Τετάρτη 12 Ιουνίου 2024

Μήνυμα και πρόσκληση για τον καθένα μας.

 

Η Ανάληψη  του Χριστού  είναι  ένα .από τα κορυφαία βιβλικά γεγονότα. Σηματοδοτεί το τέλος της παρουσίας του Χριστού στη γη και την ολοκλήρωση του απολυτρωτικού Του έργου. Μετά από αυτό το γεγονός αρχίζει το έργο του Αγίου Πνεύ­ματος. Το έργο της σωτηρίας του ανθρώπου αναλαμβάνει η Εκκλησία υπό την καθοδήγη­ση του Αγίου Πνεύματος. Ακόμα, το γεγονός της Ανάληψης του Κυρίου μας, προαναγ­γέλλει την έλευση της Δευτέρας Παρουσίας, κατά την οποία οι δίκαιοι θα αναληφθούν, όπως ο Κύριος, και θα κληρονομήσουν τη βασιλεία των ουρανών.

Ίσως κάποιοι νομίζουν πως η Ανάληψη του Χριστού ήταν η φυσική φορά των πραγμάτων και έπρεπε να ακολουθηθεί αναγκαστικά. Πως όπως κατέβηκε στη γη, έτσι έπρεπε και να ανεβεί στον ουρανό. Και ίσως έτσι θα ήταν το πράγμα αν ο Χριστός ήταν μόνο Θεός, και θα έπρεπε μια και τελεί­ωσε το έργο Του να ανεβεί στον ουρανό. Αν και τότε θα απορούσε κανείς πως ο πανταχού παρών Θεός δεν ήταν και κοντά στον Πατέ­ρα Του, στον ουρανό, όταν βρισκόταν στη γη. Το γεγονός όμως, ότι ο Χριστός ήταν Θεάνθρωπος, κάνει και την Ανάληψη Του, να παίρνει άλλες διαστάσεις που έχουν άμεση σχέση με τους ανθρώπους.

Όταν ο Χριστός, ο Θεάνθρωπος, σιγά-σιγά «ανεφέρετο εις τον ουρανό» και απο­χωριζότανε τους μαθητές Του, δεν άφηνε την ανθρώπινη φύση Του στη γη. Δεν επέστρεφε στον Πατέρα Του μόνο ως Θεός, γιατί δεν απομακρύνθηκε ποτέ από Αυτόν, αλλά έπαιρνε μαζί Του και την ανθρώπινη φύση Του, τη θεωμένη ανθρώπινη φύση Του. Και αυτήν την ανθρώπινη φύση Του, την κάθισε στα δεξιά του Πατέρα Θεού, στον θρόνο της Αγίας Τριάδας.

Αγαπητοί αναγνώστες, η παρακοή των πρωτοπλάστων στον παράδεισο, όπως είναι γνωστό από το βιβλίο της Γένεσης, είχε ολέθρια αποτελέσματα. Ο άνθρωπος αντί να οδηγηθεί στη θέωση που ήταν ο προο­ρισμός του με βάση την «κατ' εικόνα» και «καθ' ομοίωσιν» του Θεού δημιουργία του, έγινε δέσμιος της φθοράς και του θανάτου και περιήλθε υπό το κράτος της αμαρτίας και του διαβόλου. Ανήμπορος να σώσει τον εαυτό του από αυτήν την κατάσταση χρεια­ζόταν ένα λυτρωτή. Βλέποντας τον ο Θεός να υποφέρει, ανέλαβε ο ίδιος από ευσπλαχνία τη σωτηρία του με την ενανθρώπηση Του στο πρόσωπο του Θεού-Λόγου.

Με τη σάρκωση του Λόγου η ανθρώπινη φύση αναδημιουργείται και επανακτά την αυθεντικότητα της. Ο Ιησούς Χριστός σε αντιδιαστολή με τον πρώτο Αδάμ, ο οποίος παρέσυρε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος στην πτώση με δεδομένη την ενότητα της ανθρώπινης φύσης, ως ο «έσχατος Αδάμ» θε­ραπεύει και αγιάζει ολόκληρο τα ανθρώπινο γένος «πάλιν δυνάμει της ενότητας της ανθρώπινης φύσεως». Με τη Σταύρωσή Του ο Χριστός σηκώνοντας τα βάρη των αμαρτιών του κόσμου γίνεται εξιλαστήριο θύμα και προσφέρει «την ψυχήν αυτού λύτρον αντί πολλών».

Με την Ανάσταση Του νικά το θάνατο και γίνεται «απαρχή των κεκοιμημένων». Το απολυτρωτικό έργο του Χριστού ολο­κληρώνεται με την Ανάληψη, η οποία σημα­τοδοτεί την εκπλήρωση της αποστολής Του στον κόσμο και τερματίζει με ιδανικό τρόπο την επίγεια παρουσία Του. Ο Κύριος «της οικονομίας πληρώσας το μυστήριον» ανέβηκε «όπου ην το πρότερον», δηλαδή «υπεράνω πάντων των ουρανών».

Με την άνοδο της στον ουρανό η ανθρώ­πινη φύση βρίσκει τον οριστικό «τόπο» διαμονής της και σώζεται αμετάκλητα. Καμία νέα πτώση δεν μπορεί πια να την απομακρύνει από το Θεό. Ο Χριστός την οδήγησε προς το Θεό-Πατέρα και την εγκατέστησε μια για πάντα στους κόλπους του Τριαδικού Θεού, χωρίς φυσικά αυτό να συνεπάγεται κάποια προσθήκη στην Αγία Τριάδα, γιατί η ανθρώπινη φύση που προσέ­λαβε ο Λόγος δεν έχει ξεχωριστή ανθρώπινη υπόσταση αλλά είναι ενυπόστατη στο πρό­σωπο του Θεού-Λόγου.

Με την Ανάληψη επομένως φαίνεται ότι το σχέδιο της θείας οικονομίας δεν είχε στό­χο μόνο την επαναφορά της ανθρώπινης φύ­σης στην προπτωτική της κατάσταση, αλλά κάτι παραπάνω.

Όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μέγας Αθανάσιος, ο Λόγος «ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν» και έτσι δεν λύ­τρωσε απλά τον άνθρωπο από το βάρος των συνεπειών της πτώσης, αλλά εκπλήρωσε και τον τελικό του προορισμό. Ό,τι δηλαδή δεν κατάφερε ο Αδάμ, το πραγματοποίησε ο Χριστός και πιστοποίηση γι' αυτό αποτελεί η μετάβαση της ανθρώπινης φύσης Του στον ουρανό.

Αδέλφια μου, ίσως το ότι ο Χριστός και ως άνθρωπος κάθισε στα δεξιά του Πατέρα να μην είχε σημασία, εάν ο Χριστός δεν ήταν η κεφαλή της Εκκλησίας, και εάν έτσι δεν επέκτεινε την ανθρωπότητα μέχρι τον Θεό. Γιατί πράγματι αυτό έγινε. Ο Θεάνθρωπος Χριστός, πήρε την «απαρχή» των ανθρώπων και την κάθισε στον θείο θρόνο. Και έδωσε τη δύναμη σε όλους τους ανθρώπους που ενώνονται στο σώμα Του, δηλαδή στην Εκκλησία, να πορεύονται προς τα εκεί. Άνοιξε με την Ανάληψή Του τη θύρα του ουρανού και η θύρα έμεινε ανοιχτή μια για πάντα για τους ανθρώπους.

Το γεγονός της Αναλήψεως είναι η απάντηση στο αποτέλεσμα της παρακοής του Αδάμ το οποίο έκλεισε τη θύρα της Εδέμ. Ο Χριστός μεταθέτοντας τη γήινη Εδέμ στον ουρανό, και κάνοντάς την Βασι­λεία Του, την άνοιξε με την Ανάληψη Του, την εγκαινίασε με την ανθρώπινη φύση Του, και αφήνοντας τη θύρα της ανοιχτή, με την Εκκλησία Του καλεί τον κάθε άνθρωπο να εισέλθει σ' αυτήν.

Έτσι το μήνυμα της Ανάληψης γίνεται και προσωπικό. Είναι μήνυμα και πρόσκληση για τον καθένα μας. Το ότι ο Χριστός πήρε μαζί Του το σώμα Του στον ουρανό δεν είναι μία λεπτομέρεια, αλλά μια ελπίδα και μια χαρά για τους ανθρώπους κάθε εποχής.

«Άσωμεν πάντες λαοί, τω επί ώμων Χε­ρουβείμ αναληφθέντι, μετά δόξης Χριστώ, και συγκαθίσαντι ημάς εν δεξιά του Πατρός, ωδήν επινίκιον, ότι δεδόξασται» (Τροπάριο Α' Ωδής Κανόνα Ανάληψης).

 

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΣΑΚΙΡΗ

Θεολόγος.

 

Σάββατο 8 Ιουνίου 2024

Δόξα σοι τω δείξαντι το φως.

 

Πολλά και διάφορα τα διδάγματα τα οποία μας δίνει η προσεκτική μελέτη του Ευαγγελίου του εκ γενετής τυφλού.

Θα σταθούμε με ευλάβεια σ' ένα μόνο σημείο. Στην απάντηση που έδωσε ο Κύριος στην απορία των μαθητών του σχετικά με τον τυφλό, που γεννήθηκε μαζί με την αναπηρία του. Στην Παλαιά Διαθήκη κατά τις αντιλήψεις των Εβραίων κάθε αρρώστια και αναπηρία των ανθρώπων ήταν δίκαιη τιμωρία του Θεού για τις δικές τους αμαρτίες ή ακόμη και των γονιών τους. Έτσι οι άρρωστοι και οι ανάπηροι υπέφεραν διπλά: βασανίζονταν από την αναπηρία τους και ταυτόχρονα από την περιφρόνηση των άλλων.

0ι μαθητές του Ιησού Χριστού, λοιπόν, έχοντας κατά νουν τη γνωστή Ιδέα από την Παλαιά Διαθήκη ότι ο Θεός «αποδίδει αμαρτίας, πατέρων επί τέκνα, επί τρίτην και τετάρτην γενεάν» (Έξοδ. 20,5), ρώτησαν το Διδάσκαλό τους, ποιος άραγε να αμάρτησε, αυτός ή οι γονείς του, ώστε να γεννηθεί τυφλός.

Η απάντηση του Κυρίου στη σφαλερή απορία των μαθητών είναι ότι η τύφλωση του νέου εκείνου αποσκοπούσε «ίνα φανερωθεί τα έργα εν αυτώ». Η τύφλωση του οικονομήθηκε από το Θεό για να γίνουν φανερά τα έργα του Θεού.

Στις ημέρες της επίγειας ζωής του ο Κύριος είχε να πείσει τους ανθρώπους της γενεάς του, ότι Αυτός είναι ο Ποιητής του κόσμου. Οι Εβραίοι αορίστως πίστευαν ότι ο Θεός «εποίησε τον ουρανό και την γη», αμφισβητούσαν όμως ότι Εκείνος, «δι' ου τα πάντα εγένετο», είναι ο Ιησούς. Η ανθρώπινή του μορφή, η ταπεινή του εμφάνιση, που έκρυβε επιμελώς το θεϊκό μεγαλείο του, ήταν για αρκετούς εμπό­διο, ώστε να τον προσκυνήσουν ως Υιό του Θεού. Και ο ίδιος το είπε: «Μακάριος εστίν, ος εάν μη σκανδαλισθεί εν εμοί» (Ματθ. 11,6). Έπρεπε, λοιπόν, ο Κύριος να δείξει στους απιστούντες Εβραίους ότι Εκείνος είναι ο πλάστης και δημιουργός του παντός, του κόσμου και του ανθρώπου.

Ο Κύριος δημιούργησε το πιο πολύτιμο, το πιο περίτεχνο και θαυμαστό τμήμα-μέλος του ανθρώπου, που είναι το μάτι του. Έτσι, σύμφωνα με τον Άγιο Κύριλλο, μεταχειρίζεται πηλό από χώμα και το πτύσμα του «δεικνύς δια τούτου, ότι αυτός ην ο πλάσας ημάς εν αρχή, κτίστης τε και δημιουργός του παντός». Ο πηλός υπενθύμιζε στους εγκρατείς των Γραφών Ιουδαίους το λόγο της Γενέσεως «και έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον  χουν από της γης» (2,7), το δε πτύσμα την ζωαρχική πνοή του Θεού, που εμψύχωσε κάποτε τον Αδάμ.

Τα σβησμένα μάτια του εκ γενετής τυφλού φανέρωσαν τα έργα του Θεού, τη δόξα του Δημιουργού μας. Και εδώ πρέπει να θυμη­θούμε, ανατρέχοντας στο παρελθόν, ότι αύτη η απλή και ευκολονόητη αλήθεια, ότι όλη η κτίση, η Δημιουργία, είναι του Θεού έργο, δεν ήταν αποδεκτή από όλους τους ανθρώπους. Ας «διηγούνται οι ουρανοί δόξαν Θεού και ας αναγγέλλει ποίησιν χειρών αυτού το στερέωμα»· η αυτονόητη αυτή αλήθεια είχε αντικατασταθεί κατά καιρούς οπό άλλες ανυπόστατες ψεύτι­κες, δαιμονικές θεωρίες.

Έτσι, μακριά από το πνεύμα του Θεού αναπτύχθηκαν κοσμολογίες ποικίλες και χρι­στιανικές αιρέσεις.

Το δυστύχημα όμως είναι ότι ακόμη και σήμερα, ύστερα από τόσους χριστιανικούς αιώνες, βρίσκονται μερικοί που δεν θέλουν ν' αναγνωρίσουν ότι ο Θεός-Πατήρ, δι’ Υιού εν Αγίω ΓΙνεύματι, εποίησε τα πάντα. Πιέζουν το μυαλό τους, ρίχνονται ανώφελα σε πέλαγος συλλογισμών, υποθέσεων, θεωριών αναπόδεικτων, για να επιτύχουν, καθώς ελπίζουν, τη λύση του μυστηρίου.

Ακόμη και σήμερα όχι μόνο κάποτε αρνού­μαστε την πεντακάθαρη κοσμολογία μας, αλλά δεν δείχνουμε και τον ανάλογο σεβασμό στα έργα του Θεού. Με οδηγό την ικανοποίηση εγωιστικών επιθυμιών και τάσεων, σπιλώσαμε τη φύση, λεηλατήσαμε τους θησαυρούς της, ταράξαμε την ισορροπία της, μολύναμε τα βασικά της στοιχεία: τον αέρα, το νερό, την ατμόσφαιρα, τα ποτάμια, τίς λίμνες και τις θάλασσες. Συμπεριφερθήκαμε με αγένεια μέσα στη φύση, μέσα στη Δημιουργία και προσθέσα­με στα τόσα προβλήματα του καιρού μας, το λεγόμενο οικολογικό πρόβλημα.

Αγαπητοί αναγνώστες και αναγνώστριες, «γιατί έγινε ο άνθρωπος», ρωτά με απλότητα ο Μέγας Αντώνιος τον κόσμο και δίνει θαυμά­σια την απάντηση ο Γέροντας: «Για να δει το Θεό, κατανοώντας βαθύτερα τα ποιήματά του και να δοξάσει Αυτόν που τα δημιούργησε για τον άνθρωπο».

Οφείλουμε, λοιπόν, να τιμάμε, το Δημι­ουργό του παντός Ιησού Χριστό και να δεί­χνουμε την πρέπουσα τιμή στα δημιουργήματά του, αφού και με αυτά «από κτίσεως κόσμου» γίνονται φανερά «ή τε άΐδιος αυτού δύναμις και θειότης» (Ρωμ. 1,20).

Οφείλουμε να δοξάζουμε τον Αρχηγό της πίστεως μας ως Πλάστη και Δημιουργό μας.

«Δόξα σοι τω δείξαντι το φως».

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΣΑΚΙΡΗ

Θεολόγος.

Κυριακή 2 Ιουνίου 2024

Ύδωρ Ζων.

 

…Η συνομιλία του Κυρίου με τη Σαμαρείτιδα είναι συζήτηση του Θεού με την άπιστη ψυχή. Η συνομιλία αυτή περιέχει ένα μήνυμα για σένα. Είναι συνομιλία ανάμεσα στον Ουράνιο Νυμφίο και τη νύμφη Του, την ψυχή του ανθρώπου. ..Σε σένα καθώς και σ’ όλες τις ψυχές που δημιούργησε από την αρχή και θα συνεχίσει να δημιουργεί ως τη συντέλεια του κόσμου…

Μόνο αν ομολογήσεις τον Κύριο Ιησού Χριστό ως νόμιμο Σύζυγό σου και τον συζευχθείς με πίστη κι αγάπη, θα πίνεις το ζων ύδωρ, το δροσερό και ζωογόνο νερό που θα σε ξεδιψάσει για πάντα και θα σε οδηγήσει στη βασιλεία των ουρανών και την αιώνια ζωή…

Ο Σωτήρας μας Χριστός δεν έδωσε το ζων ύδωρ μόνο στους Σαμαρείτες και τους Ιουδαίους. Το έδωσε κι εξακολουθεί να το δίνει μέχρι σήμερα σε κάθε άνθρωπο που έχει επίγνωση της πνευματικής του δίψας στην έρημο αυτής της ζωής. Κάποτε ο Κύριος στάθηκε στην Ιερουσαλήμ «και έκραξε λέγων• εάν τις διψά, ερχέσθω πρός με και πινέτω» (Ιωάν. ζ’, 37). Πρόσεξε πως το αναφέρει ο ευαγγελιστής: έκραξε.

Ο Καλός Ποιμήν δεν ψιθυρίζει. Φωνάζει, κράζει το ποίμνιό Του, το καλεί στο νερό. Από την αγάπη Του για το ανθρώπινο γένος ο Χριστός στέκεται στη μέση της ερήμου αυτού του κόσμου και κράζει σ’ όλους τους ταξιδιώτες που είναι εξαντλημένοι από τη δίψα. Ευλογημένοι είναι όσοι ακούνε τη φωνή Του και τον πλησιάζουν με πίστη. Ο Χριστός δε θα τους ρωτήσει ούτε ποια γλώσσα μιλάνε ούτε σε ποιο έθνος ανήκουν. Ούτε την ηλικία τους θέλει να μάθει ούτε αν είναι πλούσιοι ή φτωχοί. Θα δώσει σε όλους ύδωρ ζων για να τους ενισχύσει και να τους αναζωογονήσει, να τους ανανεώσει και να τους αναγεννήσει, να τους υιοθετήσει, να τους βγάλει από το πύρινο καμίνι αυτού του κόσμου και να τους οδηγήσει στη γη της επαγγελίας.

Πόσο υπέροχο είσαι, Ύδωρ Ζων! Γλυκύτατε Σωτήρα μας, δροσερή, κρυστάλλινη κι ανανεωτική πηγή, πόσο πλούσιος και ζωοποιός είσαι!

Πνεύμα Άγιο, Παράκλητε, προσάγαγε στον Κύριο Ιησού όλους εκείνους που οι ψυχές τους διψούν για την αιώνια ζωή και κραυγάζουν: «Η ψυχή μου διψά για το Θεό, για το Ζώντα Θεό!»


(Απόσπασμα από το βιβλίο «ΟΜΙΛΙΕΣ Γ’: ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΗΜΕΡΑ – Από την Κυριακή του Πάσχα ως την Πεντηκοστή» Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Μετάφραση – Επιμέλεια Πέτρου Μποτση – 2011)

Δευτέρα 13 Μαΐου 2024

Το Εσωτερικό Βασίλειο.

 «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεό όψονται» (Ματθ. 5,8). Φτιαγμένος κατ’ εικόνα Θεού, ο άνθρωπος είναι ο καθρέφτης του Θείου. Γνωρίζει το Θεό γνωρίζοντας τον εαυτό του, βλέπει το Θεό ν’ αντανακλάται στην καθαρότητα της δικής του καρδιάς. Η διδασκαλία της δημιουργίας του ανθρώπου σύμφωνα με την εικόνα σημαίνει ότι μέσα σε κάθε άνθρωπο -μέσα στον πιο αληθινό κι εσωτερικόν εαυτό του, που συχνά ορίζεται ως «βάθος καρδίας» ή «έδαφος της ψυχής» -υπάρχει ένα σημείο άμεσης συνάντησης και ένωσης με τον Άκτιστο. «Η βασιλεία του Θεού εντός υμών εστιν» (Λουκ. 17, 21).

Αυτή η αναζήτηση για την εσωτερική βασιλεία είναι ένα από τα κύρια θέματα μέσα στα συγγράμματα των Πατέρων.

«Το μεγαλύτερο απ’ όλα τα μαθήματα» λέει ο αγ. Κλήμης Αλεξανδρείας, «είναι να γνωρίσει κανείς τον εαυτό του· γιατί, αν κάποιος γνωρίσει τον εαυτό του, θα γνωρίσει το Θεό· και αν γνωρίσει το Θεό θα γίνει σαν το Θεό».

Ο Μέγας Βασίλειος γράφει: «Όταν ο νους παύει να διασκορπίζεται στα εξωτερικά πράγματα και να διασπάται από τον κόσμο με τις αισθήσεις, επιστρέφει στον εαυτό του· και μέσω του εαυτού του ανεβαίνει στη σκέψη του Θεού».

 «Αυτός που ξέρει τον εαυτό του, ξέρει τα πάντα», λέει ο άγ. Ισαάκ ο Σύρος· και κάπου αλλού γράφει:

Ειρήνευε στην ψυχή σου· τότε ο ουρανός και η γη θα βρίσκονται σε ειρήνη με σένα. Μπες με λαχτάρα στο θησαυροφυλάκιο που βρίσκεται μέσα σου, κι έτσι θα δεις αυτά που βρίσκονται στον ουρανό· γιατί υπάρχει μόνο μια είσοδος που οδηγεί και στα δύο αυτά. Η κλίμακα που οδηγεί στη Βασιλεία είναι κρυμμένη μέσα στην ψυχή σου. Φύγε από την αμαρτία, βυθίσου στον εαυτό σου και μέσα στην ψυχή σου θ’ ανακαλύψεις τα σκαλοπάτια απ’ όπου θα ανεβείς.

Και σ’ αυτά τ’ αποσπάσματα θα μπορούσαμε να προσθέσουμε τη μαρτυρία ενός Δυτικού μάρτυρα των ημερών μας, του Thomas Merton:

Στο κέντρο της ύπαρξής μας υπάρχει ένα σημείο μηδαμινότητας που είναι ανέγγιχτο από αμαρτία και πλάνη, ένα σημείο καθαρής αλήθειας, ένα σημείο ή σπινθήρας που ανήκει αποκλειστικά στο Θεό, που δεν είναι ποτέ στη διάθεσή μας, από το οποίο ο Θεός ρυθμίζει τις ζωές μας, που είναι απρόσιτο στις φαντασίες του λογισμού μας ή τις βαρβαρότητες της θέλησής μας. Αυτό το μικρό σημείο του τίποτε και της απόλυτης φτώχειας είναι η καθαρή δόξα του Θεού μέσα μας. Είναι, σαν να λέμε, το όνομά του γραμμένο μέσα μας, όπως η φτώχεια μας, όπως η ανέχειά μας, όπως η εξάρτησή μας, όπως η υιϊκότητά μας. Είναι σαν ένα καθαρό διαμάντι που λαμποκοπάει με το αόρατο φως τ’ ουρανού. Είναι μέσα στον καθένα, και, αν μπορούσαμε να το δούμε, θα βλέπαμε αυτά τα τρισεκατομμύρια φωτεινές αιχμές να έρχονται μαζί με τη μορφή και τη λαμπρότητα ενός ήλιου που θα κάνει όλο το σκοτάδι και τη σκληρότητα της ζωής να χαθεί πέρα για πέρα… Η πύλη τ’ ουρανού βρίσκεται παντού.

Φύγε από την αμαρτία, επιμένει ο άγ. Ισαάκ· και αυτή η φράση θα έπρεπε να σημειωθεί ιδιαίτερα. Αν πρόκειται να δούμε το πρόσωπο του Θεού ν’ αντανακλάται μέσα μας, ο καθρέφτης πρέπει να καθαριστεί. Δίχως μετάνοια δεν μπορεί να υπάρξει αυτογνωσία και ανακάλυψη της εσωτερικής βασιλείας. Όταν μου λέγεται, «Γύρισε στον εαυτό σου, γνώρισε τον εαυτό σου», είναι ανάγκη να ρωτήσω: Ποιον «εαυτό» πρόκειται ν’ ανακαλύψω; Τι είναι ο αληθινός εαυτός μου; Η ψυχανάλυση μας φανερώνει έναν τύπο του «εαυτού»· πάρα πολύ συχνά, όμως, αυτή μας οδηγεί όχι στην «κλίμακα της βασιλείας», αλλά στη σκάλα που κατεβαίνει σε κάποιο υγρό και γεμάτο φίδια υπόγειο. «Γνώρισε τον εαυτό σου» σημαίνει «γνώρισε τον εαυτό σου έτσι όπως έχει τις ρίζες του στο Θεό· γνώρισε τον εαυτό σου μέσα στο Θεό». Από την άποψη της Ορθόδοξης πνευματικής παράδοσης θα έπρεπε να τονιστεί, ότι δεν θα τον ανακαλύψουμε, τον αληθινό εαυτό μας «σύμφωνα με την εικόνα», παρά μόνο μέσ.’ από ένα θάνατο του ψεύτικου και έκπτωτου εαυτού μας· «… ος δ’ αν απωλέσει την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού ευρήσει αυτήν» (Ματθ. 16,25): μόνον εκείνος που βλέπει ποιος πραγματικά είναι ο ψεύτικος εαυτός του και τον απορρίπτει, θα μπορέσει να ξεχωρίσει τον αληθινό εαυτό του, τον εαυτό που βλέπει ο Θεός. Υπογραμμίζοντας αυτή τη διάκριση μεταξύ του ψεύτικου και του αληθινού εαυτού, ο άγ. Βαρσανούφιος παραγγέλνει: «Ξέχνα τον εαυτό σου και θα τον γνωρίσεις».

 

Κάλλιστος Γουέαρ, Επίσκοπος Διοκλείας, Ο Ορθόδοξος Δρόμος ,Μετάφραση: Μαρία Πάσχου.

Δευτέρα 6 Μαΐου 2024

Σπάζοντας τα δεσμά του θανάτου.

 

Σε μία από τις Επιστολές του, ο απόστολος Παύλος λέει ότι, αν ο Χριστός δεν έχει αναστηθεί, τότε εμείς είμαστε οι πλέον αξιοθρήνητοι των ανθρώπων. Πράγματι, αν δεν έχει αναστηθεί, θα ήμαστε αξιολύπητοι, διότι όλη μας η πίστη, όλο αυτό που ονομάζουμε πνευματική εμπειρία μας και όλη η ζωή που οικοδομούμε πάνω σ’ αυτήν δεν θα ήταν τίποτε άλλο παρά μια αυταπάτη, ένα ψέμα, μια ψευδαίσθηση.

Εμείς όμως είμαστε οι ευτυχέστεροι των ανθρώπων, επειδή όντως ο Χριστός Ανέστη. Και αυτό όχι απλώς εκατοντάδες και χιλιάδες αλλά εκατομμύρια ανθρώπων το γνωρίζουν από προσωπική και άμεση εμπειρία. Είναι πάρα πολλοί αυτοί που θα έλεγαν: Ο Θεός υπάρχει διότι τον έχω συναντήσει. «Χριστός Ανέστη» διότι Τον έχω συναντήσει Αναστημένο.

Και όχι μόνο κατά τρόπο πνευματικό, αλλά και σωματικό -έχουμε τη μαρτυρία των Αποστόλων, των ανθρώπων απλών που έφυγαν μακριά από τον Γολγοθά, γνωρίζοντας (νομίζοντας ότι γνωρίζουν)  ότι από τη στιγμή που ο Κύριός τους αποκαθηλώθηκε από τον Σταυρό και ετάφη, είχε νικηθεί οριστικά, και κάθε ελπίδα τους είχε για πάντα χαθεί. Και όμως, αυτοί οι ίδιοι γίνονται μάρτυρες της Αναστάσεως -απροετοίμαστοι, διστακτικοί και κατόπιν περιχαρείς. Περιχαρείς, διότι οι γυναίκες ήρθαν το πρωί να αλείψουν με μύρα τον Χριστό, και διαπίστωσαν ότι το σώμα Του δεν ήταν πια εκεί.

Ο Ιωάννης και ο Πέτρος έτρεξαν εκεί αργότερα, και ο τάφος ήταν άδειος. Και όταν πήγαν στους άλλους μαθητές, ρωτώντας, αμφιβάλλοντας, διστάζοντας, ο Χριστός τους παρουσιάστηκε και τους είπε: «Μη φοβάστε. Δεν είμαι φάντασμα, δεν είμαι μία ασώματη φιγούρα, το φάντασμα δεν έχει σάρκα και οστά, καθώς εμέ θεωρείτε έχοντα»!

Συνέφαγε μαζί τους, τους μίλησε, τον άγγιξαν! Και πράγματι, όπως λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην Επιστολή του, οι Απόστολοι μαρτυρούν αυτό που είδαν με τα μάτια τους, αυτό που άκουσαν με τ’ αυτιά τους κι αυτό που με τα ίδια τους τα χέρια ψηλάφησαν: την αλήθεια! Ναι, Χριστός Ανέστη! Ανέστη όχι ως φάντασμα, όχι ως μια πνευματική παρουσία, αλλά ως ο ζωντανός Θεός με το σώμα Του, το σώμα με το οποίο ενσαρκώθηκε.

Και πράγματι, αν πιστεύουμε ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός ήταν ο ίδιος ο Θεός που έγινε άνθρωπος για τη σωτηρία του κόσμου, τότε, αυτό που ξεπερνάει τη φαντασία μας είναι πως Αυτός που είναι η ίδια η Ζωή, μπόρεσε να πεθάνει· και αντίθετα το πιο απλό και προφανές είναι ότι, αυτή η Αιώνια Ζωή εννοείται ότι θα έσπαζε τα δεσμά του θανάτου, θα πατούσε τον θάνατο και θα ανίστατο σωματικά, με τη σάρκα Του, δίνοντας έτσι, και σ’ εμάς υπόσχεση αναστάσεως.

Διότι, αναλαμβάνοντας Εκείνος την ανθρώπινη σάρκα, μας έδειξε ότι ο άνθρωπος είναι κάτι τόσο πελώριο και βαθύ, ώστε μπορεί να γίνει ένα με τον Θεό. να ενωθεί μαζί Του· μας έδειξε ότι όντως, ένα ανθρώπινο πλάσμα τότε μόνο είναι πλήρες, όταν είναι σε ταύτιση με τον Θεό, όταν γίνεται κοινωνός θείας φύσεως, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του αποστόλου Πέτρου. Η ανάσταση είναι μία αποκάλυψη του ελέους, της δυνάμεως, της αγάπης του Θεού… αλλά και της μεγαλοσύνης του ανθρώπου. Ο θάνατος δεν μάς φοβίζει πια, έχει γίνει η θύρα μας προς την αιωνιότητα, και ξέρουμε ότι θα έρθει μία μέρα που η φωνή Αυτού που έφερε στην ύπαρξη όλα τα όντα, η φωνή του Σωτήρα μας, θα ηχήσει και πάλι, θα σταθούμε τότε όλοι ενώπιον του Θεού, περιβεβλημένοι την αιωνιότητα, με μια σάρκα που θα είναι μέρος αυτής της αιωνιότητας.

Ας εμπιστευθούμε τον λόγο του Θεού, ας ξεπεράσουμε τις αμφιβολίες και τους δισταγμούς μας, ας Τον ακούσουμε να μάς μιλά και ας ανταποκριθούμε στο Λόγο Του και στο γεγονός της Αναστάσεως Του με πίστη και ευγνωμοσύνη!

Χριστός Ανέστη!

Αληθώς Ανέστη!


Μητροπ. Anthony Bloom, «Στο φως της Κρίσης του Θεού», εκδ. Εν πλω)

 

 

 

Κυριακή 5 Μαΐου 2024

Χριστός Ανέστη!

 Η ίδια η Σταύρωση είναι μια νίκη αλλά ενώ τη Μ. Παρασκευή η νίκη είναι κρυμμένη, το πρωί του Πάσχα διακηρύσσεται. Ο Χριστός ανασταίνεται από τους νεκρούς και με την ανάστασή του μας λυτρώνει από την αγωνία και τον Τρόμο η νίκη του Σταυρού βεβαιώνεται, η αγάπη φανερώνεται ανοιχτά, ότι είναι πιο δυνατή απ’ το μίσος και η ζωή πιο δυνατή απ’ το θάνατο. Ο ίδιος ο Θεός πέθανε και αναστήθηκε από τους νεκρούς κι έτσι δεν υπάρχει πια θάνατος ακόμη κι ο θάνατος γέμισε από το Θεό. Αφού ο Χριστός αναστήθηκε, δεν είναι ανάγκη πια να φοβόμαστε καμιά σκοτεινή ή δαιμονική δύναμη μέσα στο σύμπαν. Όπως διακηρύττουμε κάθε χρόνο στην Πασχαλινή λειτουργία τα μεσάνυχτα, με λόγια που αποδίδονται στον άγ. Ιωάννη το Χρυσόστομο:

Μηδείς φοβείσθω θάνατον•

ηλευθέρωσε γαρ ημάς ο του Σωτήρος θάνατος•

Ανέστη Χριστός, και πεπτώκασι δαίμονες•

Ανέστη Χριστός, και χαίρουσιν άγγελοι...

«Η βαθιά προέλευση της ελπίδας και της χαράς που χαρακτηρίζουν την Ορθοδοξία και που εισχωρούν σ’ όλη τη λατρεία της είναι η Ανάσταση. Το Πάσχα, το κέντρο της Ορθόδοξης Λατρείας, είναι μία έκρηξη χαράς, είναι η ίδια χαρά που ένιωσαν οι Απόστολοι όταν είδαν τον αναστημένο Σωτήρα. Είναι η έκρηξη της χαράς του σύμπαντος στο θρίαμβο της ζωής, έπειτα από τη συντριπτική θλίψη για το θάνατο -το θάνατο που ακόμη και ο Κύριος της ζωής έπρεπε να υποφέρει όταν έγινε άνθρωπος. «Ουρανοί μεν επαξίως ευφραινέσθωσαν, γη δε αγαλλιάσθω εορταζέτω δε κόσμος, ορατός τε άπας και αόρατος• Χριστός γαρ εγήγερται, ευφροσύνη αιώνιος». Τώρα όλα τα πράγματα έχουν γεμίσει με τη βεβαιότητα της ζωής, ενώ πριν όλα πήγαιναν σταθερά προς το θάνατο. Η Ορθοδοξία δίνει έμφαση με ιδιαίτερη επιμονή στην πίστη του Χριστιανισμού για το θρίαμβο της ζωής.” (π. Δημήτριος Staniloae)

“Μόνον όταν είναι κανείς φυλακισμένος για θρησκευτικές πεποιθήσεις σ’ ένα Σοβιετικό στρατόπεδο, μπορεί πράγματι να καταλάβει το μυστήριο της πτώσης του πρώτου ανθρώπου, το μυστικό νόημα της απολύτρωσης όλης της δημιουργίας, και τη μεγάλη νίκη του Χριστού πάνω στις δυνάμεις του κακού. Μόνο όταν υποφέρουμε για τα ιδανικά του Ευαγγελίου μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε την αμαρτωλή μας αδυναμία, και την αναξιότητά μας σε σύγκριση με τους μεγάλους μάρτυρες της πρώτης Χριστιανικής Εκκλησίας. Μόνο τότε μπορούμε να συλλάβουμε την απόλυτη αναγκαιότητα της βαθιάς υποταγής και ταπείνωσης, χωρίς τα οποία δεν μπορούμε να σωθούμε μόνο τότε μπορούμε ν’ αρχίσουμε να διακρίνουμε την περαστικήν εικόνα του ορατού, και την αιώνια ζωή του Αόρατου.

Την ημέρα του Πάσχα, όλοι εμείς που είχαμε φυλακιστεί για τις θρησκευτικές μας πεποιθήσεις, ενωθήκαμε μέσα στη μόνη χαρά του Χριστού. Όλοι συνεπαρθήκαμε από ένα συναίσθημα, από έναν πνευματικό θρίαμβο, δοξάζοντας τον ένα αιώνιο Θεό. Δεν υπήρχε πανηγυρική Πασχαλινή λειτουργία με τα χτυπήματα της καμπάνας, δεν υπήρχε δυνατότητα στο στρατόπεδό μας να συγκεντρωθούμε για τη λατρεία, να ντυθούμε διαφορετικά για τη γιορτή, να ετοιμάσουμε τα Πασχαλινά φαγητά. Αντίθετα υπήρχε ακόμη πιο πολύ δουλειά και περισσότερη παρέμβαση από τη συνηθισμένη. Όλοι οι φυλακισμένοι εδώ για θρησκευτικές πεποιθήσεις, οποιουδήποτε δόγματος, ήταν περικυκλωμένοι από περισσότερη κατασκοπεία, από περισσότερες απειλές της μυστικής αστυνομίας.

Κι όμως, το Πάσχα ήταν εκεί: μεγάλο, άγιο, πνευματικό, αξέχαστο. Ήταν ευλογημένο από την παρουσία του αναστημένου μας Χριστού ανάμεσά μας -ευλογημένο από τα ήσυχα άστρα της Σιβηρίας και από τις θλίψεις μας. Πώς χτυπούσαν χαρούμενα οι καρδιές μας συμμετέχοντας στη μεγάλη Ανάσταση! Ο θάνατος νικήθηκε, δεν υπάρχει πια φόβος, μας δόθηκε ένα αιώνιο Πάσχα! Γεμάτοι απ’ αυτό το θαυμάσιο Πάσχα, σας στέλνουμε από το στρατόπεδο-φυλακή μας το νικηφόρο και χαρούμενο νέο: Χριστός ανέστη!“

(Γράμμα από ένα Σοβιετικό στρατόπεδο συγκεντρώσεως).

 

Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Ware, Ο Ορθόδοξος Δρόμος. Μετάφραση: Μαρία Πάσχου Έκδοση: Επτάλοφος AE

Πέμπτη 2 Μαΐου 2024

Το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος για το Πάσχα 2024

 

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΘΗΝΩΝ & ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ Β΄

ΠΡΟΣ ΤON ΙΕΡΟΝ ΚΛΗΡΟΝ

ΚAI ΤO ΧΡΙΣΤΕΠΩΝΥΜΟΝ ΠΛΗΡΩΜΑ

ΤΗΣ ΘΕΟΣΩΣΤΟΥ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 2024

Χριστός Ανέστη, αδελφοί μου,

και Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια!

Η Ανάσταση του Χριστού μας έδειξε πως θα είναι ο άνθρωπος και η κτίση στα Έσχατα. Και μπορούμε να χαιρόμαστε προκαταβολικά γι’ αυτό, με τη συμμετοχή μας στο μυστήριο της Εκκλησίας.

Όμως, η Ιστορία είναι ακόμα δέσμια του κακού, της βίας, του θανάτου, του παραλογισμού. Είναι οι συνέπειες της επιλογής του Αδάμ που, αντί να στρέψει την αγάπη του στον Θεό, έπεσε στην αγάπη για τον εαυτό του.

Το κακό δεν προϋπήρχε. Δεν προέρχεται από την ύλη. Εισήλθε στον κόσμο εξαιτίας της αμαρτίας (Ρωμ. 8:20 – 22). Από τότε η ανθρωπότητα βρίσκεται στην κοιλάδα του θανάτου (Ψαλ. 22:4).

Ο κόσμος υποφέρει από κάθε μορφή βίας. Το βλέπουμε στις μέρες μας, με όλο και μεγαλύτερη ένταση ανάμεσα σε συζύγους, σε γονείς και τέκνα, σε ομάδες και παρατάξεις. Αλλά και σε λαούς, με πρόσφατες τις τραγικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Όσο ο πολιτισμός μας αναπαράγει την απομάκρυνση από τον Θεό, τόσο το κακό θα επεκτείνεται και θα κυριαρχεί. Στον καθένα από εμάς εναπόκειται αν θα σπάσουμε τον δαιμονικό κύκλο της βίας και της εκδίκησης και θα ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Χριστού.

Η βία δεν κράτησε τον Χριστό στον τάφο. Η Ανάστασή Του ήταν αποτέλεσμα της κοινωνίας Του με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα. Ήταν υπόθεση σχέσης και κοινωνίας. Τα προβλήματα δεν λύνονται με την ισχύ και την εξουσία αλλά με την ελευθερία και την αγάπη.

Χριστός Ανέστη!

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

† ο Αθηνών Ιερώνυμος Β΄