Αναστάσιμο μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Β΄.

 

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΚΛΗΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΙΣΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΛΗΡΩΜΑ ΤΗΣ ΘΕΟΣΩΣΤΟΥ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 2026

Αδελφοί μου και παιδιά μου εν Κυρίω αγαπητά, Χριστός Ανέστη!

Ζούμε σε καιρούς όπου ο άνθρωπος δοκιμάζεται τόσο από τον φόβο που γεννά η ανασφάλεια του κόσμου, όσο και από την αβεβαιότητα της σημερινής εποχής: πόλεμοι, συγκρούσεις, ταραχές και απειλές σκοτεινιάζουν τον ορίζοντα και βαραίνουν την καρδιά πολλών. Η αγωνία για το μέλλον γίνεται συχνά σιωπηλή κραυγή μέσα στην ανθρώπινη ύπαρξη.

Μέσα σε αυτήν την πραγματικότητα, ο άνθρωπος αναζητεί πάλι σημεία προσανατολισμού· αναζητεί κάτι σταθερό, κάτι αληθινό, κάτι που να δίδει νόημα και ελπίδα. Και εκεί ακριβώς επανέρχονται τα σύμβολα, όχι ως απλά σχήματα ή ιστορικά κατάλοιπα, αλλά ως ζωντανές μαρτυρίες νοήματος και ζωής.

Το σύμβολο δεν είναι ποτέ κλειστό στον εαυτό του· πάντοτε δείχνει πέρα από το ορατό. Ενώνει το παρόν με το βάθος της μνήμης και στηρίζει την πορεία του ανθρώπου προς το μέλλον. Όταν όμως αποκοπεί από την αλήθεια που φέρει, όταν χρησιμοποιηθεί ως όπλο ή ως μέσον επιβολής, τότε χάνει την δύναμή του και παραμορφώνεται.

Για την Εκκλησία τα σύμβολα δεν είναι ιδεολογικά εμβλήματα, αλλά φορείς ζωής. Το βαθύτερο νόημα του Σταυρού δεν είναι η δύναμη, αλλά η θυσιαστική του αγάπη. Γι’ αυτό και ο Σταυρός, το Άγιο Φως, η Ανάσταση δεν επιβάλλονται, αλλά προσκαλούν. Δεν χωρίζουν, αλλά ανοίγουν δρόμο κοινωνίας.

Προς όλους εκείνους που φοβούνται, που ανησυχούν, που βλέπουν τον κόσμο να γίνεται ασταθής και επικίνδυνος, η Εκκλησία δεν έχει να προσφέρει ψευδαισθήσεις, αλλά ελπίδα αληθινή ότι:

– το κακό δεν έχει τον τελευταίο λόγο,

– η βία δεν μπορεί να καταργήσει την αγάπη,

– καμία σύγκρουση δεν μπορεί να σβήσει το Φως που ανατέλλει από τον Τάφο και να επισκιάσει το γεγονός της Ανάστασης του Χριστού και

– η αληθινή ασφάλεια του ανθρώπου εδράζεται στην βεβαιότητα ότι ο Θεός παραμένει παρών μέσα στην ιστορία.

Γι’ αυτό και οφείλουμε να διαφυλάξουμε τα σύμβολά μας ως γέφυρες ελπίδος, νοήματος και συμφιλίωσης, γενόμενοι και εμείς φορείς του φωτός και της ειρήνης, δηλαδή της Ανάστασης, όπου κι αν βρισκόμαστε.

Σας εύχομαι πατρικά η χάρις του Αναστάντος Κυρίου να στηρίζει τις καρδιές σας, να διαλύει τον φόβο και να χαρίζει ειρήνη στον κόσμο και στην ύπαρξη του καθενός μας.

ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ Ο ΚΥΡΙΟΣ!

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

† ο Αθηνών Ιερώνυμος Β΄

 

Σήμερον κρεμάται επί ξύλου.....

 

«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου ο εν ύδασι την γην Κρεμάσας»

 

Σήμερα ανάμεσα μας πορεύεται ένας Σταυρός. Ένας Σταυρός. Που αναζητά το Τίμιο Σώμα του Θεού για να σωθεί.

Ο Σταυρός είναι ο Κόσμος, είναι η υλική υπόσταση του Κόσμου, το ξύλο που Κρύβει την ζωή, που αναγεννά και αναγεννάτε. Επάνω σ αυτό το ξύλο, τον γήινο κόσμο απλώνει το κάθε ανθρώπινο κορμί τον δικό του πόνο και μόχθο. Την δικιά του ελπίδα. Και τα όνειρα. Για να έλθουν τα Καρφιά, οι ήλοι. Στα χέρια και τα πόδια. Να μας καθηλώσουν. Αυτή είναι η Σάρκα μας. Αυτός είναι ο υλικός μας κόσμος.

Περιορισμένος. Μέσα σε Όρια. Πόνος και Θάνατος. Αυτόν τον Σταυρό, τον σταυρό μας συναντά απόψε και ο Χριστός. Αυτός που μας αγάπησε τόσο ώστε να μας ακολουθήσει και σ αυτήν μας την πορεία. Την πορεία της σκλαβιάς μας. Του υλικού μας Σταυρού.

Μόνο που Εκείνος αφήνετε εκούσια. Από Αγάπη. Και θα υψωθεί επί του Σταυρού εκούσια. Με την θέληση Του. .Και με την ύψωση Του, με την Θυσία, θα μας οδηγήσει στην Ελευθερία. Γιατί ο δρόμος για την Σωτηρία είναι η Ελευθερία. Και ο δρόμος για την Ανάσταση περνάει από την Σταύρωση. Αυτήν όμως την Σταύρωση, όχι την καθημερινή μας σταύρωση των επιθυμιών μας, αλλά σε εκείνη της Θυσίας και της Αγάπης.

Όχι πάνω στον σταυρό της σάρκας μας αλλά πάνω στον Τίμιο Σταυρό της Ύψωσης.

Δηλαδή της Προσφοράς.

Δηλαδή του Χριστού.

Την Αγία και Μεγάλη Πέμπτη.

 

«Πού έστι το κατάλυμα, όπου το Πάσχα μετά των Μαθητών μου φάγω;».

Απόψε εδώ, δεν τελούμεν ιεροτελεστίαν ιστορικής μνήμης.

Δεν συναντώμεθα σαν σε οποιαδήποτε κοινωνική συνάθροιση, λίγο από συνήθεια, λίγο από έθιμο ή απλά γιατί έτσι κάνουν οι άλλοι. Μα, αναβαπτιζόμεθα και ανανεώνουμε το μυστικό βίωμα της Εκκλησίας, την συνάντηση μας με τον Χριστό, ενώπιος ενωπίω.

Εδώ, αδελφοί μου, στον Ιερό Ναό, αναγνωρίζουμε τα γεγονότα. Την πορεία του Πάθους. Και έτσι αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας. Απ’ όταν ήμασταν παιδιά, κάθε Μ. Πέμπτη, συναντώμεθα εδώ στην Εκκλησία με τον εαυτό μας, γνώριμοι με γνώριμους, αντιμετωπίζουμε το Πάθος. Και ο χώρος ταιριάζει. Εδώ η Αγία Τράπεζα, ο Μυστικός Δείπνος, εδώ ο Σταυρός, ο Γολγοθάς, ο Άννας και ο Καϊάφας, ο Ιούδας και ο Πέτρος. Ετούτο είναι το «ανώγαιον μέγα εστρωμένον» όπου βαπτισθήκαμε, τελέσαμε μυστήρια γάμων και αν θέλει ο Θεός θα τελειώσουμε την επίγεια πορεία μας.

Και εδώ απόψε προσκεκλημένοι του Χριστού, στο τραπέζι της χαράς Του.

Γιατί ήλθαμε κι εφέτος;

Γιατί διψάει η ψυχή μας!

Γιατί ήλθαμε και εφέτος;

Γιατί αγαπούμε τον Χριστό!

Καθήμενοι εδώ περιμένουμε να τον ιδούμε. Τον ακούουμε να λέγει: «επιθυμία επιθύμησα τούτο το Πάσχα φαγείν μεθ’ υμών…». Επιθύμησα να φάγω μαζί σας. Μόνο που όπως στην Κανά της Γαλιλαίας έτσι και τώρα, μεταπλάθω τον κόσμο μας. Τον κόσμο μας που μας στενεύει, μας πνίγει στο νόμο της ανάγκης και της φθοράς. Ο Χριστός απόψε εγκαινιάζει την Εκκλησία. Δηλαδή ανοίγει ένα παράθυρο στον ουρανό. Ιδρύει ένα κομμάτι του ουρανού στη γη. Πώς; Μα να: «λαβών άρτον εν τοις αγίοις αυτού και αχράντοις και αμωμήτοις χερσίν…». Πήρε ψωμί στα χέρια Του. Όπως χιλιάδες χρόνια πριν πήρε και έπλασεν τον Άνθρωπο. Έτσι και τώρα, ξαναπλάθει τον κόσμο. Πώς; Το ψωμί μετουσιώνεται σε σώμα Του! «ομοίως και το ποτήριον». Έτσι και το κρασί. Το κάνει αίμα Του, το δίδει στους φίλους του. Ανοίγει το δρόμο για τη ζωή.

Αρχίζει στη γη, σήμερα, απόψε, το κεφάλαιο μιας νέας σωτηρίας. Έτσι όπως τότε στον Ιορδάνη στα Θεοφάνια, αγίασε τα ύδατα, έτσι όπως στον πολλαπλασιασμό των πέντε άρτων που χόρτασαν χιλιάδες. Πλαταίνει τον κόσμο μας. Του δίνει νέα διάσταση. Με τι; Με την αγάπη. Με τι; Με το Πάθος, με τη θυσία: «τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν». Και έτσι ποιούμεν. 

Ο Χριστός προσφέρει τον εαυτό του ολόκληρο. Σε όλους, εις άφεσιν αμαρτιών.

Στρώνει το τραπέζι της Βασιλείας Του.

Ήρεμος, γλυκείς, πράος.

Ενώ έξω, θόρυβος. Αρχιερείς, Γραμματείς και φαρισαίοι, κι ο ανόητος λαός. «σταυρωθείτο». Θα φωνάζει. «σταυρωθείτο!» Ενώ εκείνος μοιράζει το σώμα και το αίμα Του, υπέρ της των πάντων σωτηρίας. Το φως, στο υπερώο του Μυστικού Δείπνου συρρικνώνεται. Το σκοτάδι κυριαρχεί στις ψυχές των ανθρώπων. Ο Ιούδας απλώνει το χέρι του πάνω στο τραπέζι. Πλησιάζει στο φως!! Τόσο κοντά!! Κι όμως δεν ένοιωσε!

«ιδού η χειρ του παραδίδοντος με μετ’ εμού επί της τραπέζης…».Τόσο κοντά μας είναι ο προδότης «μετ’ εμού επί της τραπέζης»….

Μα όλα αυτά μας είναι γνώριμα. Τα γνωρίζει η ψυχή μας. Και τα προσπερνά.

Αύριο θα στολίσουμε τον τάφο, θα ψάλουμε εγκώμια. Επιτάφιο. Σήμερα θα μοιραστούμε τη χαρά μας σ’ ένα Μυστικό Δείπνο αγάπης.

Όταν ο Χριστός κάθεται δίπλα μας ο Ιούδας φεύγει και κρεμιέται στο δένδρο. Και οι δυο μαζί δεν χωρούν.

Είναι οι στιγμές που ζούμε μεγάλες. Μας αποσπούν από την καθημερινότητα μας. Ελαφρύνουν την καρδιά μας. Ο Χριστός επιχειρεί να μας διασκεδάσει απόψε. Μια νύχτα πριν την εις Άδη κάθοδον Του, δείχνει τη δύναμη του ότι Αυτός είναι ο οικοδεσπότης αυτού του κόσμου. Και μας προσφέρει μια μπουκιά αθανασίας. Έναν τρόπο ανθρώπινο, απλό, φιλικό, ένα τραπέζι, για να μας απογειώσει στο τραπέζι το άλλο της επουράνιας Βασιλείας. Επιχειρεί να συνάψει Γάμο απόψε μαζί μας, στην Εκκλησία ενώνοντας μας μεταξύ μας, προσκαλώντας μας να διέλθουμε πέρα από τη στενότητα της ζωής μας. Στο πλάτος της δικής Του καρδιάς. Στην αφθονία της αγάπης Του.

Μόνον να ξεφύγουμε αδελφοί. Να απαρνηθούμε τον εαυτόν μας. Να αγαπήσουμε και να θαυμάσουμε.

Υπάρχει ο Μυστικός Δείπνος. Σ αυτόν ήλθαμε. Όλοι. Γνωρίζουμε τούτο το χώρο. Την Εκκλησία. Ας αναγνωρίσουμε τον Κύριο της και Κύριο μας.

 Και ας υποκύψουμε στην αλήθεια.

Ας ταπεινωθούμε.

ΤΗ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ

«Κακείνος υμίν δείξει ανώγαιον μέγα εστρωμένον»

Πορευόμεθα έτσι κι αλλιώς για να συναντήσουμε τον Ιησού. Ο κάθε μας δρόμος είναι ένας δρόμος προς Αυτόν. Σπάνια όμως το καταλάβαμε αυτό.

Εμείς δόσαμε διάφορες ονομασίες σε αυτές μας τις διαδρομές. Και ορίσαμε διάφορους σκοπούς σε αυτές. Και έτσι τις οικειοποιηθήκαμε. Σε αυτούς τους δρόμους και τις διαδρομές ίσως, αναζητήσαμε τον εαυτόν μας, ή κάποιες άλλες που θα μας έδειχναν τον εαυτόν μας. Ή την πραγματοποίηση διάφορων σκοπών που θεωρήσαμε απαραίτητο την εκπλήρωση τους για να έχουμε εαυτό ή να κατέχουμε, κάτι… Πάντοτε «κεράμιον ύδατος» βαστάζοντες. Κουβαλώντας την σαρκική μας υπόσταση σαν ανάγκη, ενίοτε σαν βάρος. Πολλές φορές μεταμφιεσμένοι σε μέριμνα για τους άλλους. Γονείς, παιδιά, εραστές ή συζύγους γεμίζοντας και αδειάζοντας αυτό το κεράμιον ύδατος. Πάντα καθ’ οδόν. Και πάντα πάνω στον δρόμο αυτής μας της αγωνίας, συναντώμεθα με τον Χριστό, που περπατά και Αυτός στους ίδιους δρόμους και μας διατάζει να ξαναβρούμε το σπίτι μας, και προ πάντων τον οικοδεσπότη της οικίας μας.

Πρέπει μέσα σε αυτήν την συνάντηση, εμείς που γυροφέρνουμε κεράμιον ύδατος βαστάζοντες, να εισέλθουμε στην καρδιά μας που είναι ο οίκος μας, κι από εκεί να ανέλθουμε εκεί που η καρδιά θα μας δείξει, στο ανώγαιον της οικίας, της καρδιάς, στον Νου μας, τον μέγα, τον από πριν και από πάντα εστρωμένον.

Εις τον «ανώγαιον» Νουν, δηλαδή σ’ αυτόν που παραμένει πάνω από την γην και τα γήινα. Και εκεί να ετοιμάσουμε δείπνο για τον Κύριον μας.

Όσο περιφερόμεθα αδελφοί, στους δρόμους και τις διαδρομές της πόλεως της ζωής μας, κεράμιον ύδατος βαστάζοντες, βαστάζοντες αυτό το σώμα ας μην ξεχνάμε ότι το σπίτι μας είναι η καρδιά και με κάθε συνάντηση με τον Ιησού εκεί θα επιστρέψουμε. Και ο Ιησούς θα μας παρασύρει πάντοτε εις το «ανώγαιον» της οικίας, αγαπητικά και με βεβαιότητα διότι Εκείνος έχει επιθυμία τούτο το Πάσχα φαγείν μεθ’ ημών. Δική μας ευθύνη να αναστρέψουμε, να δεχθούμε να συμφάγωμεν μαζί Του, εκεί στον χώρο της καρδιάς μας, ή λίγο πιο πάνω, στο ανώγαιο το μέγα, το εστρωμένο, τον Νου μας.

Σιγά-σιγά όλη η πορεία μας θα γίνει Σταυρική πορεία, πορεία προς το πάθος. Αυτά όλα τα γενόμενα εν τη Εκκλησία καθ’ έτος, μας βοηθούν να αναγνωρίσουμε το νόημα όλης μας αυτής της πορείας. Βασικά, το νόημα του Σταυρού μας. Αυτό αν το καταλάβουμε όλα θα γίνουν εύκολα και φωτεινά και πολύ ωραία. Γιατί θα εν-νοήσουμε την εν 

Χριστώ ζωή μας, την εν Θεώ ύπαρξη μας, και ελεύθερα, με την δική μας βούληση θα εισέλθομε εις την οικία μας και θα ανέλθωμεν εις το ανώγαιον αυτής. Επιτέλους.

Όλα τα υπόλοιπα θα τα αναλάβει ο Θεός. Αυτός θα ξαναμοιράσει το σώμα Του και το Αίμα του και θα μας δείξει τον τρόπο να ενωθούμε μαζί Του. Θα ανοίξει τον δρόμο για τον Ιούδα τον Ισκαριώτη που έχουμε τόσο κοντά, μέσα μας. Θα ακούσει και θα οικονομήσει την διάθεση μας να κυριαρχούμε και να μας κυριαρχούν. Όλα αυτά μας τα χαρακτηριστικά θα εμφανιστούν αμέσως μόλις θα βρεθούμε ομοτράπεζοι μαζί Του…

Και θα απλώσουμε το χέρι προς το χέρι Του…

Όλα τα υπόλοιπα, είναι προσωπική υπόθεση του καθ’ ενός μας. Ο Ιούδας μας π. χάριν θα φύγει και θα απαγχονιστεί. Ο Πέτρος μας όμως, όταν αλέκτωρ λαλήσει τρις, θα κλάψει πικρά… από την πολύ αγάπη…

Απόψε, ο Μυστικός Δείπνος του καθ’ ενός μας με τον Νυμφίο. Θα πλησιάσουμε όσο πιο κοντά γίνεται, στο Σώμα και στο Αίμα Του, στην ίδια Του την ουσία.

Την υπέρ ημών διδόμενην και υπέρ ημών εκχυνόμενην.

Αμήν.

"Βλέπε ουν ψυχή μου"

 

Ο Ιησούς Χριστός καταδίκασε κάθε μορφή κακίας και αμαρτίας χρησιμοποιώντας παραβολές ή διάφορους άλλους τρόπους, ποτέ όμως δεν καταδίκασε τον συγκεκριμένο αμαρτωλό που βρισκόταν μπροστά Του έστω και αν δεν έδειχνε διάθεση μετανοίας. Αντίθετα μάλιστα, όταν έχει μπροστά Του ο Χριστός τον συγκεκριμένο αμαρτωλό τον αντιμετωπίζει με συμπάθεια, επιείκεια και πολύ συχνά με τρυφερότητα. Έτσι αντιμετωπίζει το Ζακχαίο, την αμαρτωλή γυναίκα, τη Σαμαρείτιδα που δεν έκανε καμιά δήλωση μετανοίας, αλλά ακόμη και τον πλούσιο νέο που δεν θέλησε να αποχωρισθεί τα πλούτη του, ο Χριστός· «ἐμβλέψας αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτόν» (Μαρκ. 10, 21) κατά τον Ευαγγελιστή Μάρκο.

Υπάρχει όμως ένα είδος αμαρτωλού ανθρώπου τον οποίο ο Χριστός κατεδίκασε άμεσα και προσωπικά· τον υποκριτή. Στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της Μ. Τρίτης (Ματθ. 23, 15-23, 39) ο Χριστός κεραυνοβολεί τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους, τους καθώς πρέπει και τους κατεξοχήν ευσεβείς ανθρώπους της εποχής Του, που βρίσκονταν μπροστά Του εκείνη ακριβώς τη στιγμή, για την υποκρισία τους, και δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει εναντίον τους πολύ βαρείς χαρακτηρισμούς και να τους προσάψει βαρύτατες κατηγορίες.

Από το ευαγγελικό αυτό απόσπασμα φαίνεται πολύ καθαρά ότι ο Χριστός δεν βλέπει αυτούς τους ανθρώπους να βρίσκονται κοντά Του ή να έχουν οποιαδήποτε σχέση μ’ Αυτόν, γι’ αυτό η Εκκλησία σ’ αυτό το προχωρημένο στάδιο της πορείας για τη συνάντηση με τον αναστημένο Χριστό μας υπενθυμίζει ακόμα μια φορά και με πολλή έμφαση πως σύμφωνα με την ξεκάθαρη δήλωση αυτού του ίδιου του Χριστού, αυτή η συνάντηση μπορεί να είναι δυνατή για τους τελώνες και τις πόρνες αλλά είναι εντελώς αδύνατη για τους υποκριτές.

«Τη Αγίᾳ και μεγάλή Τρίτη της των δέκα παρθένων παραβολής της εκ του ιερού Ευαγγελίου μνείαν ποιούμεθα» λέει το συναξάριο της ημέρας. Γιατί όμως αυτή η «μνεία» της παραβολής των δέκα παρθένων; Ήδη από την πρώτη ημέρα της Μ. Εβδομάδος έχει εισαχθεί το θέμα του Χριστού νυμφίου που έρχεται «εν τω μέσω τῆς νυκτός», όπως και στην παραβολή των δέκα παρθένων, και όποιον βρίσκει «γρηγορούντα» τον συμπεριλαμβάνει στο νυμφώνα, στη βασιλεία Του, ενώ αποκλείει εκείνον που τον βρίσκει «ραθυμούντα».

Ο νυμφίος έρχεται πάντοτε, κάθε ήμερα και κάθε στιγμή της ζωής μας. Κάθε στιγμή της ζωής μας ο Θεός μας προσφέρει μια ανεπανάληπτη και μοναδική ευκαιρία για να Τον πλησιάσουμε. Κάθε ευκαιρία που χάνουμε, τη χάνουμε για πάντα γιατί ποτέ δεν θα ξαναγυρίσει. Θα μας δοθούν άπειρες καινούργιες ευκαιρίες, αλλά ποτέ δεν θα ξανάρθει μια ευκαιρία που χάσαμε.

Κάποτε ο νυμφίος μπορεί να έλθει με την ευκαιρία να δείξουμε ευαισθησία στον άνθρωπο που βρίσκεται πλάι μας και περνάει μια δύσκολη στιγμή, κάποτε μπορεί να έλθει με την ευκαιρία να δείξουμε κατανόηση και συγκατάβαση στον άνθρωπο που φέρεται άδικα και άπρεπα, αλλά επειδή τον πιέζει κάποια εσωτερική αγωνία. Κάποτε ο νυμφίος μπορεί να έλθει με την ευκαιρία να πούμε έναν καλό λόγο για κάποιον άνθρωπο ή σε κάποιον άνθρωπο, ή να μην πούμε κακό εναντίον του. Κάποτε ο νυμφίος μπορεί να έλθει με την ευκαιρία να αντιμετωπίσουμε με ανθρωπιά έναν ταλαιπωρημένο πολίτη που ζητάει κάποια εξυπηρέτηση στη δημόσια υπηρεσία που εργαζόμαστε. Κάποτε ο νυμφίος μπορεί να είναι για τους γονείς ο έφηβος γιος ή κόρη τους που ζητάει χώρο για να αναπτύξει την προσωπική του ταυτότητα και κάποτε μπορεί να είναι ένας πατέρας που ζητάει, έστω άστοχα αλλά απεγνωσμένα, την αναγνώριση του παιδιού του.

Ο νυμφίος έρχεται με άπειρες τέτοιες καθημερινές ευκαιρίες σε κάθε στιγμή της ημέρας ή της νύχτας αλλά τις πιο πολλές φορές «εν τω μέσῳ της νυκτός» σε σχέση με τη δική μας εγρήγορση. Η νύχτα αυτή δεν είναι εκείνη που φέρνει η δύση του ηλίου αλλά εκείνη που δημιουργούν τα τυφλωμένα μας μάτια, που μόνο την καθημερινότητα της ζωής μπορούν να βλέπουν, έτσι, που να περιορίζεται η πραγματικότητα στο τι και πως και πόσο θα πάρουμε από τους άλλους ή σε βάρος των άλλων.

Όταν είδε ο Ησαΐας τη δόξα του Θεού διαπίστωσε, όπως και κάθε άνθρωπος όταν βλέπει τη δόξα του Θεού διαπιστώνει, πόσο τραγική είναι αυτή η τύφλωση των ανθρώπων που ο θείος φωτισμός δεν έχει ανοίξει τα μάτια τους, και είπε «τετύφλωκεν αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμοὺς και πεπόρωκεν αὐτῶν την καρδίαν, ίνα μη ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς και νοήσωσι τῇ καρδίᾳ και ἐπιστραφῶσι, και ἰάσομαι αὐτούς» (Ματθ. 12,40).

Βέβαια ο Χριστός δεν βρίσκεται μέσα σ’ αυτό το ελάχιστο και χυδαίο μέρος της πραγματικότητας, που βλέπουν τα τυφλωμένα μάτια του ανθρώπου. Αυτός πλημμυρίζει ένα άλλο τεράστιο, φωτεινό και υπέροχο μέρος της πραγματικότητας, τη Βασιλεία του Θεού, που μπορεί να είναι προσιτή στον άνθρωπο και που μόνη μπορεί να κάνει τη ζωή του άξια να την ζήσει.

«Βλέπε ουν, ψυχή μου, μη τω ύπνω κατενεχθῇς, ίνα μη τω θανάτῳ παραδοθείς, και της βασιλείας έξω κλεισθείς».

π. Φιλόθεος Φάρος, Πριν και μετά το Πάσχα, Εκδ. Ακρίτας, Αθήνα, 1998