Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας: Ο έρωτας του Θεού για τον άνθρωπο.

 

Όπως ακριβώς ο έρωτας, όταν είναι υπερβολικά ισχυρός και δεν βρίσκει ανάλογη ανταπόκριση, αναστατώνει τους ερωτευμένους ανθρώπους, με τον ίδιο τρόπο ο έρωτας του Θεού για τον άνθρωπο τον έκανε να απαρνηθεί τα πάντα. Γι’ αυτό και δεν περιμένει τον δούλο που αγάπησε να έρθει σε Αυτόν παραμένοντας ο ίδιος στη θέση Του, αλλά γενόμενος άνθρωπος τον αναζητά ο Ίδιος. Και φτάνει στο κατάλυμα του φτωχού ανθρώπου ο πάμπλουτος Θεός. Και αφού έρχεται, ο ίδιος διακηρύσσει τον πόθο του και ζητά ανταπόκριση στην αγάπη Του κι ενώ ο άνθρωπος τον απορρίπτει, Εκείνος δεν φεύγει· και δεν εξοργίζεται με την ύβρη και ενώ ο άνθρωπος τον διώχνει, Εκείνος στέκει διαρκώς δίπλα στην πόρτα και για να αποδείξει την αγάπη Του κάνει τα πάντα και υποφέροντας υπομένει και οδηγείται στον θάνατο.

Διότι υπάρχουν δύο γεγονότα που φανερώνουν και οδηγούν στον θρίαμβο τον εραστή.

Το πρώτο είναι να ευεργετεί αυτόν που αγαπά με κάθε δυνατό τρόπο, ενώ το δεύτερο είναι να επιλέγει για χάρη του να υποφέρει δεινά και να πονά αν χρειαστεί. Από αυτά το δεύτερο είναι πολύ σπουδαιότερη απόδειξη αγάπης για κάποιον απ’ ό,τι το πρώτο. Όμως, αυτό δεν ήταν δυνατόν να γίνει στον Θεό, αφού Αυτός δεν έχει καμία απολύτως σχέση με το κακό και τη φθορά. Επειδή είναι φιλάνθρωπος ευεργετούσε διαρκώς τον άνθρωπο, (λόγω της θεϊκής του φύσης όμως) δεν ήταν ούτε κοντά στο να υποφέρει για χάρη του. Μπορεί, λοιπόν, η Αγάπη Του να ήταν υπέρμετρη, όμως η απόδειξη αυτής της αγάπης που θα την φανέρωνε δεν είχε ακόμη φτάσει.

Δεν έπρεπε λοιπόν να παραμένει απαρατήρητο ότι μας αγαπά με τέτοια υπερβολή, αλλά έπρεπε να μας χαρίσει την εμπειρία  αυτής της μέγιστης αγάπης και να μας αποδείξει ως ερωτευμένος τον υπέρτατο έρωτά του. Προετοιμάζει λοιπόν την κένωσή Του και ασχολείται και πράττει ό,τι χρειάζεται, για να μπορέσει να κακοπάθει και να υποφέρει. Με τον τρόπο αυτό, αφότου μας έπεισε με αυτά που ανέχθηκε ότι μας αγαπά με τρόπο που δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε άλλο, ξαναστρέφει προς το πρόσωπό Του τον άνθρωπο, ο οποίος απέφευγε μέχρι τώρα τον αγαθό Θεό, επειδή είχε πειστεί ότι τον μισούσε.

Και αυτό είναι το πιο πρωτοφανές από όλα!

Γιατί δεν υπέφερε μονάχα, παθαίνοντας τα χειρότερα και πεθαίνοντας από τα τραύματά του, αλλά και αφού επανήλθε στη ζωή και αφού ανέστησε το σώμα του, είναι ακόμη γεμάτος με τις πληγές αυτές και τις ουλές φέρει πάνω στο σώμα Του και οι άγγελοι με τα μάτια τους τον βλέπουν με αυτά τα τραύματα, τα οποία θεωρεί στολίδια. Και χαίρεται να δείχνει ότι έπαθε τόσα δεινά και ενώ απ’ τη στιγμή που το σώμα του έγινε πνευματικό έσβησε από αυτό όλες τις φθαρτές βιολογικές λειτουργίες: το βάρος, το πάχος και όλα τα υπόλοιπα και δεν άφησε κανένα πάθος από τα σωματικά (πείνα, δίψα, κόπωση κτλ), τα σημάδια όμως δεν τα αφαίρεσε ολοκληρωτικά, ούτε καθάρισε εντελώς τις πληγές του, αλλά προτίμησε να τις αφήσει λόγω της αγάπης του για τον άνθρωπο, επειδή μέσω αυτών των τραυμάτων τον βρήκε ενώ ήταν χαμένος και μαζί με τις πληγές του έσωσε τον αγαπημένο του.

Τι θα μπορούσε να συγκριθεί με αυτήν την Αγάπη;

Τι αγάπησε ο άνθρωπος με τέτοιον τρόπο; Ποια μάνα είναι τόσο φιλόστοργη ή ποιος πατέρας αγαπά έτσι τα παιδιά του; Ή ποιος απ’ τους ενάρετους ανθρώπους καταλήφθηκε από τέτοιον μανιακό έρωτα ώστε χάριν της αγάπης του όχι μόνο να ανέχεται να πληγώνεται από τον αγαπημένο του και να διατηρεί ακόμη την ίδια αγάπη για τον ανόητο αυτόν, αλλά και να θεωρεί περιουσία του τα ίδια του τα τραύματα;

 

Ο έρωτας του Θεού για τον άνθρωπο – Νικόλαος Καβάσιλας, Περί της εν Χριστώ ζωής, Λόγος στ’

Να σκεφτόμαστε την ώρα του θανάτου.

 

Πριν γίνει ο προφήτης Δαβίδ βασιλιάς του Ισραήλ υπηρετούσε τον βασιλιά Σαούλ. Ο Σαούλ, επειδή γνώριζε ότι ο Δαβίδ θα πάρει το θρόνο, τον καταδίωκε, προσπαθώντας να τον θανατώσει.

Μια φορά όταν η ζωή του κινδύνευε, ο προφήτης Δαβίδ είπε σ’ αυτούς που ήταν τότε μαζί του· «Ένα βήμα με χωρίζει από τον θάνατο» (Α’ Βασ. 20, 3).

Θυμήθηκα τώρα αυτά τα λόγια γιατί πριν μία εβδομάδα έπρεπε να τα πω και εγώ. Ένα μόνο βήμα με χώριζε από το θάνατο. Για ένα διάστημα ήμουν σχεδόν πεθαμένος, σχεδόν καθόλου δεν είχα σφυγμό και η καρδιά μου παρά λίγο να σταματήσει να χτυπά. Αλλά ο Κύριος με σπλαχνίστηκε. Και τώρα ακόμα είμαι αδύναμος και μόνο καθισμένος μπορώ να μιλάω με σας.

Θέλω να σας πω κάτι πολύ σημαντικό, θέλω να σας πω για την μνήμη του θανάτου, διότι ο θάνατος βρίσκεται πολύ κοντά στον καθένα μας, όπως ήταν τόσο κοντά σε μένα το προηγούμενο Σάββατο. Ο καθένας από μας μπορεί να πεθάνει ξαφνικά, τότε που δεν περιμένει. Γνωρίζετε ότι η ζωή πολλών ανθρώπων τελειώνει ξαφνικά και απρόοπτα. Να θυμάστε πάντα, χαράξτε στην καρδιά σας τον λόγο αυτό του Χριστού· «Έστωσαν υμών αι οσφύες περιζωσμέναι και οι λύχνοι καιόμενοι» (Λκ. 12, 35). Να θυμάστε πάντα τον λόγο αυτό και ποτέ να μην τον λησμονήσετε. Όταν οι άνθρωποι ετοιμάζονται να περπατήσουν ένα μακρύ δρόμο ή να κάνουν μία δύσκολη εργασία δένουν στη μέση τους το ζωνάρι. Και όταν περπατάνε μέσα στο σκοτάδι της νύχτας έχουν μαζί τους λυχνάρια και είναι σημαντικό γι’ αυτούς τα λυχνάρια αυτά να είναι πάντα αναμμένα.

Το ίδιο και στην πνευματική μας ζωή, η μέση μας πρέπει να είναι ζωσμένη και τα λυχνάρια μας αναμμένα. Πρέπει να είμαστε ακούραστοι εργάτες του Θεού και να αγωνιζόμαστε πάντα κατά του διαβόλου, ο οποίος σε κάθε μας βήμα προσπαθεί να μας αποτρέψει από τον Χριστό και να μας θανατώσει με τους πειρασμούς. Γι’ αυτό ο Κύριος Ιησούς Χριστός μας έδωσε αυτή την εντολή· «Έστωσαν υμών αι οσφύες περιζωσμέναι και οι λύχνοι καιόμενοι».

Ποτέ να μην λησμονείτε ότι η επίγεια ζωή μάς δόθηκε για να προετοιμαστούμε για την ζωή την αιώνια και η τύχη μας στην αιώνια ζωή θα κριθεί απ’ αυτό, πώς ζήσαμε εδώ.

Να είστε πιστοί στον Χριστό, πιστοί με τον τρόπο που ο ίδιος έδειξε στην Αποκάλυψη του αποστόλου και ευαγγελιστού Ιωάννου. Εκεί Αυτός λέει· «Γίνου πιστός άχρι θανάτου, και δώσω σοι τον στέφανον της ζωής» (Απ. 2, 10).

Πρέπει να είμαστε πιστοί στον Θεό, πρέπει ακούραστα κάθε μέρα, κάθε ώρα και κάθε στιγμή να υπηρετούμε τον Θεό. Η ζωή μας είναι σύντομη, δεν μπορούμε να σπαταλάμε άσκοπα αυτές τις λίγες ώρες και ημέρες της ζωής μας, πρέπει πάντα να σκεφτόμαστε την ώρα του θανάτου.

Όλοι οι άγιοι ασκητές είχαν πάντα στο νου τους την μνήμη του θανάτου. Μέσα στα κελιά τους είχαν κρανίο για να το βλέπουν και να θυμούνται το θάνατο. Με δάκρυα το κοιτούσαν, σκεφτόμενοι ότι και αυτοί θα ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο. Υπηρετούσαν ακούραστα τον Θεό και δούλευαν εις τον Κύριον, όπως το έκανε ο όσιος Σεραφείμ του Σαρώφ. Εκείνοι, όπως και εσείς, άκουγαν κάθε μέρα στον εσπερινό τα λόγια του 33ου ψαλμού· «Θάνατος αμαρτωλών πονηρός» (Ψαλ. 33, 22). Όπως και εσείς, άκουγαν και αυτοί· «Τίμιος εναντίον Κυρίου ο θάνατος των όσιων αυτού» (Ψαλ. 115, 6). Φοβερό θάνατο έχουν οι αμαρτωλοί. Και έχω δει πολλά παραδείγματα. Όμως ένα γεγονός που έχω δει πριν 40 χρόνια τόσο βαθιά αποτυπώθηκε στη μνήμη μου που δεν θα το ξεχάσω ποτέ.

Ήμουν τότε επαρχιακός γιατρός και με κάλεσαν στο σπίτι ενός πολύ γνωστού σ’ εκείνη την περιοχή πλούσιου γαιοκτήμονα, που ήταν άνθρωπος πολύ κακός. Όταν μπήκα μέσα στο σπίτι του μού έκανε εντύπωση η ακαταστασία που υπήρχε εκεί. Άνθρωποι έτρεχαν από δω και από κει. Πάνω στο κρεβάτι ήταν ξαπλωμένος ένας γέρος με πρόσωπο κατακόκκινο που μόλις με είδε άρχισε κυριολεκτικά να ουρλιάζει. Έλεγε· «Γιατρέ, παρακαλώ, σώσε με! Πεθαίνω και μόνο με τη σκέψη, ότι μπορώ να πεθάνω».

Πού ήταν πριν εκείνος ο άνθρωπος, τι σκεφτόταν όταν ταλαιπωρούσε τους άλλους; Τι σκεφτόταν όταν τους έπαιρνε όλα τους τα χρήματα; Τώρα ο θάνατος ήλθε, είναι εδώ και είναι αργά πλέον να λες· «Πεθαίνω και μόνο με τη σκέψη, ότι μπορώ να πεθάνω». Θα έπρεπε η ζωή σου να ήταν τέτοια ώστε να μην φοβάσαι τον θάνατο.

Ποιος δεν φοβάται τον θάνατο; Μόνο αυτός που ακολουθεί τον Χριστό, που όλη την ζωή του κατευθύνει με σκοπό να τελεί τις εντολές του. Τέτοιοι άνθρωποι δεν φοβούνται τον θάνατο. Γνωρίζουν την υπόσχεση που έδωσε ο Κύριος Ιησούς Χριστός στους μακαρισμούς· «Χαίρετε και αγαλλιάσθε, ότι ο μισθός υμών πολύς εν τοις ουρανοίς» (Μτ. 5, 12).

Τελείως διαφορετικός ήταν ο θάνατος των αγίων. Ο άγιος Σεραφείμ πέθανε γονατισμένος μπροστά στην εικόνα της Παναγίας, στην οποία προσευχόταν πάντα. Έτσι στεκόμενος στα γόνατά του κοιμήθηκε και ήταν τίμιος εναντίον Κυρίου ο θάνατος του.

Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός μας λέει· «Περιπατείτε έως το φως έχετε, ίνα μη σκοτία υμάς καταλάβη» (Ιω. 12, 35). Ακόμα έχετε το φως του Χριστού, ακόμα έχετε την δυνατότητα να πηγαίνετε στο ναό, να ακούτε τις εντολές, να ακούτε το Ευαγγέλιο. Να περπατάτε μέσα σ’ αυτό το φως. Γιατί, όταν έλθει ο θάνατος, το φως αυτό θα σβήσει για σας. Πέραν του τάφου δεν υπάρχει μετάνοια και θα πάρετε ανταπόδοση σύμφωνη με όσα έχετε κάνει στη ζωή σας.

Περπατάτε λοιπόν στο φως όσο έχετε το φως, για να μην σας καταλάβει το σκοτάδι, το σκοτάδι το αιώνιο, το σκοτάδι του θανάτου. Ο θείος απόστολος Παύλος λέει· «Ιδού νυν καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού νυν ημέρα σωτηρίας» (Β’ Κορ. 6, 2). Τώρα, όσο ζούμε, είναι για μας καιρός ευπρόσδεκτος, καιρός σωτηρίας. Τώρα πρέπει να σκεφτόμαστε την σωτηρία μας και να προετοιμαζόμαστε για την αιώνια ζωή. Αυτό κάνουν όλοι οι χριστιανοί, όλοι όσοι αγαπάνε τον Χριστό.

Πριν 70 χρόνια ζούσε στην Αγία Πετρούπολη ένας γιατρός που λεγόταν Γαάζ. Αυτός υπηρετούσε στις φυλακές και είχε καρδιά αγαθή, καρδιά γεμάτη ευσπλαχνία και αγάπη για τους ανθρώπους. Από την θέση του, του γιατρού των φυλακών, προσπαθούσε όσο μπορούσε να βοηθήσει τους δυστυχισμένους ανθρώπους που κρατιούνταν εκεί. Έβλεπε πως έστελναν στα κάτεργα αλυσοδέσμιους κατάδικους, γνώριζε ότι θα περπατήσουν με τα πόδια χιλιάδες βέρστια μέχρι να φτάσουν στην Σιβηρία και η καρδιά του έσφιγγε από τον πόνο. Για να αισθανθεί τον πόνο τους μια φορά φόρεσε στα πόδια του αλυσίδες και περπατούσε μ’ αυτές ώρες στην αυλή του σπιτιού του. Όταν βρισκόταν στην κλίνη του θανάτου, ο άγιος αυτός άνθρωπος και γιατρός, είπε στους συγκεντρωμένους γύρω του ανθρώπους τα εξής θαυμαστά λόγια, τα οποία πρέπει να τα βάλουμε καλά στο νου μας· «Να βιάζεστε να κάνετε καλό για τους άλλους». Να βιάζεστε γιατί ο θάνατος όλους μάς περιμένει. Να μην είστε επιπόλαιοι, να είστε πιστοί μέχρι θανάτου και θα σας δώσει ο Θεός το στέφανο της ζωής.

Ο προφήτης Ησαΐας είπε ένα λόγο, τον οποίο επίσης πρέπει καλά να θυμόμαστε και που πρέπει βαθιά να αποτυπωθεί στην καρδιά μας· «Έκστητε, λυπήθητε, αι πεποιθυΐαι, εκδύσασθε, γυμναί γένεσθε, περιζώσασθε σάκκους τας οσφύας» (Ησ. 32, 11).

Τρέμετε ανέγνοιαστες, να έχετε την μνήμη του θανάτου, να σκέφτεστε πάντα την ώρα όταν θ’ αφήσετε αυτή την ζωή και ποτέ να μην το ξεχνάτε. Και για να μην το ξεχνάμε, για να μπορέσουμε να ακολουθήσουμε την οδό του Χριστού και να μην φοβόμαστε τον θάνατο, χρειαζόμαστε βοήθεια από τον Παντοδύναμο Θεό. Χωρίς αυτή την βοήθεια δεν θα νικήσουμε τους πειρασμούς του διαβόλου, γι’ αυτό πρέπει να ζητάμε να μάς στείλει ο Θεός την χάρη του. Κύριε, ελέησε μας τους αμαρτωλούς, Κύριε, βοήθησε μας!

Πρέπει να Τον ικετεύουμε έτσι όπως Τον ικέτευε εκείνη η γυναίκα η ειδωλολάτρισσα, αυτή ήταν Χαναναία και όταν είδε τον Χριστό με τους μαθητές του άρχισε να φωνάζει δυνατά και να Τον ικετεύει· «Ελέησόν με, Κύριε, υιέ Δαυΐδ· η θυγάτηρ μου κακώς δαιμονίζεται» (Μτ. 15, 22). Αλλά ο Κύριος δεν της έδινε σημασία και συνέχιζε σιωπηλά το δρόμο του. Η γυναίκα συνέχιζε να Τον ικετεύει, όμως Εκείνος δεν απαντούσε. Στο τέλος οι μαθητές του Τού είπαν· «Απόλυσον αυτήν, ότι κράζει όπισθεν ημών» (Μτ. 15, 23). Και ο Κύριος απάντησε· «Ουκ απεστάλην ει μη εις τα πρόβατα τα απολωλότα οίκου Ισραήλ» (Μτ. 15, 24). Η γυναίκα όμως συνέχιζε να Τον ικετεύει. Τι της είπε τότε ο Κύριος; «Ουκ έστι καλόν λαβείν τον άρτον των τέκνων και βαλείν τοις κυναρίοις» (Μτ. 15, 26). Και άκουσε μία απάντηση καταπληκτική για την ταπείνωση και την πραότητα» «Ναι, Κύριε· και γαρ τα κυνάρια εσθίει από των ψιχίων των πιπτόντων από της τραπέζης των κυρίων αυτών» (Μτ. 15, 27), – δώσε μου, Κύριε, ένα ψίχουλο από το έλεός σου. Σταμάτησε ο Κύριος, όταν το άκουσε, και της είπε· «Ω γύναι, μεγάλη σου η πίστις! Γενηθήτω σοι ως θέλεις, και ιάθη η θυγάτηρ αυτής από της ώρας εκείνης» (Μτ. 15, 28).

Πολλοί από μας έχουν ζωή που δεν αρμόζει στους χριστιανούς. Πολλοί είναι βεβαρημένοι με διάφορες αμαρτίες, πολλοί έχουν ξεχάσει τον λόγο του Θεού· «Το κέντρον του θανάτου η αμαρτία» (Α’ Κορ. 15, 56).

Ο θάνατος πληγώνει αυτόν που είναι δούλος της αμαρτίας. Τότε, αν είμαστε τόσο αδύναμοι, αν το ένδυμα της ψυχής μας είναι όλο μαύρο από τις αμαρτίες μας, δεν είμαστε και εμείς σαν τα σκυλιά, δεν πρέπει και εμείς να κράζουμε προς τον Θεό, όπως έκραζε εκείνη η Χαναναία γυναίκα; «Κύριε, είμαι σαν το σκυλί, αλλά ελέησόν με!»

«Έστωσαν υμών αι οσφύες περιζωσμέναι και οι λύχνοι καιόμενοι». Αμήν.

Ο Άγιος Λουκάς ο Ιατρός Αρχιεπίσκοπος Κριμαίας.

Από το βιβλίο: Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας, Λόγοι και ομιλίες, τόμος Γ’. Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2003.

Η αμαρτία και η Χάρις του Αγίου Πνεύματος.

 

Η αμαρτία είναι μία ασθένεια που δημιουργεί πολλά προβλήματα στη ζωή , των ανθρώπων, δυσκολεύει και ασχημίζει τη ζωή όλων μας καθημερινά κι' ας μην το αντιλαμβανόμαστε συχνά, κι' ας μην το παραδεχόμαστε πάντοτε. Μέρα και νύχτα μας καταδιώκει, είναι ύπουλη, τα αποτελέσματά της είναι άσχημα κι' ας φαίνεται γλυκιά ότι είναι. Αν δε συνεχίσει να παραμένει εντός μας, γίνεται θανατηφόρα. Έρχεται ο αποχωρισμός της ψυχής μας από τον Θεό, η νέκρωσή της. Έτσι  παρουσιάζεται η απιστία, αισθήματα ενοχής κυριεύουν τον εσω­τερικό μας εαυτό, και γινόμαστε ανι­κανοποίητοι. Κανένα καλό δεν μας τέρ­πει και δεν μας ευχαριστεί αληθινά, ου­σιαστικά.

Αν εξετάσουμε βαθιά την ψυχή μας, θα διαπιστώσουμε ότι είναι φωλιασμένα σε πολλούς από μας πάθη, μικρότητες και κακίες. Είναι ο «παλαιός άνθρωπος», που   για   τον   Χριστιανό, θα   χρειαστεί   να  σταυρωθεί.   Στο Άγιο  Ευαγ­γέλιο λέγεται: «Οι δε του Χριστού εσταύρωσαν την σάρκα συν τοις  παθήμασιν και ταις επιθυμίες».

Τι έκαναν οι Άγιοι και δίκαιοι της Χριστιανικής Εκκλησίας γι' αυτή την ψυχή! Πόσες δοκιμασίες και δυσκολίες υπέμειναν!   Σταυρώθηκαν, στην κυριο­λεξία αρκετοί απ' αυτούς — αρκεί να θυμηθούμε το ζεύγος εκείνο των Χριστιανών, που για να μην προδώσουν τη Χριστιανική τους πίστη, έμειναν πάνω στον Σταυρό για μίαν ολόκληρη βδομάδα να τους τρώνε οι   μέλισσες. Ο Σταυρός! Χαίρε Τίμιον Ξύλον! Αν εν  Χριστώ δεν σταυρωθούμε, δεν θα αναστηθούμε εν Χριστώ. Αν δεν πιούμε το φαρμάκι του πόνου, δεν θα έλθει ο Παράκλητος εντός μας να κατοικήσει. «Ουδείς στεφανούται εάν μη νομίμως αθλήσει», τονίζει ο Απόστολος. Παύλος.

Σταυρός είναι τα πάθη, οι θλίψεις, η αρρώστια, οι κατατρεγμοί. Σταυρός είναι η προδοσία από τους ψευδαδέλφους. Σταυρός, κατά κύριο λόγο και επιγραμ­ματικά θα λέγαμε είναι η συμμετοχή στο Θεανθρώπινο Πάθος που παρουσιά­ζεται σαν θεληματική στέρηση, από πα­ράνομες απολαύσεις, ακόμη και από νό­μιμες. Αυτή η συσταύρωση με Τον Χρι­στό που εκφράζεται με τη μορφή άσκησης οδηγεί στην Αναστάσιμη εν Αγίω Πνεύματι ζωή του πιστού.

Όποτε υποφέρουμε κάποιον Σταυρό, ας έρχεται στη σκέψη μας πως σταυρώ­θηκε ο Ίδιος ο Θεός πρώτα, θεληματικά και «πρωτότοκος των νεκρών εγένετο». Υπομένοντας καρτερικά τον οποιοδήποτε Σταυρό, η Ανάσταση του Ιησού Χριστού φέρνει και την δική μας Ανάσταση. Ατενίζοντας προς τον Εσταυρωμένο μας επισκέπτεται η Χάρις του Αγίου Πνεύματος. Γιατί το Άγιον Πνεύμα είναι αυτό που καταφλέγει την αμαρτία και καθαρίζει τον πιστό από αυτή, όπως ακούσαμε το πρωί στον Όρθρο, το Άγιον Πνεύμα είναι «ύλης, απεχθούς καυστικών μολυσμάτων_, ρύπου τε φρενών ρυπτικόν» (Τροπ. ΣΤ' ωδής Κανόνος Όρθρου Κυριακής Πεντηκοστής).

Γι’ αυτό ήλθε ο Παράκλητος στον κόσμο «τας πάντων αμαρτίας Θείω πυρί αναχωνεύσαι» λέγει το στιχηρό Προσόμοιο του Εσπερινού που θ' ακούσουμε αύριο το βράδυ στην Εκκλησία.

Είναι το ανθρώπινο γένος μας τόσο τραυματισμένοι από την πτώση του Αδάμ και της Εύας, αφού και ο Βαπτιζόμενος και απαλλασσόμενος από την προπα­τορική .αμαρτία εξακολουθεί να έχει την ροπή προς την αμαρτία, αλλά και ο καθένας προσωπικά από τις πτώσεις τό­σο πεσμένοι καμμιά φορά βρισκόμαστε, που τολμώ να πω ότι συχνά και αυτή η ταπείνωσή μας είναι εωσφορική, οπότε δεν πηγάζει από τον Ιησού Χριστό.

Είναι ανάγκη να ταπεινωνόμαστε μπρο­στά Στον Θεό, για να παίρνουμε τη Θεία Χάρη ! «Ο Θεός υπερήφανοις αντιτάσ­σεται ταπεινοίς δε δίδωσι Χάριν». Η ταπείνωση μας ετούτη συνδέεται με την υπακοή μας στο Θεϊκό Θέλημα, όπως εκφράζεται στη Θεία Υπερφυσική Απο­κάλυψη.

«Ουκ αφήσω υμάς ορφανούς» είπε ο Θεάνθρωπος προς τους Μαθητές του, προτού να φύγει από την επίγεια Ζωή Του. Και Βγήκε αληθινός ο Λόγος Του. Διότι, ό,τι είπε στον άνθρωπο, δεν ήταν απλά μια αλήθεια αλλά Η Αλήθεια. Πενήντα  μέρες ύστερα από την Ανάστασή Του και την ώρα που οι καλοπροαίρετοι Απόστολοι ήταν κρυμμέ­νοι για τον φόβο των «απεριτμήτων τη καρδία» Εβραίων στο υπερώο κατέρχεται η φωτιά του Παρακλήτου και φωτίζει τη διάνοια τους.

Τώρα οι πρώην αγράμματοι γίνονται σοφοί, εκείνοι που τρέμουν τον όχλον γίνονται Θερμοί Ιεραπόστολοι και οι πρωτύτερα αμαθείς θεολογούν.

Δημιουργείται έτσι στο όνομα του Χριστού η πρώτη Χριστιανική κοινό­τητα, που είναι Καρπός του Αγίου Πνεύματος, αφού από Αυτό καθοδηγεί­ται και εμπνέεται.

Με τη Χάρη του Αγίου πνεύματος θεσπίζονται οι Άγιες Τελετές και τα Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Και οι Χριστιανοί όλων των αιώνων συμμετέχοντες σ' αυτά με επίγνωση και προετοιμασία καθαρίζονται από τον ρύ­πο της αμαρτίας δεχόμενοι τις Άκτιστες Ενέργειές Του και τους καρπούς Του που είναι αγάπη, χαρά, ειρήνη μακροθυμία, χρηστότης, αγαθοσύνη, πίστις, πραότης εγκράτεια. Το Άγιον Πνεύμα είναι αυτό που δυναμώνει τους πιστούς να υπομένουν και να μην αρνούνται τη χριστιανική τους πίστη μπροστά στους ειδωλολάτρες και διώκτες του Χριστιανισμού, ή στο αναίμακτο μαρ­τύριο να νικά τον κακό εαυτό του και την αμαρτία, ο σημερινός κληρικός, ο καλόγερος και ο κοσμικός.

Με το Άγιο Πνεύμα δογμάτισαν οι Άγιοι Θεοφόροι Πατέρες και Διδά­σκαλοι στις Επτά Οικουμενικές Συνόδους, πήραν φωτισμένες αποφάσεις σε πνευματικά και διοικητικά θέματα «οι ορθοτομούντες τον λόγον της Αληθείας».                              .-

Κι' εμείς σήμερα ας λατρεύουμε ορθό­δοξα «συν τω Πατρί και τω Υιώ» τον Παράκλητο και μαζί με την Θριαμβεύουσα στον Ουρανό Εκκλησία και με την Στρατευομένη στη γη Εκκλησία, ας αποφασίσουμε «Θανατούμενοι τη αμαρ­τία» να αγιαζόμαστε «εν Αγίω Πνεύματι», ώστε σαν «Καινή Κτίσις» — σύμ­φωνα με το «ει τις  εν Χριστώ Καινή Κτίσις» — να ομολογούμε και τώρα και πάντα και  στους  αιώνες των  αιώνων ακράδαντα   την   πίστη   μας,  «Εις   το Πνεύμα το Άγιον, το Κύριον, το Ζωοποιόν, Το εκ  του Πατρός   Εκπορευόμενον, Το συν Πατρί και   Υιώ   Συμπροσκυνούμενον και Συνδοξαζόμενον, Το Λάλησαν Δια των Προφητών».

 

Κωνσταντίνος Θαλασσινός.

 

Το μυστήριο της βασιλείας του Θεού στην καρδιά μας.

 

Είπεν ο Κύριος· «Ούτως εστίν η βασιλεία του Θεού, ως αν άνθρωπος βάλει τον σπόρον επί της γης, και καθεύδει και εγείρεται νύκτα και ημέραν, και ο σπόρος βλαστάνει και μηκύνηται ως ουκ οίδεν αυτός. αυταμάτη γαρ η γη καρποφορεί, πρώτον χόρτον, είτα στάχυν, είτα πλήρη σίτον εν τω στάχυϊ» (Μκ. 4:26-28).

Ποια είναι αυτή η Βασιλεία του Θεού, για την οποία μιλάει εδώ ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός; Αυτή για την οποία είπε· «Η βασιλεία του Θεού εντός υμών εστίν» (Λκ. 17, 21)

Με το παράδειγμα του σπόρου που βλασταίνει και στη συνέχεια γίνεται στάχυ, ο Κύριος μάς αποκαλύπτει το μεγάλο μυστήριο, το μυστήριο που τελείται μέσα στην ψυχή του κάθε χριστιανού, όταν αυτή γίνεται κοινωνός της Βασιλείας των Ουρανών.

Γνωρίζει ο γεωργός πώς ο σπόρος γίνεται στάχυ; Γνωρίζει ο κηπουρός πώς το βλαστάρι αναπτύσσεται σε καρποφόρο δένδρο ή πώς φυτρώνουν αυτά τα όμορφα λουλούδια; Κανείς δεν το γνωρίζει. Είναι ένα μυστήριο που μόνο ο Θεός το γνωρίζει, το μυστήριο που τελείται μέσα στη γη. Γνωρίζουν κάτι οι βοτανολόγοι, αλλά η γνώση τους είναι σχεδόν μηδαμινή μπροστά σ’ αυτά που θα έπρεπε να γνωρίσουν για να καταλάβουν τι ακριβώς συμβαίνει και πως από ένα μικρό κόκκο φυτρώνει ένα όμορφο φυτό.

Υπάρχει η επιστήμη που λέγεται εμβρυολογία. Η επιστήμη αυτή μελετά τα έμβρυα του ανθρώπου και των ζώων σε διάφορα στάδια της ανάπτυξής τους. Αλλά βλέπει μόνο εξωτερικά πως σχηματίζεται και αναπτύσσεται το έμβρυο και δεν μπορεί να εξηγήσει ποια δύναμη τα κάνει όλα αυτά. Μπορεί να μας εξηγήσει το μηχανισμό της κληρονομικότητας; Όχι, όσο και να αναπτυχθεί αυτή η επιστήμη, ποτέ δεν θα μπορέσει να το μάθει. Αυτό το μεγάλο μυστήριο του Θεού θα παραμένει για μας πάντοτε κρυφό.

Όπως φυτρώνει το φυτό, όπως σχηματίζεται το έμβρυο στη μήτρα της μητέρας, με τον ίδιο μυστικό τρόπο αρχίζει και γίνεται πραγματικότητα η Βασιλεία του Θεού μέσα στην ψυχή ενός χριστιανού. Και το μυστήριο αυτό είναι ακόμα βαθύτερο από το μυστήριο της γέννησης και της ανάπτυξης των ζωντανών οργανισμών. Εδώ η θεία χάρη ενεργεί μέσα στην καρδιά που διψά την αλήθεια, την καρδιά που έχει αγαπήσει τον Χριστό. Αυτή η χάρη γεννά μέσα μας τις αρετές και μας οδηγεί στην πνευματική τελείωση, η οποία τελείωση γίνεται η Βασιλεία του Θεού μέσα μας. Δεν γνωρίζουμε πώς λειτουργεί η θεία χάρη μέσα στην καρδιά μας, πολλές φορές οι ενέργειές της είναι εντελώς απαρατήρητες και όμως η χάρη λειτουργεί, λειτουργεί ασταμάτητα. Ο Θεός αδιαλείπτως οικοδομεί στην ψυχή μας τη μεγάλη και ένδοξη Βασιλεία του. Δεν υπάρχει μυστήριο μεγαλύτερο απ’ αυτό.

Δεν γνωρίζουμε τις οδούς της θείας χάρης, όπως δεν γνωρίζει ο γεωργός με ποιο τρόπο ο σπόρος γίνεται στάχυ. Κοιμάται το βράδυ και ξυπνάει το πρωί, κάνει τη δουλειά του και ο σπόρος βλασταίνει και αυξάνει. Αυτός μόνο περιμένει να έλθει ο καιρός του θερισμού. Το ίδιο και στην πνευματική μας ζωή. Δεν γνωρίζουμε πώς τελείται το μεγάλο μυστήριο της πνευματικής μας τελείωσης που το ενεργεί ο Θεός.

Όπως είπα, πολλές φορές δεν βλέπουμε πως η θεία χάρη ενεργεί στη ζωή μας. Και δεν καταλαβαίνουμε ότι τα γεγονότα και οι περιστάσεις της ζωής μας φέρνουν επάνω τους τη δική της αψευδή σφραγίδα. Μετά, όταν θα γεράσουμε και θα δούμε τη ζωή μας όλη, θα φανερωθεί ο δρόμος που η χάρη του Θεού ακολουθούσε μέσα στην καρδιά μας.

Φέρνουμε στη μνήμη τα γεγονότα της ζωής μας, τις σκέψεις και τα αισθήματά μας. Τα βλέπουμε κάτω από ένα διαφορετικό φως και φωτίζεται ο νους μας και αρχίζουμε να κατανοούμε τις οδούς του Θεού. Γίνεται φανερό για μας ότι οι σκέψεις, οι επιδιώξεις, οι πράξεις και τα γεγονότα της ζωής μας, τα οποία εμείς τα θεωρούσαμε ασήμαντα, όλα αυτά κατευθύνονταν από τη Θεία Πρόνοια.

Θα καταλάβουμε ότι σ’ όλη τη ζωή μας μας οδηγούσε ο Θεός, μας οδηγούσε με ένα τρόπο θαυμαστό στην Βασιλεία του. Έτσι αποκαλύπτεται στην καρδιά μας η Βασιλεία των Ουρανών. Ο Θεός την φανερώνει μέσα μας. Ας είμαστε προσεκτικοί σ’ αυτά που γίνονται στη ζωή μας, και το πιο πολύ απ’ όλα να φυλαγόμαστε να μη γογγύζουμε κατά του Θεού. Αγόγγυστα να υπομένουμε τις θλίψεις και τα παθήματα, διότι μ’ αυτά κτίζεται μέσα στην καρδιά μας η Βασιλεία του Θεού. Πάντα να ευχαριστούμε τον Θεό για όλα, και τα ευχάριστα και τα δυσάρεστα γεγονότα της ζωής μας.

Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας, Λόγοι και ομιλίες, τόμος Γ’. Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2003.

Η Προσευχή μέσα στο κόσμο.

Αυτός που προσεύχεται έχει τους άλλους μέσα στην καρδιά του και αυτοί το αισθάνονται και προστρέχουν σ’ αυτόν.
«Ο όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ, μεγάλος Ρώσος ησυχαστής του περασμένου αιώνα έλεγε χαρακτηριστικά: «Ει­ρήνευσε συ με τον Θεό και πολλοί άνθρωποι θα έλθουν να ειρηνεύσουν κοντά σου». Ο όσιος Σεραφείμ μιλούσε από την προσωπική του πείρα, αλλά και από την πείρα της μακράς ησυχαστικής Παραδόσεως της Εκκλησίας. Είναι παρατηρημένο ότι όσο απεμακρύνοντο οι ειρηνεύσαντες με τον Θεό πατέρες στα βαθύτερα της Ερήμου, τόσο περισσότερα πλήθη κόσμου τους ακολουθούσαν για να ωφεληθούν», σχολιάζει σχετικά ο Άρχιμ. π. Γεώργιος Καψάνης, Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής του Οσίου Γρηγορίου, στο Άγιον Όρος.
Στη Ρουμανία δεν υπάρχουν έρημοι, αλλά μόνο μοναστήρια. Αλλά όσο πιο πνευματικός είναι ένας μοναχός σ’ ένα απ’ αυτά τα μοναστήρια, δηλαδή όσο περισσότερο προσεύχεται, τόσο πιο πολύ ζητείται από τον κόσμο. Αυτός ο μοναχός δεν ικανοποιεί μόνο τη δική του ανάγκη για προσευχή, αλλά σβήνει και την πνευματική δίψα αυτών που τον αναζητούν. Και έτσι πολλοί απ’ αυτούς ασκούν τη νοερά προσευχή μέσα στον κόσμο. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο και όλοι όσοι ασκούνται στην αδιάλειπτη προσευχή στον κόσμο, ενώνονται μεταξύ τους μ’ ένα δεσμό πιο βαθύ, από ότι οι άλλοι που δεν προσεύχονται….

Επίσης αυτός που προσεύχεται, απλώνει στους γύρω του γέφυρες πιο σταθερές από τις εύθραυστες εκείνες γέφυρες που βρίσκει κανείς μέσα σε μια εκκοσμικευμένη κοινωνία. Κατά βάθος όλοι οι άνθρωποι σήμερα περισσότερο από άλλοτε επιθυμούν τέτοιες γέφυρες. Αλλ’ όμως δεν ανακάλυψαν ακόμη ότι αυτές τις γέφυρες τις ανοίγει κανείς μόνο με την προσευχή. Προσωπική μας πεποίθηση είναι, ότι όποιος προσεύχεται μπορεί όχι μόνο να προτείνει, να προσφέρει τέτοιες γέφυρες, αλλά ακόμα να ανοίξει την καρδιά των άλλων για να τις δεχθούν και να απαντήσουν στην κοινωνία της αγάπης αυτών που προσεύχονται, με την κοινωνία της δικής τους προσωπικής αγάπης.

 Ακόμη, η προσευχή για τον άλλο πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορείς να αισθάνεσαι τον πόνο του, σαν δικό σου. Έτσι εσύ, παρουσιαζόμενος ενώπιον του Θεού μέσα σ’ ένα άρρηκτο σύνδεσμο με τον άλλο, μπορείς να πλησιάσεις τον Θεό. Διότι τον Θεό δε μπορείς να τον συναντήσεις, παρά μόνο μέσα στην αγάπη για τον άλλο, που φθάνει μέχρι το να κάνεις δικό σου τον πόνο του· γιατί, εάν ο Θεός είναι αγάπη, δε μπορεί να ζει, παρά μέσα στην κατάσταση της αγάπης για τον άλλο. Εδώ φαίνεται, θα λέγαμε, η γενική ιεροσύνη των λαϊκών, που τους ωθεί να προσεύχονται ο ένας για τον άλλο.

 Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος μας λέγει πως έχουμε υποχρέωση να σκεπάζουμε όσους αμαρτάνουν, εφ’ όσον δε, μπορούμε εμείς να υποφέρουμε γι’ αυτό. Έτσι θα μπορέσει να αποκτήσει θάρρος και μείς θα αξιωθούμε της ευσπλαχνίας του Κυρίου μας. Να στηρίζουμε με το λόγο μας τους αδύνατους και τους θλιμμένους και Εκείνος θα στηρίξει εμάς. Όπως το λάδι τρέφει το φυτίλι του καντηλιού, έτσι και η ευσπλαχνία τρέφει την ψυχή. Το μυστικό για την απόκτηση των θείων χαρισμάτων βρίσκεται μέσα στην αγάπη για τον άλλον…

Πρωτ. Δημητρίου Στανιλοάε, «Η προσευχή μέσα σ’ ένα εκκοσμικευμένο κόσμο»