Τετάρτη 12 Αυγούστου 2020

Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ YΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ


Μαθαίνουμε το σώμα μας μέσα από το σώμα των άλλων.
Επιθυμία της σάρκας γίνεται η αφετηρία της ύπαρξης μας. Δύο άνθρωποι συναντώνται, συνευρίσκονται και συνουσιάζονται μέσα στην δική τους ανθρώπινη ορμή για ζωή. Και γεννούν εκείνοι εμάς και εμείς άλλους στην συνέχεια. Μια ατέλειωτη αλληλουχία σωμάτων, νέων συνδυασμών τέλειων φύσεων ανθρωπίνων υποστάσεων προορισμένων να ζήσουν και να σαρκώσουν την Θεία βούληση για Ζωή. Για όντως ζωή. Γεννιόμαστε σώματα και ψυχή, και παρουσιαζόμαστε έτσι απέναντι στους άλλους. Η ευχαρίστηση της σύλληψης, ο πόνος του τοκετού. Η χαρά της ζωής και η θλίψη του θανάτου. Η χαρά της συνάντησης και ο πόνος του αποχωρισμού. Η πορεία μας μέσα στον κόσμο. Για εμάς του κόσμου. Και εκ του κόσμου. Η φυσική θέληση και η φυσική μας εξέλιξη μέσα σε έναν κόσμο με τους δικούς του νόμους. Θα γεννηθούμε και θα ταξιδέψουμε με αυτό το σώμα το θνητό. Και θα γνωρίσουμε κι άλλα σώματα, θνητά και αυτά. Και θα αγαπήσουμε και θα ερωτευτούμε και θα φροντίσουμε και θα χάσουμε πίσω από το αδιαπέραστο τείχος του θανάτου. Σώματα αγαπημένα. Και θα ανακαλύψουμε μέσα από όλα αυτά και το δικό μας σώμα. Το άγνωστο. Και θα χαρούμε με τις χαρές του και θα πενθήσουμε με τις λύπες του. Και κάποτε εντελώς αναπάντεχα θα το ιδούμε να γερνά, να αλλάζει να ετοιμάζεται να γίνει κάτι άλλο. Να πεθάνει.
Σήμερα όμως συναχθήκαμε εδώ για να γιορτάσουμε μιαν άλλη πραγματικότητα.
Μιαν άλλη δυνατότητα. Εκείνη της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Εκείνη της Ασπόρου και Αμώμου Συλλήψεως. Ενός τόκου Παρθενικού. Μιας πορείας Θεανθρώπινης, μιας πρωτοφανούς καταστάσεως.
Και πριν και μετά τόκον Παρθένος. Μια ύπαρξη εκτός επιθυμίας. Εκτός θελήματος της σαρκός, εκτός αμαρτίας. Η πορεία της Παναγίας, πορεία προς την θέωση δίχως την εγωκεντρική αγωνία της ανθρώπινης μεταπτωτικής φύσης. Ελεύθερης να αγαπήσει τον Θεό και να υπάρξει ελεύθερα σαν πρόσωπο θεούμενο μέσα στην αγάπη του Θεού.
Αυτή η τελειότητα της Παναγίας αλλοίωσε οριστικά τη δικής μας πορεία. Η δική Της θεοτοκία έσωσε τα δικά μας σώματα. Έτσι γεννιόμαστε και Την έχουμε από την αρχή, Μητέρα. Είμαστε παιδιά και έρχεται ως Γλυκοφιλούσα. Βαδίζουμε το δύσκολο ταξίδι και συνοδοιπορεί μαζί μας ως Οδηγήτρια. Την ανακαλύπτουμε πάντα απέναντι μας ως Ένθρονη, Περίβλεπτο, ως Υπερμάχο Στρατηγό. Στην λύπη μας είναι η των Πάντων Χαρά, στην χαρά μας κρατήρ κιρνών αγαλλίασιν.
Περνάμε από τόπο σε τόπο προσπαθώντας να ζήσουμε ό,τι νομίζουμε σωστό. Ή να αποκτήσουμε ό,τι νομίζουμε ότι μας ανήκει. Ένα ταξίδι τις  
περισσότερες φορές μάταιο, όμως απαραίτητο για να καταλάβουμε τι είναι μάταιο.
Και θα Την δούμε πάντα ίδια και πάντα διαφορετική, ανάλογα πώς αλλάζει, αν αλλάζει, ο τρόπος που βλέπουμε. Θα είναι η Παναγιά η Γοργόνα, η Μπαλουκλιώτισσα, η Σουμελά. Για τους θαλασσινούς, Θαλασσινή, για τους σκλάβους η Παναγιά του Κάστρου. Για εκείνους που φυλλάτουν Θερμοπύλες, η Υπέρμαχος Στρατηγός. Για τους πληγωμένους η Παραμυθία, για τους μόνους η Μόνη Ελπίς. Για εκείνους με την βαρεία συνείδηση, η Αντιφωνήτρια. Για τους απελπισμένους, η Γοργοεπήκοος. Για όλους Όλα και εμείς θα μεγαλώνουμε μαθαίνοντας τα Ονόματα Της. Ίσως γινόμαστε κάπου, κάποτε, για λίγο και εμείς παραμυθούντες, πάντων χαρά, και γοργοεπήκοοι στον πόνο του άλλου. Σε μια φυσική πορεία από το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωση. Στο φυσικό μας ταξίδι από το είναι στο όντως είναι. Θα Την συναντήσουμε στο Γεννέσιον Της και στα Εισόδεια Της. Όταν όλα θα ξαναγίνουν μέσα στην υπέροχη χαρά της άνοιξης καινούργια θα γιορτάσουμε τον Ευαγγελισμό Της. Οι χαιρετισμοί Της, 24 οίκοι γεμάτοι νοήματα. Θα τους αναγνώσουμε με δίψα, πάλι και πάλι.
Και τώρα, στην καρδιά του καλοκαιριού, που τα σώματα μας αποβάλλουν καλύμματα, που η λάμψη του ήλιου μας οδηγεί πιο κοντά στην αλήθεια του σώματος μας, τώρα που η φύση δίπλα μας προσφέρεται γεμάτη καρπούς, που χάρις στον κόπο και την ευλογία του Θεού τα πάντα αποδίδουν μα και αποδίδονται, ερχόμαστε να ζήσουμε την Κοίμηση αλλά και την Μετάσταση Της. Αυτό το αναπάντεχο, αλλά υπαρκτό γεγονός. Εκείνη που βάδισε έναν δρόμο διαφορετικό και έσωσε για πρώτη φορά το σώμα όχι από τον θάνατο, αλλά από την φθορά. Διότι όπως φαίνεται δεν είναι ο θάνατος η αιτία της φθοράς.
Η Παναγία δια του θανάτου Της σήμερα οδηγεί τα σώματα πέραν της φθοράς. Και Την ακολουθούμε συνεορτάζοντας Κοίμηση και Μετάσταση και εμείς εδώ, με σώματα και ψυχές που ποθούν την λύτρωση, που αγωνιούν συνειδητά για τον προσωρινό χωρισμό του φυσικότατου δεσμού. Γεννιόμαστε και μεγαλώνουμε μέσα στον φόβο της αλλαγής και του θανάτου.
Και σήμερα εορτάζουμε την Αλλαγή και τον Θάνατο. Ως Μετάσταση.
Από τα Εντεύθεν εις τα Επέκεινα.

Με την Χάρη της Παναγίας.



Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗς ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

«Προσευχή είναι η εδραίωση της επαφής με τον Θεό»
Κάθε στιγμή μπορεί να είναι μια στιγμή προσευχής, όταν πίνουμε ένα ποτήρι νερό, όταν κοιτάμε τον ουρανό, όλες οι σωματικές μας ενέργειες είναι προσευχές. Το σώμα μας δίνει ευγνώμονες ευχαριστίες, όταν διψά και πίνει νερό, ή όταν βουτάμε στην δροσερή θάλασσα καταμεσής μίας ζεστής ημέρας. Όλη μας η ύπαρξη, μελωδεί ύμνο ευχαριστίας προς τον Πλάστη μας.
Η Παναγία είχε δοθεί, ολόκληρη, στην προσευχή, από την αρχή. Εμείς, έξαφνα, αποσπασματικά, μερικές φορές εν διαστάσει το σώμα μας με την ψυχή, αιφνιδιαζόμεθα από την διάσταση της προσευχής, και από το πώς ενεργεί πάνω μας. Η Παναγία ζούσε την φυσική κατάσταση της ενότητας της τριμερούς της ύπαρξής της, με τον Κόσμο και την τριαδική Θεότητα.
Έτσι ή ψυχή και το σώμα της, διαπνέοντο από αυτήν την εν χάριτι ενότητα και επικοινωνία. Καμία σύγκρουση, καμία αντιπαράθεση ή ανυπακοή. Εγώ και εγωκεντρικός εαυτός στην Παναγία δεν υπήρξε ποτέ. Γι αυτό δεν είχε χώρο ή αμαρτία. Γιατί το εγώ, είναι κατά κάποιο τρόπο, μια επανάσταση κατά του Θεού, μια δημιουργία έξω από τη Δημιουργία του Θεού, ένα σύνορο εκτός Παραδείσου και πολλές φορές, για πολλούς από εμάς, ή αρχή του τόπου της κολάσεως μας.
Αυτό το Εγώ, δεν «έφτιαξε» ποτέ η Παναγία, για αυτό έμεινε, ο όντως, εαυτός της, και εντελώς φυσικά «έκλεινε» προς τον Θεό, ολόκληρη την ύπαρξη της. Και το ίδιο φυσικά -και όχι υπερφυσικά -«έκλεινε» και ο Θεός προς Εκείνη και την κατέστησε Θεοτόκο. Διότι στο σώμα και την ψυχή της Παναγίας δεν υπήρξε ταύτιση με την ύλη ή τον κόσμο, και έμειναν και τα δύο ενωμένα προς τον Θεό και μεταξύ τους, ώστε να χωρέσουν τον Αχώρητο.
Διότι εάν ο άνθρωπος δεν ενσωματώσει την αμαρτία δεν θα γνωρίσει τον θάνατο. Γιατί, χάριτι Θεού, ο άνθρωπος είναι Αθάνατος. Η υπακοή της Παναγίας, στο θείο θέλημα, ανα-καλύπτει στην ίδια την Θεοτόκο, την ενότητα της ανθρώπινης φύσης, την εσωτερική ενότητα σώματος και ψυχής και την υποστατική ενότητα με την θεότητα.
Έτσι η Παναγία μεθίσταται σήμερον από την Γη προς τον Ουρανό εν σώματι, διότι η πυκνότητα του σώματος δεν την οδηγεί προς τα κάτω, θεώμενο το σώμα από την άνευ όρων παράδοση του στη θεότητα, «ακολουθεί» την ψυχή, μιας και ούτε ένα λεπτό δεν χωρίσθηκαν.
Το σώμα δηλαδή της Παναγίας, ποτέ, δεν «κοίταξε» προς την Γη, δεν αποχωρίσθηκε της ψυχής, για να «ενωθεί» με την ύλη. Και έγινε η Γέφυρα, απ’ όπου μπόρεσε να περάσει ο Χριστός, το μόνο σταθερό
 σημείο στο Σύμπαν, απ’ όπου κατέβηκε ο Υιός του Θεού προς τον Κόσμο. Έτσι και σήμερα, αυτή, ή ψυχοσωματική ενότητα, παραμένει
ενιαία, δεν διασπάται ο φυσικότατος δεσμός, και η Θεοτόκος, μεθίσταται, ολόκληρη, προς τον προορισμό της.
Εμείς, καθημερινά, βιώνουμε την απόσταση, ανάμεσα στο σώμα μας και την ψυχή μας, ανάμεσα σε μας και τον Θεό, σαν απείρως τεράστια ,ενώ απόσταση ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ. Βιώνουμε την απόσταση με τον συνάνθρωπό μας, τον πλησίον μας, σαν τεράστια, τόσο πού ούτε βλέπουμε, πραγματικά, ούτε ακούμε κανέναν. Μόνο τον ίδιο μας τον «εαυτό» αναζητούμε στους γύρω ή στα κτίσματα. Διότι απ’ τη στιγμή πού θα απολέσουμε την τριαδική μας υπόσταση (λόγω αμαρτίας, λόγω του εγώ) αυτόματα εκπίπτουμε του Παραδείσου της διαρκούς συνομιλίας με τον Θεό και της συμπαντικής ενότητας με τους άλλους και με τον Κόσμο.
Αυτό μας ακυρώνει την δυνατότητα της θέωσης μας μέσω της Θεοτοκίας και μας οδηγεί προς τον «φυσικό» θάνατο, δηλαδή τον μη φυσικό χωρισμό σώματος και ψυχής. Διότι, πρέπει εδώ να το πούμε, θάνατος πραγματικός δεν υπάρχει. Αυτό που εμείς αντιλαμβανόμαστε σαν θάνατο, είναι η απώλεια της μορφής, έτσι όπως την γνωρίζουμε σαν σωματο-ψυχική.
Έτσι, αφού λόγω της επανάστασης μας απέναντι του Θεού, χάσαμε την όραση της καθόδου και της ανόδου ολόκληρης της κτίσης προς τον Θεό, παραμένουμε έντρομοι εμπρός, στο μυστήριο του θανάτου.
Σήμερα, όμως, αναγνωρίζουμε στο πρόσωπο της Παναγίας, αυτή την άνοδο ολόκληρης της ανθρωπότητας προς το Όλον.
Να δούμε στη Μετάσταση, όχι ένα θαύμα, αλλά την πραγματικότητα. Να δούμε στον δικό μας φόβο θανάτου, μόνο την αντίσταση και την αμαρτία. Και να εντρυφήσουμε όλοι, σήμερα σε αυτή την εορτή, τον φόβο μας, σαν ποιότητα και ποσότητα, και μέσα από αυτή την διαπίστωση, ο καθ’ ένας μας προσωπικά, ας μετρήσει πόσο θάνατο, έχει επιτρέψει να φιλοξενεί ή πόσο Θεό Μέσα Μας. Δηλαδή, πόσο Θεοτόκοι, εν χάριτι ή πόσο θανατο-τόκοι εν θελήματι έχουμε γίνει.
Και από αυτό το μέτρημα, σήμερα, ας ξεκινήσουμε, εκούσια, την πορεία εκ του θανάτου, προς τη Ζωήν, έτσι ώστε, η ποσότητα και η ποιότητα του Θεού, που κυοφορούμε μέσα μας, έτσι και αλλιώς, από την στιγμή της σύλληψής μας, να αυξάνεται πνεύματι και δυνάμει, ώστε να πραγματώσουμε συνειδητά, τον σκοπό της ζωής μας.
Την επιστροφή μας εκεί απ’ όπου προήλθαμε.

Βίος του Αγίου Καλλινίκου, επισκόπου Εδέσσης Πέλλης και Αλμωπίας.

Ο Άγιος επίσκοπος Εδέσσης, Πέλλης & Αλμωπίας, Καλλίνικος, κατά κόσμον Δημήτριος Πούλος, γεννήθηκε στα Σιταράλωνα Αγρινίου το 1919. Υπηρέτησε την Πατρίδα ως στρατιώτης στις Δυνάμεις Καταδρομών στη δύσκολη περίοδο 1946-1949. Σπούδασε τη Θεολογία στη Θεολογική Σχολή Αθηνών. Διάκονος και Πρεσβύτερος χειροτονήθηκε το 1957. Υπηρέτησε ως Γραμματέας της Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας, λαϊκός Ιεροκήρυκας και Πρωτοσύγκελος αυτής. Στις 25 Ιουνίου 1967 χειροτονήθηκε Επίσκοπος Εδέσσης και Πέλλης. Προηγουμένως στις 22 Ιουνίου 1967 η Ιερά Σύνοδος με απόφασή της προσήρτησε στη Μητρόπολη Εδέσσης και την Επαρχία Αλμωπίας, την οποία απέσπασε από τη Μητρόπολη Φλωρίνης. Η χειροτονία έλαβε χώρα στον Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου Αθηνών. Την χειροτονία τέλεσε ο μαρτυρικός Μητροπολίτης Τρίκκης και Σταγών Διονύσιος, ο οποίος χειροτόνησε κατά τη διάρκεια της ζωής του επισκόπους που αναδείχθηκαν σε σπουδαίες εκκλησιαστικές προσωπικότητες.
Η αγάπη του για την Πατρίδα ήταν παροιμιώδης και θυμίζει τον πατριωτισμό του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη, που προσευχόταν δίπλα στον στρατηγό Νικηφόρο Φωκά για την εκδίωξη των Αράβων κατακτητών από την Κρήτη. Ο Άγιος Καλλίνικος, Μητροπολίτης Εδέσσης, μιλούσε για την Πατρίδα, τους ήρωες, το 1821. Η εθνική δράση του ενόχλησε τους λίγους φιλοσκοπιανούς που δρούσαν στην περιοχή του. Με διάφορα μέσα άσκησαν αήθη πολεμική εναντίον του. Ο Άγιος Καλλίνικος ουδέποτε λησμόνησε ότι τα χώματα, τα οποία εποίμανε, ήταν ποτισμένα από το αίμα γνωστών και αγνώστων Μακεδονομάχων, όπως του Καπετάν Άγρα και του Αντώνη Μίγγα, που απαγχονίσθηκαν το 1907 κοντά στην Έδεσσα. Ως Μητροπολίτης Εδέσσης αγωνίσθηκε για την ανάδειξη της θυσίας των Νεομαρτύρων επί Τουρκοκρατίας. Εόρταζε με την προσήκουσα τιμή την Αγία Χρυσή, η οποία μαρτύρησε στην περιοχή της Αλμωπίας τον 18ο αιώνα.
Ο Όσιος Καλλίνικος εκοιμήθη μετά από μακροχρόνια ασθένεια στην Αθήνα στις 7 Αυγούστου 1984. Κατά τη νοσηλεία του στην Αγγλία είχε αφήσει στο ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και στους ανθρώπους που τον υπηρετούσαν ή τον επισκέπτονταν αίσθηση αγίου ανθρώπου. Ετάφη στο δημοτικό Κοιμητήριο της Εδεσσας μετά επιθυμία του, καθώς θέλησε να βρίσκεται κοντά στον λαό.
Στην επαρχία του είχε την ευλογημένη συνήθεια να ιδρύει καινούργιες Εκκλησίες αφιερωμένες σε αγίους που δεν τιμώνται συχνά  όπως του Ευαγγελιστού Ματθαίου, του Αγίου Δωροθέου, του Αγ. Αλεξίου ανθρώπου του Θεού κ.ά. πολλές
Στήριξε πολλούς νέους με αυθεντική και ειλικρινή ιερατική κλίση, υπήρξε άοκνος λειτουργός και επισκεπτόταν συχνά ακόμη και το πιο απόμακρο χωριό της επαρχίας του.  Στις επισκέψεις του αντιμετώπιζε τα μικρά παιδιά με αγάπη και σεβασμό σαν να ήταν μεγάλοι άνθρωποι και τα ενίσχυε στη διακονία τους και τη συμμετοχή τους στην λειτουργική ζωή. Πέραν τούτου ήταν ιδιαιτέρως φιλομόναχος, επισκεπτόταν τακτικά το Άγιο Όρος όπου είχε τελέσει και αρκετές χειροτονίες.
Στα νιόπαντρα ζευγάρια που τον επισκέπτονταν στο λιτό επισκοπείο του στην Έδεσσα μαζί με τις πατρικές ευχές και νουθεσίες δώριζε και την Καινή Διαθήκη συνήθως με προσωπική αφιέρωση. Ήταν εντελώς αφιλοχρήματος και εντελώς δοσμένος στον Θεό. Διηγούνται δύο περιστατικά χαρακτηριστικά του οσίου ανδρός:
Όταν χειροτονήθηκε επίσκοπος, εξ αιτίας των ελεημοσυνών και της αφιλοχρηματίας που ασκούσε ως αρχιμανδρίτης δεν είχε τα χρήματα να αγοράσει αρχιερατική στολή και δανείσθηκε από τον επίσκοπο αδελφό του μία. Επίσης, σε μία από τις τελευταίες του λειτουργίες πριν τον καταβάλει η ασθένεια, κατά την αρχιερατική ευλογία όταν ανέπεμπε το «Κύριε, Κύριε επίβλεψον εξ ουρανού και είδε…» το ένα του χέρι κατά την ύψωση έπαθε αγκύλωση, ωστόσο αυτός συνέχισε την λειτουργία έστω και με δυσκολία. Άφησε μνήμη αγαθού και ενάρετου ανδρός, με ασκητικό φρόνημα, αφιερωμένου ολοκληρωτικά στη διακονία της Εκκλησίας με σημεία αγιότητας ακόμα από την επίγειο βιωτή του. Μετά την κοίμηση του οσίου Μητροπολίτου Καλλινίκου, δεν διασπάται ο σύνδεσμος με όλους εκείνους που τον γνώρισαν και τον αγάπησαν. Το μνήμα του γίνεται χώρος προσευχής και επικλήσεως της βοήθειάς του, αληθινή διαρκής μνήμη.
Το κανδήλι του μνήματος για τριάντα χρόνια παραμένει αναμμένο, από την αγάπη των ανθρώπων σε αυτόν. Οι προσευχές των Χριστιανών προς αυτόν εντείνονται και τα σημεία της παρουσίας του είναι εμφανή. Ο όσιος Καλλίνικος εμφανίζεται στον ύπνο των ανθρώπων, τους παρηγορεί και τους ενισχύει, τους προστατεύει από κάθε κακό, θεραπεύει τις ασθένειές τους, τους ενισχύει στον αγώνα τους. Χαίρεται με την χαρά τους και λυπάται με την λύπη τους. Κάποια γυναίκα δίνει την μαρτυρία ότι εμφανίσθηκε στον ύπνο της, «το πρόσωπό του έλαμπε σαν το φως της μέρας» και «αποκαταστάθηκε η ημιπληγία» της.
Πολλοί ομολογούν: «Πέρασαν 15 χρόνια, οι φρικτοί πονοκέφαλοι με έχουν αφήσει εντελώς»∙ «με απάλλαξε από τους συνεχείς πόνους «πήγα στο μνήμα, προσκύνησα τον τάφο του αγίου και ω του θαύματος! Ο πόνος άρχισε να υποχωρεί».
Τα σημεία της παρουσίας του είναι πάμπολλα και οι θεραπείες ασθενειών πολλές. Όμως, και τα θαύματα που συνδέονται με την αναγέννηση των ανθρώπων, λόγω του δυνατού του λόγου, είναι πολλά. Αυτό λέγεται από την άποψη ότι στην Αγία Γραφή θαύματα αποκαλούνται οι πνευματικές θεραπείες, δηλαδή η άφεση των αμαρτιών, και σημεία λέγονται οι σωματικές θεραπείες, που είναι ένδειξη της παρουσίας του Θεού διά των αγίων. Ο Χριστός είπε στον παραλυτικό: «τέκνον· αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου» (Ματθ. θ’, 2), που είναι το πραγματικό θαύμα, και στην συνέχεια ακολούθησε το σημείο, δηλαδή η παρουσία του Υιού του Θεού: «ίνα δε ειδήτε ότι εξουσίαν έχει ο υιός του ανθρώπου επί της γης αφιέναι αμαρτίας – τότε λέγει τω παραλυτικώ· εγερθείς άρον σου την κλίνην και ύπαγε εις τον οίκον σου» (Ματθ. θ’, 6).
Θαύματα και σημεία έγιναν και γίνονται πολλά από τον όσιο Καλλίνικο και όσο ζούσε, αλλά και μετά την οσιακή κοίμησή του. Τα διηγούνται επωνύμως πολλοί που τον γνώρισαν και πολλοί που προσευχήθηκαν σε αυτόν και έχουν καταγραφή στα βιβλία που εγράφησαν γι’ αυτόν. Και αυτό ήταν αποτέλεσμα της αγιασμένης ζωής του.
 Οι Άγιοι δεν είναι κάτι εκτός του κόσμου τούτου.  Ήταν και είναι  άνθρωποι σαν εμάς, με πίστη όμως ακλόνητη, αγάπη στο Θεό, και στον πλησίον και ταπείνωση. Με τον θάνατό τους , πάτησαν και νίκησαν τον θάνατο και τον Άδη και κέρδισαν την αιώνια ζωή στην Βασιλεία των ουρανών , όπως ακριβώς ο Άγιος Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας. Άνθρωποι που έζησαν εν ασκήσει δια βίου, που έδωσαν αίμα και πήραν Πνεύμα Θεού. 
Ακόμα και στους δύσκολους τούτους καιρούς που θα δυσκολέψουν κι άλλο, η Χάρις του Κυρίου μας, μας δίνει Αγίους και θα εξακολουθήσει να δίνει μέχρι της συντέλειας των αιώνων, προς Δόξα του εν Τριάδει Θεού και για παρηγοριά και παραμυθία δικιά μας. Ας μην ξεχνάμε όπου επλεόνασε η αμαρτία υπερπερίσσευσε η Χάρις του Θεού. Ότι κι αν κάνουν, όσο κι αν μας κυνηγήσουν,  η Εκκλησία μας, το Σώμα του Κυρίου, το πλήρωμα του Παναγίου Πνεύματος, θα μείνει όρθια, ζωντανή, κραταιά, αταλάντευτη, ακλόνητος κυματοθραύστης στις επιθέσεις του πονηρού. «Πύλαι άδου ου κατισχύνουσιν αυτής».