Καλή Σαρακοστή και καλό Τριήμερο. Πιστεύω
αυτήν την Σαρακοστή να μην έχετε πολλές δουλειές και να συμμετάσχετε ψυχικά στο
Πάθος του Κυρίου, δουλεύοντας περισσότερο πνευματικά. Από την
στιγμή που αρχίζει το Τριώδιο , πρέπει να αρχίζει κανείς να οδεύει προς
τον Γολγοθά. Και, αν αξιοποιήσει πνευματικά αυτήν την περίοδο, όταν πεθάνει,
θα οδεύσει η ψυχή του προς τα άνω, χωρίς να εμποδίζεται από «διόδια» και
τελώνια . Κάθε χρόνο έρχονται αυτές οι άγιες ημέρες, αλλά και κάθε χρόνο
μας φεύγει και ένας χρόνος· και αυτό είναι το θέμα. Τον αξιοποιήσαμε πνευματικά
ή τον σπαταλήσαμε στα υλικά;
Μαζί με όλες τις άλλες κοσμικές αλλοιώσεις
της εποχής μας, έχει χάσει την έννοιά του και το Τριήμερο, γιατί οι κοσμικοί
κάθε εβδομάδα έχουν τριήμερο – Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή – με ζωή κοσμική.
Ευτυχώς που διατηρείται και η πραγματική πνευματική έννοια του Τριημέρου στα
μοναστήρια και σε λίγες χριστιανικές οικογένειες στον κόσμο, και έτσι κρατιέται
ο κόσμος. Η πολλή προσευχή και η νηστεία που γίνεται κάθε χρόνο σ’ αυτό το
Τριήμερο, στην αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, φρενάρει τον κόσμο από πολλά
πνευματικά ολισθήματα, που γίνονται συνήθως στα κοσμικά τριήμερα.
– Γέροντα, ποιο είναι το νόημα του Τριημέρου;
– Το Τριήμερο της Σαρακοστής έχει περισσότερο
το νόημα να συνηθίσει κανείς στην νηστεία, στην εγκράτεια. Ύστερα, όταν θα κάνει
κάθε μέρα ενάτη, θα το θεωρεί πανηγύρι. Στο Κοινόβιο μετά το Τριήμερο τρώγαμε
μια σούπα νερόβραστη στις τέσσερις το απόγευμα και το θεωρούσαμε μεγάλη
ευλογία. Μετά το Τριήμερο τί ευλογία να τρώμε κάθε μέρα! Βοηθάει το Τριήμερο
στην αρχή, για να νηστέψει κανείς όλη την Σαρακοστή. Αν όμως κάποιος δεν
μπορεί να κρατήσει το Τριήμερο, ας φάει λίγο παξιμάδι το βράδυ ή ας κρατήσει
ενάτη. Είναι καλύτερα να οικονομηθεί, γιατί, αν ζαλίζεται και δεν μπορεί να
κάνη τίποτε από πνευματικά, τί πνευματικό κέρδος βγάζει μετά;
– Γέροντα, πώς θα μπορέσω την Σαρακοστή να
αγωνισθώ περισσότερο στην εγκράτεια;
– Οι κοσμικοί τώρα την Σαρακοστή προσέχουν
κατά κάποιον τρόπο την εγκράτεια, ενώ εμείς οι μοναχοί πάντα πρέπει να
προσέχουμε. Το κυριότερο όμως που πρέπει να προσέξει κανείς είναι τα
ψυχικά πάθη και μετά τα σωματικά. Γιατί, αν δώσει προτεραιότητα στην
σωματική άσκηση και δεν κάνει αγώνα, για να ξεριζωθούν τα ψυχικά πάθη, τίποτε
δεν κάνει. Πήγε μια φορά σε ένα μοναστήρι ένας λαϊκός στην αρχή της Σαρακοστής
και κάποιος μοναχός του φέρθηκε απότομα, σκληρά. Εκείνος όμως ο καημένος είχε
καλό λογισμό και τον δικαιολόγησε. Ήρθε μετά και μου είπε: «Δεν τον παρεξηγώ,
Πάτερ· ήταν, βλέπεις, από το τριημέρι!». Αν το τριημέρι που έκανε ήταν
πνευματικό, θα είχε μια γλυκύτητα πνευματική και θα μιλούσε στον άλλον με λίγη καλοσύνη.
Αλλά αυτός ζόριζε εγωιστικά τον εαυτό του να κάνη Τριήμερο, και γι’ αυτό όλα
του έφταιγαν.
– Γέροντα, τί να σκέφτομαι την Σαρακοστή;
– Το Πάθος, την θυσία του Χριστού να
σκέφτεσαι. Αν και εμείς οι μοναχοί πρέπει συνέχεια να ζούμε το Πάθος του
Χριστού, γιατί μας βοηθούν σ’ αυτό κάθε μέρα τα διάφορα τροπάρια, όλες οι
Ακολουθίες.
Την
Μεγάλη Τεσσαρακοστή μας δίνεται η μεγαλύτερη ευκαιρία για να αγωνισθούμε και να
συμμετέχουμε εντονότερα στο σωτήριο Πάθος του Κυρίου μας, με μετάνοια και με
μετάνοιες, με εκκοπή των παθών και με ελάττωση των τροφών, από αγάπη προς τον
Χριστό.
Ας
αξιοποιήσουμε, όσο μπορούμε, το πνευματικό αυτό στάδιο με τις πολλές
προϋποθέσεις και δυνατότητες που μας δίνονται, για να πλησιάσουμε
περισσότερο στον Εσταυρωμένο Χριστό, για να βοηθηθούμε από Αυτόν και να
χαρούμε την Αγία Ανάσταση αλλοιωμένοι πνευματικά, αφού θα έχουμε ζήσει
πνευματικότερα την Μεγάλη Σαρακοστή.
Εύχομαι
καλή δύναμη την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, για να ανεβείτε στον Γολγοθά κοντά στον
Χριστό, μαζί με την Παναγία
και τον Προστάτη σας Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, και να συμμετάσχετε στο φρικτό
Πάθος του Κυρίου μας.
Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι ΣΤ΄, Περί
Προσευχής, εκδ. Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή
Θεσσαλονίκης 2012.