε να χαρίσει – και χάρισε – ο Θεός, μέσω του πρώτου ανθρώπου, και στο υπόλοιπο ανθρώπινο γένος. Ελευθερία και πλούτος ήταν μόνο η τήρηση της εντολής. Φτώχεια αληθινή και δουλεία ήταν η παράβασή της. Μετά την παράβαση, λοιπόν, εμφανίστηκαν οι φθόνοι και οι φιλονικίες και η δολερή τυραννία του διαβόλου, που παρασύρει πάντα με τη λαιμαργία της ηδονής και ξεσηκώνει τους πιο τολμηρούς ενάντια στους πιο αδύνατους. Μετά την παράβαση, το ανθρώπινο γένος χωρίστηκε σε διάφορες φυλές με διάφορα ονόματα και η πλεονεξία κατακερμάτισε την ευγένεια της φύσεως, αφού πήρε και το νόμο βοηθό της.

 Εσύ, όμως, να κοιτάς την αρχική ενότητα και ισότητα, όχι την τελική διαίρεση· όχι το νόμο που επικράτησε, αλλά το νόμο του Δημιουργού. Βοήθησε, όσο μπορείς, τη φύση, τίμησε την πρότερη ελευθερία, δείξε σεβασμό στον εαυτό σου, συγκάλυψε την ατιμία του γένους σου, παραστάσου στην αρρώστια, σύντρεξε στην ανάγκη.

 Παρηγόρησε ο γερός τον άρρωστο, ο πλούσιος τον φτωχό, ο όρθιος τον πεσμένο, ο χαρούμενος τον λυπημένο, ο ευτυχισμένος τον δυστυχισμένο.

Δώσε κάτι στο Θεό ως δώρο ευχαριστήριο, για το ότι είσαι ένας απ’ αυτούς που μπορούν να ευεργετούν και όχι απ’ αυτούς που έχουν ανάγκη να ευεργετούνται, για το ότι δεν περιμένεις εσύ βοήθεια από τα χέρια άλλων, αλλ’ από τα δικά σου χέρια περιμένουν άλλοι βοήθεια.

 Πλούτισε όχι μόνο σε περιουσία, μα και σε ευσέβεια, όχι μόνο σε χρυσάφι, μα και σε αρετή, ή καλύτερα μόνο σε αρετή. Γίνε πιο τίμιος από τον πλησίον με την επίδειξη περισσότερης καλοσύνης. Γίνε θεός για τον δυστυχισμένο με τη μίμηση της ευσπλαχνίας του Θεού.

 

Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου, Περί φιλοπτωχείας λόγος (απόσπασμα)

 

Κυριακή δεκάτη πέμπτη εκ του κατά Λουκά ( Του Ζακχαίου).

«Σήμερον γαρ εν τω οίκω σου δει με μείνε».

Αρχιτελώνης και πλούσιος ο Ζακχαίος.

«Εζήτει ιδείν τον Ιησούν τις εστί…»

Αναζητούσε αυτό που του έλειπε. Να Τον ιδεί μόνον. Η Ιεριχώ και ο όχλος και το μικρό του ανάστημα, όλο εμπόδια. Και το επάγγελμα του, σκάνδαλο.

Όμως «αναβλέψας ο Ιησούς είδεν αυτόν…»

Αυτό το βλέμμα που βλέπει και συναντά αυτόν που αναζητά την συνάντηση. Αυτός που όντως μας βλέπει, τον καθένα από εμάς προσωπικά. Και μας αναγνωρίζει. Ούτε η Ιεριχώ, ούτε ο όχλος, ούτε πλούτη ή φτώχεια, μπορούν να εμποδίσουν αυτήν την συνάντηση.

Και θα μας αποκαλέσει πάντα με το όνομά μας:

«Ζακχαίε, σπεύσας κατάβηθι»

«Σήμερον γαρ εν τω οίκω σου δει με μείνε.»

Η απόφαση είναι πάντα δική μας. Αρκεί να μην μείνουμε στα όρια της Ιεριχώς, αρκεί να μην μας συνθλίψει ο όχλος.

Να μην ξεχάσουμε αυτό που μας λείπει.

Στον Ζακχαίο, υπήρχε έντονο το αίσθημα της αμαρτωλότητας του.

Αμέσως δίδει τα μισά από τα υπάρχοντα του στους φτωχούς και αποδίδει σε όσους εσυκοφάντησε, τα τετραπλάσια. Και μόνη η συνάντηση του με τον Χριστό φτάνει για να διορθώσει την ανωμαλία της ζωής του.

Αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η ζωή μας μια συνεχής αναζήτηση Εκείνου; Αυτό το ερώτημα βάζει η σημερινή, σύντομη περικοπή του Ευαγγελίου. Ψάχνουμε με ολόκληρο τον εαυτό μας να ιδούμε το Πρόσωπο του Θεού;

Αν ναι, τότε σίγουρα μέσα σε όλη την ασφυκτική πίεση της Ιεριχώς, Εκείνος θα μας ιδεί. Και θα αναβλέψει προς εμάς, και θα μας αποκαλέσει με το όνομά μας και θα μας καλέσει κοντά Του και θα εισέλθει στον οίκο μας.

Και τότε, αγαπητοί μου αδελφοί, θα ιδούμε πόσα θα μπορέσουμε να δώσουμε. Πόση αμαρτία θα αντέξουμε να ξεφορτωθούμε από πάνω μας. Τι θα ανταποδώσουμε στους ανθρώπους που στερήσαμε;

Πόση Μετάνοια, δηλαδή θα φέρει στην ζωή μας εκείνο το «Ζακχαίε, σπεύσας κατάβηθι» που θα ακούσουμε σαν μια εντολή ανατροπής στα πάντα στη ζωή μας.

Και εάν το «σήμερον γαρ εν τω οίκω σου δει με μείνε» δεν φέρει την ανατροπή, τότε αδίκως η αγωνία μας, αδίκως η άνοδος στην συκομορέα. 

Η Μετάνοια αναγνωρίζεται από αυτήν την ανατροπή που παρουσιάζεται στην ζωή του Ζακχαίου. Γίνεται φανερή με πράξεις και έργα από τον εγωκεντρικό τρόπο ύπαρξης προς τον εκκλησιαστικό τρόπο συνύπαρξης. Το άτομο ελευθερώνεται και γίνεται πρόσωπο, μπορεί να μοιραστεί μέρος από τα υπάρχοντα του. Αναγνωρίζει ότι συκοφάντησε και επανορθώνει. Μοιάζει να νιώθει τώρα περισσότερο ασφαλής. Ο άνθρωπος αυτός κυριολεκτικά, ανακουφίζεται.

Δεν χάνει αλλά κερδίζει.

Ο Χριστός, έρχεται στον οίκο της καρδιάς του και χρειάζεται πολύ λιγότερα για να είναι χαρούμενος.

Έρχεται στον οίκο της καρδιάς μας και μας κάνει υιούς Αβραάμ, ζητά και σώζει το απολωλός.

Αμήν.

Ο θησαυρός στον αγρό της καρδιάς.

 

Υπάρχει μέσα στον άνθρωπο ένας αγρός σιωπηλός, βαθύς και ιερός, που δεν φαίνεται με τα μάτια αλλά μόνο με τον κόπο της καρδιάς. Εκεί είναι κρυμμένος ο αληθινός θησαυρός, όχι μακριά, ούτε σε ξένους τόπους, αλλά στο ίδιο το βάθος της υπάρξεώς μας. Κι όμως, ο άνθρωπος συχνά περνά από δίπλα του αδιάφορα, γιατί τον κρατά δεμένο η αργία του νου και η ραθυμία της ψυχής.

Αν ο άνθρωπος είχε βρει αυτόν τον θησαυρό, θα είχε καταλάβει πως τίποτε άλλο δεν αξίζει περισσότερο. Θα άφηνε πρόθυμα κάθε πρόσκαιρη μέριμνα, κάθε ψευδαίσθηση ασφάλειας, για να αποκτήσει τον αγρό αυτόν ολόκληρο. Όπως διδάσκει το Ευαγγέλιο, θα πουλούσε τα πάντα για να τον αγοράσει, γιατί εκεί βρίσκεται η ζωή, το φως και η αληθινή ανάπαυση.

Όμως, επειδή ο αγρός εγκαταλείφθηκε, ο άνθρωπος στράφηκε στα γύρω του, στα περιφερειακά της ζωής, σε όσα φαίνονται εύκολα και άμεσα. Εκεί όμως δεν βρίσκει καρπό, παρά μόνο αγκάθια και τριβόλια. Πληγές του νου, κόπους χωρίς καρποφορία, μέριμνες που κουράζουν και δεν σώζουν. Όσο περισσότερο ασχολείται με αυτά, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τον θησαυρό που βρίσκεται μέσα του.

Η Εκκλησία μας καλεί με πραότητα και αλήθεια να επιστρέψουμε στον αγρό της καρδιάς, να τον καλλιεργήσουμε με μετάνοια, προσευχή και εγρήγορση. Όχι με βιασύνη, αλλά με υπομονή. Όχι με εγωισμό, αλλά με ταπείνωση. Εκεί, και μόνο εκεί, αποκαλύπτεται ο Χριστός ως ο θησαυρός που γεμίζει τον άνθρωπο και δεν φθείρεται ποτέ.

Το κείμενο αυτό αφιερώνεται σε κάθε ψυχή που κουράστηκε να περιποιείται τα αγκάθια και νοσταλγεί, έστω και ασυνείδητα, τον χαμένο αγρό της καρδιάς της.

Ο θησαυρός δεν χάθηκε. Περιμένει να τον αναζητήσεις εκεί όπου πάντα βρισκόταν, μέσα σου.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

Από τη Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών.

Οι Καταβασίες της Υπαπαντής ( 2ο μέρος).

 

 

Ωδή στ’

Ἐβόησέ σοι, ἰδών ὁ Πρέσβυς, τοῖς ὀφθαλμοῖς τὸ σωτήριον, ὃ λαοῖς ἐπέστη· Ἐκ Θεοῦ Χριστὲ σὺ Θεός μου.

Απόδοση: Όταν ο γέρων Συμεών είδε με τα μάτια του την σωτηρία που ήλθε για τους λαούς (τον Χριστό), φώναξε δυνατά· Χριστέ μου, εσύ είσαι Θεός μου, που προήλθες από τον Θεό Πατέρα.

Ο ειρμός της στ’ ωδής ξεκινάει με την λέξη «Εβόησε», όπως και η αντίστοιχη βιβλική ωδή του προφήτου Ιωνά: «Εβόησα εν θλίψει μου» (Ιω. β’ 3). Αναφέρεται στο γεγονός της Υπαπαντής, όταν «κατά τον νόμον Μωϋσέως, ανήγαγον αυτόν (τον Χριστό) εις Ιεροσόλυμα παραστήσαι τω Κυρίω» (Λουκ. β’ 22). Ο πρέσβυς είναι ο δίκαιος Συμεών, ο οποίος αξιώθηκε να δη με τα μάτια του «το σωτήριον», δηλαδή τον Χριστό, που είναι η σωτηρία των ανθρώπων (Λουκ. β’ 25-32). Τέλος ο υμνογράφος βάζει στο στόμα του Συμεώνος την φράση: «Εκ Θεού, Χριστέ, Συ Θεός μου», που θυμίζει το: «Φως εκ φωτός, Θεός αληθινός εκ Θεού αληθινού», που αναφέρεται στο Άγιο Πνεύμα. Εκείνο φώτισε και τον Συμεώνα να αναγνωρίσει τον Κύριο.

Ωδή ζ’

Σὲ τὸν ἐν πυρὶ δροσίσαντα Παῖδας θεολογήσαντας καὶ Παρθένῳ ἀκηράτῳ ἐνοικήσαντα, Θεὸν Λόγον, ὑμνοῦμεν εὐσεβῶς μελῳδοῦντες· Εὐλογητὸς ὁ Θεός, ὁ τῶν Πατέρων ἡμῶν.

Απόδοση: Εσένα, ο οποίος δρόσισες μέσα στην φωτιά τους νέους που θεολόγησαν και κατοίκησες σε αμόλυντη Παρθένο, εσένα, τον Θεό Λόγο, υμνούμε ψάλλοντας μελωδικά με ευλάβεια· είσαι δοξασμένος, ο Θεός των πατέρων μας.

Ο ειρμός αυτής της ωδής αποτελεί ύμνο στον Λόγο του Θεού, τον Χριστό, ο Οποίος δρόσισε τους Τρεις Παίδες μέσα στο αναμμένο καμίνι που τους είχε βάλει ο βασιλιάς Ναβουχοδονόσορας. Οι τρεις νέοι «θεολόγησαν» μπροστά στον βασιλιά: «έστι γαρ Θεός ημών εν ουρανοίς, ω ημείς λατρεύομεν, δυνατός εξελέσθαι ημάς εκ της καμίνου του πυρός … και εκ των χειρών σου, βασιλεύ, ρύσεται ημάς» (Δαν. γ’ 16-17). Όπως, λοιπόν, τότε η φωτιά δεν άγγιξε τους τρεις νέους, έτσι και τώρα το πυρ της θεότητος (ο Χριστός), που κατοίκησε μέσα στην κοιλία της Παναγίας, δεν την κατέκαυσε. Γι’ αυτό και εμείς ψάλλομε: «Ευλογητός ο Θεός, ο των πατέρων ημών».

Ωδή η’

Ἀστέκτῳ πυρὶ ἑνωθέντες οἱ θεοσεβείας προεστῶτες Νεανίαι, τῇ φλογὶ δὲ μὴ λωβηθέντες, θεῖον ὕμνον ἔμελπον ·Εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα τὸν Κύριον, καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

Απόδοση: Αφού ενώθηκαν με την αφόρητη φωτιά οι νέοι που πρωτοστατούσαν στην θεοσέβεια, χωρίς να βλαβούν από την φλόγα, έψαλλαν θεϊκό ύμνο· δοξάζετε όλα τα έργα τον Κύριο και υπερυψώνετέ τον σε όλους τους αιώνες.

Οι τρεις νέοι προασπίστηκαν την πίστη των, με το να αρνηθούν να προσκυνήσουν την χρυσή εικόνα του Ναβουχοδονόσορα. Με την στάση τους αυτήν ενεθάρρυναν και τον υπόλοιπο λαό, ώστε να μην υποκύψουν στις πιέσεις του βασιλιά. Εν τέλει, όχι μόνον διαφυλάχθηκαν σώοι αλλά και έψαλλαν τον χαρακτηριστικό ύμνο: «ευλογείτε πάντα τα έργα Κυρίου τον Κύριον· υμνείτε και υπερυψούτε αυτόν εις τους αιώνας»

Ωδή θ’

Ἐν νόμου σκιά και γράμματι τύπον κατίδωμεν οι πιστοί  πᾶν ἄρσεν τὸ τὴν μήτραν διανοῖγον, ἅγιον Θεῷ  διὸ πρωτότοκον Λόγον, Πατρός ἀνάρχου Υἱόν, πρωτοτοκούμενον Μητρὶ ἀπειράνδρῳ, μεγαλύνομεν.

Απόδοση: Κάτω από την σκιά και το γράμμα του νόμου ας δούμε καλά οι πιστοί μια προεικόνιση  κάθε πρωτότοκο αρσενικό παιδί είναι αφιερωμένο στον Θεό  γι’ αυτό, τον πρωτότοκο Λόγο, τον Υιό του ανάρχου Πατρός, που γεννιέται πρωτότοκος από Μητέρα χωρίς πείρα ανδρός, ας τον μεγαλύνομε.

Στον ειρμό της θ’ ωδής παροτρύνονται οι πιστοί να δουν την προτύπωση που βρίσκεται κάτω από την σκιά και το γράμμα του παλαιού νόμου. Ο μωσαϊκός, λοιπόν, νόμος ώριζε ότι «παν άρσεν διανοίγον μήτραν άγιον τω Κυρίω κληθήσεται» (Λουκ. β’ 23) . Όπως σημειώνει ο Αγ. Νικόδημος Αγιορείτης, ο τύπος του νόμου αυτού δεν αρμόζει σε κανένα άλλο παιδί αρσενικό και πρωτότοκο, παρά μόνον στον Χριστό, ο Οποίος χωρίς σπορά ανδρός και με υπερφυσικό τρόπο άνοιξε την παρθενική μήτρα της Παναγίας, κατά την γέννηση, και την διεφύλαξε πάλι, όπως ήταν πριν, αβλαβή και κλειστή (Αγ. Νικοδήμου, Εορτοδρόμιον, σελ. 232-233). Η φράση «Άγιος Θεός» χρησιμοποιείται, διότι μπορεί ο Χριστός να ήταν νήπιο, όταν οι γονείς του τον οδήγησαν στον Ναό, αλλά ήταν συγχρόνως «προ αιώνων Θεός». Επίσης, χρησιμοποιείται ο όρος «πρωτότοκος», όχι γιατί γεννιέται και άλλο παιδί από την Παναγία, αλλά συνδέεται με το «μονογενής». Τέλος, η λέξη «μεγαλύνομεν», που δείχνει ότι ο ειρμός αυτός ανήκει στην 9η ωδή, παραπέμπει στα λόγια που είπε η Παναγία προφητικά στην συνάντησή της με την Ελισάβετ. «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον και ηγαλλίασε το πνεύμά μου επί τω Θεώ τω Σωτήρι μου.» (Λουκ. α’ 47-48).

 

Σοφία Μπεκρή φιλόλογος – θεολόγος, πηγή πεμπτουσία.