Στο κατώφλι της Μεγάλης Σαρακοστής.

 

Αντίθετα προς το κοινό αίσθημα, η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι περίοδος χαράς ∙ μια περίοδος επιστροφής στη ζωή. Χρόνος κατά τον οποίον αποβάλλουμε ό,τι είναι κακό και νεκρό μέσα μας, ώστε να μπορέσουμε να ζήσουμε . Να ζήσουμε με όλη την απεραντοσύνη, όλο το βάθος και όλη την ένταση αυτά για τα οποία έχουμε κληθεί. Εάν δεν καταλάβουμε αυτή τη χαρούμενη διάσταση της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, τότε την κάνουμε μια τερατώδη καρικατούρα ,μια περίοδο κατά την οποία, εν ονόματι ακριβώς του Θεού, κάνουμε την ζωή μας ένα μαρτύριο, «βίο αβίωτο». Μπορεί πράγματι να φαίνεται πολύ παράξενο ( : πώς είναι δυνατόν να συνδυάζεται η χαρά με την προσπάθεια, τον ασκητικό αγώνα, τον έντονο κόπο ) ,ωστόσο αυτό διατρέχει όλη μας την πνευματική ζωή, μέσω της ζωής της Εκκλησίας, της ζωής του Ευαγγελίου.

 Η Βασιλεία του Θεού είναι κάτι που αποκτάται. Δεν δίδεται σ’ εκείνους που χαλαρά και τεμπέλικα την περιμένουν να έρθει. Σε όσους την περιμένουν έτσι, ναι, θα έρθει: θα έρθει τα μεσάνυχτα∙ θα έρθει με τη μορφή της Κρίσεως σαν τον κλέφτη που μπαίνει τότε που δεν τον περιμένουν, σαν τον νυμφίο που φθάνει την ώρα που οι μωρές παρθένες έχουν αποκοιμηθεί. Δεν είναι όμως αυτός ο τρόπος με τον οποίον πρέπει να περιμένουμε την Κρίση και την Βασιλεία! Και εδώ πάλι πρέπει να ανακτήσουμε μια στάση που δύσκολα αναδύεται από τα βάθη μας, μια στάση από την οποία, κατά παράδοξο τρόπο, έχουμε αποξενωθεί: τη χαρούμενη προσμονή της Ημέρας του Κυρίου –παρά το γεγονός ότι γνωρίζουμε ότι αυτή η ημέρα θα είναι και Ημέρα Κρίσεως . Ίσως ακούγεται παράξενο ότι μέσα στην εκκλησία κηρύσσουμε το Ευ-αγγέλιο της Κρίσεως, και όμως, το κάνουμε. Ομολογούμε ότι η Ημέρα του Κυρίου δεν είναι φόβος, αλλά ελπίδα, και δηλώνουμε μαζί με όλη την Εκκλησία: «Αμήν, ναι, έρχου, Κύριε Ιησού» ( Αποκ. 22, 20 ) . Αν αυτό δυσκολευόμαστε να το αρθρώσουμε, τότε κάτι σημαντικό λείπει από τη χριστιανική μας συνείδηση. Ό,τι κι αν λέμε, είμαστε ακόμη ειδωλολάτρες ντυμένοι με το ευαγγελικό ένδυμα. Είμαστε ακόμη Χριστιανοί για τους οποίους ο Θεός είναι ένας Θεός «απ’ έξω», για τους οποίους ο ερχομός Του είναι σκοτάδι και φόβος, και του Οποίου η Κρίση δεν είναι η λύτρωσή μας ,αλλά η καταδίκη μας. Είμαστε Χριστιανοί για τους οποίους η συνάντηση με τον Κύριο είναι ένα γεγονός τρομακτικό, και όχι αυτό που λαχταρούμε και που έχει γίνει ο σκοπός της ζωής μας. Αν δεν το συνειδητοποιήσουμε, τότε η Τεσσαρακοστή δεν μπορεί να είναι χαρά, γιατί η Τεσσαρακοστή φέρνει μαζί της και Κρίση και ευθύνη: κρίνουμε τον εαυτό μας για να τον αλλάξουμε, ώστε να μπορέσει να φθάσει την Ημέρα του Κυρίου, την Ανάσταση με καρδιά ανοιχτή, με πίστη, έτοιμος να πανηγυρίσει το γεγονός της έλευσής της. Κάθε ερχομός του Κυρίου είναι κρίση…

Οι Πατέρες παραλληλίζουν τον Χριστό με τον Νώε. Λένε ότι η παρουσία του Νώε στη γενιά του ήταν ταυτοχρόνως καταδίκη και σωτηρία. Καταδίκη, επειδή η παρουσία ενός ανθρώπου που παρέμεινε πιστός ,ενός και μόνου ανθρώπου που ήταν άγιος του Θεού, αποτελούσε απόδειξη ότι η αγιότητα ήταν εφικτή και ότι οι αμαρτωλοί, εκείνοι που απέρριψαν και αποστράφηκαν τον Θεό, θα μπορούσαν να είχαν πράξει διαφορετικά. Έτσι, η παρουσία ενός δικαίου ανδρός ήταν κρίση και καταδίκη της εποχής του. Ωστόσο ο Νώε υπήρξε και σωτηρία της εποχής του, διότι μόνο και μόνο χάρη σ’ αυτόν, επέβλεψε ευμενώς ο Θεός στο ανθρώπινο γένος. Το ίδιο ισχύει και για την έλευση του Κυρίου.

Αλλά υπάρχει και μία άλλη χαρά στην κρίση. Η κρίση δεν είναι κάτι που πέφτει επάνω στο κεφάλι μας απ’ έξω. Ναι, ασφαλώς θα έρθει η μέρα κατά την οποία θα σταθούμε ενώπιον του Κυρίου και θα κριθούμε ∙ όσο όμως εξακολουθούμε την επίγεια πορεία μας, όσο ακόμη ζούμε τη διαδικασία του γίγνεσθαι, όσο απλώνεται ακόμα μπροστά μας ο δρόμος που μας οδηγεί στο «μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού», προς την κλήση μας, τότε η κρίση πρέπει ν’ ασκείται από εμάς τους ίδιους. Υπάρχει ένας συνεχής διάλογος μέσα μας, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Θυμάστε την παραβολή , όπου ο Ιησούς λέει: «Ίσθι ευνοών τω αντιδίκω σου ταχύ έως ότου ει εν τη οδώ μετ’ αυτού» ( Ματθ. 5,25 ). Κάποιοι πνευματικοί συγγραφείς έχουν δει στον αντίδικο όχι τον διάβολο (με τον οποίο δεν μπορούμε να κάνουμε ειρήνη, δεν μπορούμε να συνθηκολογήσουμε), αλλά τη συνείδησή μας , η οποία σε όλη μας τη ζωή βαδίζει δίπλα μας και ποτέ δεν μας αφήνει σε ησυχία. Η συνείδησή μας είναι σε διαρκή διάλογο μαζί μας ,αντιλέγοντάς μας κάθε στιγμή, και πρέπει να συμφιλιωθούμε μαζί της, διαφορετικά, θα ‘ρθει η στιγμή που θα φθάσουμε τελικά στον Κριτή και τότε ο αντίδικός μας θα μας κατακρίνει και θα μας καταδικάσει.

Όσο λοιπόν είμαστε καθ’ οδόν , η κρίση έρχεται συνεχώς μαζί μας, ένας διάλογος , μια ένταση διαλεκτική ανάμεσα στις σκέψεις, τα συναισθήματά μας και τις πράξεις μας, που τίθενται υπό την κρίση μας και ενώπιον των οποίων και μείς τιθέμεθα υπό την κρίση τους…

Μητροπολίτης Antony Bloom  Από το βιβλίο: «Στο φως της Κρίσης του Θεού Πορεία από το Τριώδιο στην Ανάσταση» Εκδόσεις: Εν πλώ

Πορεία από το Τριώδιο στην Ανάσταση.

 Μετά από τις εβδομάδες της προετοιμασίας που προηγήθηκαν, κατά τις οποίες εξετάσαμε την ψυχή μας, τη ζωή μας, όλες τις σχέσεις μας ενώπιον του βλέμματος και της κρίσης του Θεού, μπαίνουμε σήμερα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή - στη χαρά της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

 Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή συμπίπτει με την άνοιξη - είναι μια αρχή ζωής, μια αρχή καινότητας, μια νέα εποχή. Είναι μία περίοδος κατά την οποία δεν θέλουμε πια να θυμόμαστε τις αμαρτίες μας, δεν θέλουμε να φέρνουμε στον νου μας εικόνες από παραβολές για την πτώση και τη μετάνοια, αλλά να ατενίζουμε τους Αγίους που άρχισαν τη ζωή τους όπως κι εμείς: εύθραυστοι, αδύναμοι, αμφιταλαντευόμενοι, αλλά με τη χάρη του Θεού και τη δύναμή Του έγιναν αυτό που έγιναν: άνδρες, γυναίκες, παιδιά που εμείς τώρα μπορούμε να τιμούμε, με τους οποίους μπορούμε να ευφραινόμαστε, να τους έχουμε ως παράδειγμα και να απευθυνόμαστε σ’ αυτούς ζητώντας τους να προσεύχονται για τη σωτηρία μας.

 Απόψε, αρχίζουμε ένα ταξίδι ένα ταξίδι που θα μας οδηγήσει από την αμαρτωλή μας κατάσταση - την αναγνωρίσαμε, μετανοούμε γι’ αυτήν - σε μια νέα εποχή, στην Ανάσταση του Χριστού που για μας σηματοδοτεί την έναρξη της αιώνιας ζωής μας. Ξεκινάμε το ταξίδι μας απόψε όπως ο λαός του Ισραήλ ξεκίνησε από τη γη της Αιγύπτου προς τη Γη της Επαγγελίας: είμαστε ακόμη ευάλωτοι, βαρυοφορτωμένοι, όχι απόλυτα ελεύθεροι. Το θάρρος όμως και την έμπνευση για να φθάσουμε στην τελική νίκη, στην καινότητα της ζωής που είναι η κλήση μας και η υπόσχεση του Θεού, δεν θα το βρούμε κοιτάζοντας οπίσω τον εαυτό μας, αλλά ατενίζοντας τον Ζώντα Θεό, που είναι η Ζωή και η σωτηρία, και τους Αγίους που νίκησαν με τη δική Του δύναμη. Θα πρέπει να ταξιδέψουμε μαζί, και ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις: θα είμαστε δύσκολοι συνοδοιπόροι ο ένας για τον άλλον, αλλά θα στηριζόμαστε ο ένας στον άλλον αν θέλουμε να φθάσουμε τελικά στον σκοπό μας - κατά τον ίδιο τρόπο που οι Ισραηλίτες διέβησαν την έρημο: δεν ήταν πάντα υπάκουοι στον Θεό, ούτε πάντα «εντάξει» μεταξύ τους, ωστόσο, χρειάζονταν τον κάθε άλλον για να φθάσουν στο υπεσχημένο τέλος.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν τώρα∙ ας σκεφθούμε τι γιορτάζουμε την επόμενη Κυριακή: τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας. Όχι τον θρίαμβο των Ορθοδόξων επί άλλων ανθρώπων, αλλά τον θρίαμβο του Θεού επί των ανθρώπων. Τον θρίαμβο της Αλήθειάς Του, τον θρίαμβό Του στη ζωή μας. Και στη συνέχεια, ας δούμε τον ένα άγιο μετά τον άλλον, κι ας ακούσουμε τι έχουν να μας πουν: Γρηγόριος Παλαμάς, Ιωάννης της Κλίμακος, Μαρία η Αιγυπτία και όλοι όσοι ακολούθησαν στα ίχνη του Χριστού.

 Και τέλος θα φθάσουμε στο σημείο που θα πρέπει να ξεχάσουμε όλους και όλα, δεν θα θυμόμαστε τίποτε, κανέναν, παρά μόνον τον Κύριο Ιησού Χριστό: Ποιος είναι, τι έχει κάνει για μας, τι κάνει για μας. Ας μάθουμε όλες αυτές τις εβδομάδες να ξεχνάμε τον εαυτό μας, χαρούμενοι και ευγνώμονες που μπορούμε τώρα να το κάνουμε, και να κοιτάζουμε μόνο προς τον Θεό. Και όταν για άλλη μία φορά, έρθει η εβδομάδα του Πάθους, μ’ έναν καινούριο τρόπο, με καινούρια απόφαση, με καινούρια παραίτηση από τον εαυτό μας θα στραφούμε και θα κοιτάζουμε τον Θεό που έγινε άνθρωπος για να σωθούμε∙ με ευγνωμοσύνη ας θυμόμαστε μόνο Αυτόν και Εκείνος θα μας θυμηθεί προς σωτηρίαν μας.

Anthony Bloom  Από το βιβλίο: «Στο φως της κρίσης του Θεού ΠΟΡΕΙΑ ΑΠΌ ΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ» 

"Καλή Σαρακοστή¨ σημαίνει καλό δρόμο.

 

Ολόκληρη τη Σαρακοστή νηστεύω. Νηστεύω, δηλαδή, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα.

Νηστεύω γιατί έχω μπροστά δρόμο, κι όταν έχεις δρόμο δεν θέλεις να βαρύνεις. Καθαυτή η λέξη “σαρακοστή” δεν σημαίνει τίποτα άλλο, παρά μέτρημα του δρόμου που απομένει. Σα να λέει: “σαράντα μέρες υπολείπονται…”

Η σαρακοστή δεν υπάρχει επειδή τάχα οι μέρες της είναι ιερότερες ή μαγικότερες! Υπάρχει χάριν του τερματισμού της! Υπάρχει για να μυεί στην έννοια του οράματος, του καινούργιου που βρίσκεται στο τέρμα των σαράντα ημερών: στη Μεγαλοδομάδα και εν τέλει στην Ανάσταση! Κι έτσι, νηστευτής σημαίνει ύπαρξη προσανατολισμένη στο μέλλον. Το να νηστεύω σημαίνει όχι απλώς να δηλώνω, αλλά και να ζω με όλες τις διαστάσεις της ύπαρξής μου (πνευματικές και βιολογικές αξεχώριστα) το ότι ο κόσμος τούτος, ο βυθισμένος στη φθορά και στο άδικο, οφείλει να αλλάξει. Οφείλει να βιωθεί ως ένας κόσμος ο οποίος δεν μπορεί να χορτάσει τον άνθρωπο που διψά για ζωή. Κι όταν μιλάμε για αλλαγή του κόσμου, δε μιλάμε για κατάργηση ή εξάτμισή του ή αντικατάστασή του από κάποιο υπερπέραν.

Αλλαγή του κόσμου, στη χριστιανική οπτική, σημαίνει απελευθέρωσή του από κάθε θάνατο, κυριολεκτικό και μεταφορικό: από κάθε τι που νεκρώνει την ανθρωπιά, που βάζει ημερομηνία λήξης στην αγάπη, που διακόπτει τον έρωτα, που κολοβώνει το δίκιο. Μέχρι τη θανάτωση του θανάτου, δηλαδή μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα, μέχρι να ακουστεί η ιαχή “Χριστός Ανέστη!”, έχουμε πόλεμο – όχι άραγμα, όχι ανεμελιά. Έχουμε μπροστά μας δρόμο που περνά από Γολγοθά, από το κόστος δηλαδή, του να αντιπολιτεύεσαι τον κόσμο τούτο.

Κι ο δρόμος δεν προκύπτει αυτόματα! Τον φτιάνει η πράξη. Σαρακοστή, λοιπόν, σημαίνει άσκηση στη διάκριση.  Άσκηση στο να μην είμαι αδιάκριτος παμφάγος καταναλωτής ιδεών και καταστάσεων, αλλά πηδαλιούχος του εαυτού μου. Ικανός στο να διακρίνω τι δέχομαι και τι αρνούμαι.

 Η σαρακοστή, κοντολογίς, είναι πράξη βαθιά πολιτική και βαθιά θρησκευτική ταυτόχρονα. Και η πίστη στην Ανάσταση είναι πράξη για την Ανάσταση, στάση βαθιά πολιτική και βαθιά θρησκευτική ταυτόχρονα, η στάση όσων αρνούνται να αναγνωρίσουν το φασισταριό του θανάτου ως μοιραίο και αναπόφευκτο. Μεγάλη κουβέντα, και μακάρι να την αντέξουμε! Και γι’ αυτό οι ευχές την περίοδο αυτή είναι ευχές για κουράγια. “Καλή Σαρακοστή” σημαίνει καλό δρόμο.

 Μα, “καλή Ανάσταση” σημαίνει πως ο δρόμος αυτός έχει ένα φτάσιμο: το καινούργιο που σπάζει τη μιζέρια και την υποτέλεια.

Του Θανάση Παπαθανασίου Από το βιβλίο του Η ρήξη με το μηδέν. Σφηνάκια πολιτικής θεολογίας, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2018.

Πώς ακούνε οι Άγιοι τις Προσευχές μας;

 

 Πολύ χαίρομαι που σου άρεσαν όσα σου έγραψα για τον αιθέρα. Δέξου πως υπάρχει και κράτα τον αδιάλειπτα στο νου σου, Θα δεις πόσο θα σε βοηθήσει αυτό. Εξηγεί τόσα πράγματα, δίνει τόση παρηγοριά!

Ίσως έχεις ακούσει κάποιους να ρωτάνε: “Πώς ακούνε οι άγιοι τις προσευχές μας;”. Ίσως κι εσύ η ίδια να έχεις αναρωτηθεί για το ίδιο πράγμα. Απαντήσεις και απαντήσεις έχουν δοθεί, μα το ερώτημα παραμένει ακόμη αναπάντητο Κατά τη γνώμη μου, αν δεχθούμε την ύπαρξη ενός στοιχείου ,όπως ο αιθέρας ,τότε δεν είναι δυνατό να μην ακούνε οι άγιοι τις προσευχές μας.

Ξέρεις πώς λειτουργεί ο ηλεκτρικός τηλέγραφος; Στην Πετρούπολη , για παράδειγμα, ενεργοποιούν έναν ειδικό μηχανισμό . Την ίδια στιγμή η ενέργεια αυτή αντανακλάται σ’ έναν όμοιο μηχανισμό, που βρίσκεται, ας πούμε, στη Μόσχα. Τότε και ο δεύτερος μηχανισμός ενεργοποιείται όπως ο πρώτος . Γιατί; Επειδή οι δύο μηχανισμοί , πρώτον, είναι του ίδιου τύπου και, δεύτερον, συνδέονται με σύρμα.

Η επικοινωνία μας με τους αγίους γίνεται με όμοιο τρόπο. Εμείς και οι άγιοι είμαστε σαν τις τηλεγραφικές συσκευές, σαν δύο μηχανισμοί του ιδίου τύπου, και ο αιθέρας , το στοιχείο δηλαδή μέσα στο οποίο κινούνται οι άγιοι και το οποίο συνάμα περιβάλλει την ψυχή μας, είναι … το σύρμα!

Όταν μέσα στην ψυχή μας ενεργεί προσευχή αληθινή, προσευχή ειλικρινής και καθαρή, η προσευχή αυτή , διαμέσου του στοιχείου που περιβάλλει την ψυχή , πετάει σαν ακτίνα φωτός προς τους αγίους και τους μεταφέρει τα αιτήματά μας. Δεν μεσολαβεί κανένα χρονικό διάστημα ανάμεσα στη στιγμή που κάνουμε στην προσευχή μας και στη στιγμή που αυτή ακούγεται από τους αγίους.

Αμέσως μας ακούνε οι άγιοι , φτάνει μόνο να προσευχόμαστε εγκάρδια. Η εγκάρδια προσευχή είναι η τηλεγραφική γραμμή μας με τους ουρανούς. Η ίδια ακριβώς προσευχή, όταν δεν βγαίνει από την καρδιά μας αλλά μόνο από τον εγκέφαλο και το στόμα μας, δεν φτάνει στον ουρανό και δεν ακούγεται από τους αγίους. Αυτή, βλέπεις, δεν είναι καν προσευχή, είναι μόνο κάτι σαν προσευχή.

Νομίζω πως είχες ήδη κάποιαν εμπειρία αληθινής προσευχής , μολονότι όλα τούτα δεν τα γνώριζες. Περιγράφεις το πώς, ύστερα από θερμή προσευχή, γαλήνεψες, παίρνοντας την εσωτερική πληροφορία ότι θα λυτρωνόσουν από το πρόβλημα που σε βασάνιζε , όπως και πραγματικά έγινε. Φαίνεται, λοιπόν, πως είναι σωστή η παρομοίωση της εγκάρδιας προσευχής, που ανεβαίνει αόρατα προς τα ουράνια μέσω του αιθέρα, με τον τηλέγραφο.

Από την καρδιά σου βγήκε μία αστραπή, μια ακτίνα, και πήγε στον ουρανό. Από κει, πάλι, ήρθε μια άλλη ακτίνα σ’ εσένα. Ήταν η ανταπόκριση στο αίτημά σου. Αυτό συμβαίνει μόνο με την προσευχή που βγαίνει από την καρδιά. Τέτοια προσευχή δεν γίνεται πάντα μέσα σε μια στιγμή, εισακούεται όμως πάντα μέσα σε μια στιγμή .

Μη φουσκώσεις από κενοδοξία γι’ αυτή την επιτυχία σου. Μακάρι, με την χάρη του Κυρίου, να προσεύχεσαι με τον ίδιο τρόπο πιο συχνά. Θυμήσου πως προσευχήθηκες τότε και προσπάθησε να προσεύχεσαι πάντα έτσι, εγκάρδια, όχι μόνο με τη γλώσσα και το νου. Αν το κάνεις, θα πάρεις μίαν ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα: Πώς μπορεί να ‘χει κανείς πνευματικά; Γιατί η εγκάρδια προσευχή είναι η αναπνοή και η ζωή του πνεύματος. Με την εγκάρδια προσευχή το πνεύμα μένει «εν τω Θεώ», ενώνεται μαζί Του. Και με την ένωση αυτή αποκτά την πλήρη ζωτικότητά του. Μάθε, λοιπόν, πως η ψυχή ζει μόνο όταν προσεύχεται με τον τρόπο που ήδη γνώρισες. Αλλιώς, βρίσκεται ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο, αν δεν έχει ολότελα νεκρωθεί.

Δεν θα σου κρύψω πως, αν και μπόρεσες να προσευχηθείς εγκάρδια μια φορά, πολύ δύσκολα θα μπορέσεις να το ξανακάνεις. Ο Θεός είναι που χαρίζει την αληθινή προσευχή και ο φύλακας άγγελος που την ενισχύει. Έρχεται και φεύγει. Εμείς , όμως, δεν επιτρέπεται να παραιτούμαστε από τον προσευχητικό αγώνα. Η προσευχή επισκέπτεται πάντα τον άνθρωπο που αγωνίζεται για την απόκτησή της, ποτέ τον οκνηρό και ράθυμο.

Οι Άγιοι πατέρες κοπίασαν πολύ στην προσευχή και μ’ αυτούς ακριβώς τους κόπους άναψαν μέσα τους ένα προσευχητικό πνεύμα, που την εικόνα του μας άφησαν στα συγγράμματά τους. Όσα σχετικά έγραψαν, συνιστούν , μίαν ολόκληρη επιστήμη , την επιστήμη της προσευχής, που είναι η επιστήμη των επιστημών…

… Μου γράφεις ότι έχεις στο νου ταπεινούς λογισμούς και στην καρδιά ταπεινά συναισθήματα για τον εαυτό σου. Αυτά είναι, θα έλεγα, αγγελικά. Πόσο τέλειοι και φωτεινοί είναι οι άγγελοι! Και όμως είναι συνάμα τόσο ταπεινοί, περισσότερο κι από τον πιο ταπεινό άνθρωπο. Μια ταπεινή ψυχή είναι πάντα φωτεινή. Σκοτεινή γίνεται όταν υψηλοφρονεί, γιατί η έπαρση προέρχεται από τα σκοτεινά πνεύματα. Ο Θεός να δώσει, ώστε, ποτέ να μη χάσεις αυτά τα ταπεινά συναισθήματα, κι έτσι να είσαι πάντα λουσμένη στο φως…

Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος. Από το βιβλίο: «– Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ – γράμματα σε μια ψυχή»

Τι γίνεται με μας σήμερα;

 

    Φυλακισμένος ο Απόστολος του Χριστού, γράφει με πόνο στον Τιμόθεο, εκλεκτό συνεργάτη του, την δεύτερη επιστολή του. Μεταξύ των άλλων, τον πληροφορεί ότι ταλαι­πωρείται και πάσχει προς χάριν του Ευαγγελίου. Είναι δεμένος με αλυσί­δες σαν κακούργος μέσα στη φυλακή, αλλά ο λόγος του Θεού δεν μπορεί να δεθεί. Δεν εμποδίζεται από τίπο­τε, στο να διαδίδεται και να κατακτά ψυχές. Γι' αυτό και τον προτρέπει στην ίδια περικοπή, να κακοπαθεί και εκείνος ως καλός στρατιώτης Ιησού Χριστού. Ακόμη του παραγγέλλει αυτά που έχει ακούσει και διδαχθεί από τον ίδιο, να το παραθέσει και να εμπιστευθεί ως ανεκτίμητο θησαυ­ρό σε αξιόπιστους ανθρώπους, που είναι ικανοί, το λόγο του Θεού να τον διδάξουν και σε άλλους. Έτσι έκαναν και οι Χριστιανοί που έζησαν τους πρώτους αιώνες και ο Άγιος Πολύ­καρπος του οποίου τη μνήμη γιορτά­ζουμε το Φεβρουάριο.

Ένας από τους πιο γνωστούς μάρ­τυρες της πρώτης Εκκλησίας ήταν ο Άγιος Πολύκαρπος. Υπήρξε μαθητής του Ευαγγελιστή Ιωάννη και έγινε επίσκοπος Σμύρνης. Την εποχή που ανθύπατος της Μ. Ασίας ήταν ο Στάτιος Κοδράτος, ο όχλος θεωρώντας τον Άγιο υπεύθυνο για τη γενναιότητα που είχαν δείξει στο μαρτύριο έντεκα χριστιανοί με προεξάρχοντα το Γερμανό, ζήτησε επίμονα τη σύλ­ληψη του. Αφού ζήτησε να μάθει το όνομά του ο ανθύπατος, απαίτησε να ορκιστεί στον Καίσαρα, να περιγελά­σει το Χριστό και να πει «θάνατος στους άθεους», εννοώντας τους χρι­στιανούς.

Ο Πολύκαρπος του εξήγησε ότι είναι χριστιανός και ότι δε θα μπο­ρούσε να βλασφημήσει το Χριστό που υπηρετεί ογδόντα χρόνια. Μετά από αυτή την ομολογία, ο ανθύπατος τον καταδίκασε να καεί ζωντανός. Πράγματι ο όχλος μάζεψε ξύλα, άνα­ψε μία μεγάλη φωτιά και έριξε πάνω της τον Άγιο. Η φωτιά όμως δεν άγγι­ξε το σώμα του Αγίου. Μη έχοντας άλλη λύση διέταξαν ένα στρατιώτη να τον αποκεφαλίσει. Το αίμα μάλι­στα που έτρεξε, προς μεγάλη έκπλη­ξη των παρισταμένων, έσβησε τελείως τη φωτιά. Ήταν 23 Φεβρουαρίου του 156 μ.Χ. και έτσι κάθε τέτοια μέρα η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Πολυκάρπου.

Αδέλφια μου, ο Άγιος Πολύκαρπος έδωσε δυναμικά τη μαρτυρία του για τον Χριστό. Και αξιώθηκε να σφρα­γίσει την αγία ζωή του με μαρτύριο. Αλλά τί γίνεται σήμερα με μας τους χριστιανούς του 21ου αιώνα; Δίνουμε  μαρτυρία για την πίστη μας; Κατα­θέτουμε τη μαρτυρία μας για τον λυ­τρωτή μας Χριστό;

Όταν πιστεύω κάτι με τη καρδιά μου, το υποστηρίξω και θυσιάζομαι γι' αυτό μέχρι θανάτου. Δεν κρύβω την πίστη μου στον Σωτήρα Χριστό «υπό τον μόδιον», αλλά την θέτω «επί την λυχνίαν». Την χριστιανική αλήθεια την ομολογώ, την διαδίδω με όλους τους τρόπους και τα μέσα που διαθέτω.

Μέσα στον κόσμο που ζω, προσφέρω απλά, ταπεινά, με αγάπη και ανδρεία τον ζωντανό λόγο του Θεού, που είναι «το ύδωρ το ζών» και συγχρόνως είναι και δίκοπο μαχαί­ρι κοφτερό, «τομώτερος υπέρ πάσαν μάχαιραν δίστομον».

 Ακόμη καταθέτω τη μαρτυρία μου με ετοιμότητα και βε­βαιότητα. «Έτοιμοι αεί προς απολογία». Αλλά η μαρτυ­ρία που μετράει πολύ και αποστομώνει τους εχθρούς του Χριστού είναι η ίδια η ζωή μας. Το παράδειγμα μας.

Σήμερα δεν ζούμε στην εποχή του Αγίου Πολυκάρπου, που ήταν εποχή σκληρών διωγμών. Ούτε βρισκόμαστε κάτω από αθεϊστικά καθεστώτα. Κι όμως η Ορθόδοξη πίστη μας συκοφαντείται, περιφρονείται, διώκεται, με ύπουλα μέσα. Αναπνέουμε μολυσμένο αέρα απιστίας και αιρέσεων, «εν μέσω γενεάς σκολιάς και διεστραμμέ­νης». Και σήμερα το κακό είναι αδί­στακτο και η αμαρτία είναι «ευπερίστατος».

Γι' αυτό, τον πρώτο και αποφα­σιστικό ρόλο, θα παίξει η χάρη του Θεού, αλλά κατόπιν και η ίδια η ζωή μας, θωρακισμένη με τη βοήθεια του Θεού, με την απόφαση της θυσίας.

Σήμερα δεν κα­λούμαστε να κα­ταθέσουμε τη μαρ­τυρία του αίματος, αλλά της ζωής μας. Κι αυτό είναι που  κοστίζει. Αλλά Χριστιανισμός με το αζημίωτο, χωρίς θυ­σίες, δεν είναι γνή­σιος, δεν υπάρχει.

Μόνο ο Χριστιανισμός που μας κο­στίζει είναι γνήσιος. Για να καταθέσει κανείς μία γνήσια .μαρτυρία ορθόδο­ξη για τον Χριστό, χρειάζεται προ παντός το φωτεινό πα­ράδειγμα της ζωής του. Για να είναι μάρτυρας Χριστού «στης γαλήνης τους καιρούς», χρειάζεται να έχει τα ίδια χαρακτηριστικά που είχε ο Άγιος Πο­λύκαρπος. Το ηρωικό στοιχείο, τη συ­νέπεια με το πιστεύω του, την αρετή και την μεγάλη αγάπη για τον Χριστό.

 Άλλα τί γίνεται με μας σήμερα;

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΣΑΚΙΡΗ, θεολόγος            ·

Είναι στο Φως το ανέσπερον.

 

« Λένε πολλοί ότι δεν υπάρχει αιώνια ζωή. Όμως αυτό δεν είναι αλήθεια. Την αιώνια ζωή τη βλέπουμε και τη ζούμε κάθε μέρα. Το ότι υπάρχει άλλη ζωή είμαι πιο σίγουρος να το βεβαιώσω από το ό,τι ο ήλιος θ’ ανατείλει αύριο το πρωί. Έτσι είναι. Αφού τη βλέπουμε, τη ζούμε και μας το βεβαιώνουν όλοι οι αυτόπτες μάρτυρες, όπως ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «ίνα ειδήτε», λέγει, «ότι ζωήν έχετε αιώνιον»[Α΄ Ιωάν. 5, 13.].

 Εγώ με τη χάρη του Θεού, «βλέπω» ανθρώπους κεκοιμημένους να ζουν και να χαίρονται μέσα στο φως. Είναι πολύ όμορφη η άλλη ζωή!

 «Ει γαρ πιστεύομεν ότι Ιησούς απέθανε και ανέστη, ούτω και ο Θεός τους κοιμηθέντας διά του Ιησού άξει συν αυτώ.» Το σκεφτήκατε ποτέ αυτό το «άξει συν αυτώ.»; Ο Θεός δεν θα συγκεντρώσει εκεί πτώματα. Ζωντανούς θα μαζέψει κοντά Του! Στο πρόσωπο του Χριστού αναστήθηκε η ανθρώπινη φύση.

Ακούστε με. Σήμερα είμαι πολύ συγκινημένος. Με πόνο βαθύ ήλθαν στο μοναστήρι οι γονείς του Τάσου ζητώντας παρηγορία. Προ ημερών χάσανε το δεκάχρονο παιδί τους. Όπως έπαιζε στη θάλασσα, γλίστρησε κι έπεσε. Ό,τι με φώτισε ο Θεός, τους είπα: «Του Θεού τα κρίματα είναι άβυσσος. Δεν ξέρομε τίποτα. Εμείς ξέρομε μόνο αυτό που βλέπουμε. Ο Τάσος έτσι κλήθηκε στους ουρανούς. Αυτό τον τρόπο ηύρε ο Κύριος, έτσι αγγελούδι, λεβέντη καθ’ όλα, τον πήρε! Εφόσον ο Θεός ηυδόκησε έτσι, εμείς δεν μπορούμε παρά να πούμε: Γενηθήτω το θέλημά Σου», «ως τω Κυρίω έδοξεν, ούτω και εγένετο». Να είστε βέβαιοι ότι ο Χριστός θα τον αναστήσει τον Τάσο εν τη εσχάτη ημέρα. Κι όμως, αν ζούσε εδώ στη γη, θα υπέφερε σαν κι εμάς και θα έκανε και αμαρτίες. Ενώ τώρα πήγε αγγελούδι, για να συμπληρώσει το τάγμα των αγγέλων που εξέπεσε. Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με….

 «Ξεχάστε τα όλα! Μόνο να μνημονεύετε τον Τάσο κι όσο θα τον ενθυμείστε, τόσο πιο πολύ η ψυχή σας θα αναλύεται σε προσευχές προς τον ουρανό. Και έτσι σιγά-σιγά θα αγαθύνεται η ψυχή σας. Ενώ διαφορετικά πολλά κακά θα έλθουνε, ψυχικά και σωματικά. Κουραστήκατε, πονέσατε; Αλλά ο Θεός θα ευλογήσει τις ψυχές σας και θα έχετε την ικανοποίηση ότι θα είναι κοντά στον Χριστό. Ο Θεός να μας ελεήσει και να μας δώσει τη δύναμη να γίνουμε πιο καλοί.

«Το παιδάκι πήγε όντως στους ουρανούς, κοντά στον Χριστό. Ως πνεύμα τώρα συναναστρέφεται τους αγγέλους, που δοξολογούν τον Θεό. Είναι στο φως το ανέσπερον. Είναι στον Χριστό, στην αιώνια χαρά και αγαλλίαση, όπου «ο των εορταζόντων ήχος ο ακατάπαυστος». Όλοι μας να πάμε να βρούμε τον Τάσο στους κόλπους του Αβραάμ, κοντά στον Θεό, με όλα τα αγγελούδια. Εκεί που προσδοκούμε όλοι να πάμε και να ζούμε μαζί αιωνίως, όπως λέει και ο Απόστολος Πέτρος: «προσδοκώντας και σπεύδοντας την παρουσίαν της του Θεού ημέρας… καινούς δε ουρανούς και γην καινήν κατά το επάγγελμα αυτού προσδοκώμεν, εν οις δικαιοσύνη κατοικεί»[Α΄Πετρ. 3, 12-13]»

Για μας τους Χριστιανούς υπάρχει τρόπος να επικοινωνούμε και να βοηθούμε τους κεκοιμημένους με ελεημοσύνες, προσευχή και συμμετοχή στην Θεία Λειτουργία και την Θεία Κοινωνία. Όλα αυτά μας φέρνουν σε επικοινωνία μαζί τους, γιατί εκείνοι μας βλέπουν, μας αισθάνονται και χαίρονται, έστω κι αν δεν τους βλέπουμε εμείς.

 Σας έχω ξαναπεί ότι μετά θάνατον θα ‘μαι πιο πολύ κοντά σας, απ’ όσο τώρα, διότι θα ζω πιο κοντά με τον Χριστό.

 Η αγάπη στον Χριστό μεταποιεί όλες τις θλίψεις και την θλίψη της εκδημίας αγαπημένων προσώπων, που είναι η πιο δυνατή. Όταν αγαπάμε τον Χριστό, σκεπτόμαστε το αγαπημένο πρόσωπο που κοιμήθηκε πως βρίσκεται κοντά Του, και ειρηνεύουμε και χαιρόμαστε».

 Βίος και Λόγοι, Γέροντος Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου, Β΄ έκδοση, Ι.Μ. Χρυσοπηγής, Περί αιωνιότητος,

 

Το φως του Χριστού φωτίζει του πάντες.

 

Πόσες ευεργεσίες μου προξένησε μέχρι σήμερα η πίστη στον Χριστό; Παραλείπω τις αναρίθμητες άλλες και αναφέρω τα εξής: Πόση ταραχή της ψυχής και πόσα πάθη απομάκρυνε από εμένα και με καθησύχασε! Πόσες κακές κλίσεις της καρδιάς διόρθωσε! Πόσες φορές καθαρίστηκα από τις αμαρτίες μου, και η ψυχή μου σώθηκε από τον πνευματικό θάνατο! Και πόσο ο Κύριος είναι κοντά σε εκείνον ο οποίος πιστεύει! Είναι ο αέρας, η αναπνοή της καρδιάς και της ψυχής μας.

Μου αρέσει να βλέπω πάντοτε την εικόνα η οποία παρουσιάζει τον αναστάντα Ζωοδότη με τη σημαία στα χέρια, με το σύμβολο αυτό της νίκης κατά του θανάτου: «Πού σου θάνατε το κέντρον, πού σου Άδη το νίκος;» (Α’ Κορ. 15:55). Πόσο ένδοξος νικητής! Πόσο σκληρό και πονηρότατο εχθρό νίκησε! Εχθρό που υπερηφανευόταν για χιλιάδες χρόνια για τις νίκες του. «Σοι τω νικητή του θανάτου βοώμεν: Ωσαννά εν τοις υψίστοις! Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Σε δοξάζουμε, Ζωοδότα Χριστέ, που κατέβηκες στον Άδη για χάρη μας και ανέστησες τους πάντες μαζί με Σένα. «Αναστάς εκ του τάφου, Χριστέ, πάσαν την γενεάν του Αδάμ συνήγειρας».

Θυμήσου πάντοτε ότι το φως της ψυχής σου, των σκέψεών σου και της καρδιάς σου έρχεται από τον Ιησού Χριστό. Αυτός είναι «το φως του οφθαλμού» της καρδιάς μας – όχι όπως το φως το οποίο έρχεται από τον ήλιο, και το οποίο εμφανίζεται και εξαφανίζεται και δεν μπορεί να διαπεράσει ένα αδιαφανές σώμα, αλλ’ αφήνει πολλούς στο σκοτάδι της αμαρτίας – είναι «το φως το αληθινόν, ο φωτίζει πάντα άνθρωπον» (δηλαδή το σπουδαιότερο μέρος της υπάρξεώς του, την ψυχή του) «ερχόμενον εις τον κόσμον» (Ιω. 1:9).

Ναι! το φως του Χριστού φωτίζει τους πάντες ακόμη και αυτούς τους εθνικούς. «Φως εις αποκάλυψιν εθνών» (Λουκ. 2:32). Φωτίζει και το σκότος της αμαρτίας, αλλά το αμαρτωλό ανθρώπινο σκοτάδι, ή μάλλον οι άνθρωποι οι οποίοι ζουν στο σκοτάδι, δεν το εννοούν, δεν το καταλαβαίνουν (Ιω. 1:5)· δεν μπορούν να συμπεράνουν ότι το φως το οποίο είναι στις ψυχές τους είναι από τον Χριστό· και νομίζουν ότι είναι δικό τους φυσικό φως· ότι αυτοί μόνοι τους με την φυσική τους διάνοια, την οξύτητα και κρίση βρήκαν κάποια αλήθεια, εκτέλεσαν κάποιο έργο· δεν κατανοούν ότι με το φως του Χριστού βλέπουν το φως κάθε ευγενικής επιθυμίας, κάθε ευγενικής τέχνης και κάθε πράγματος.

Ακόμη και στη ζωή αισθάνομαι την ανάπαυση εν Χριστώ και με τον Χριστό. Και πώς λοιπόν να μη πιστέψω ότι με περιμένει η αιώνια ανάπαυση εν Αυτώ μετά τον θάνατο και μετά τον αγώνα κατά των επιγείων εχθρών; Εδώ χωρίς τον Χριστό αισθάνομαι ψυχική πίεση και πόνο· και πώς να μη πιστέψω ότι θα αισθανθώ μεγαλύτερο πόνο χωρίς τον Χριστό εκεί, όταν Εκείνος τελειωτικά πλέον θα με απορρίψει από του προσώπου Του!

Και έτσι η παρούσα κατάσταση των ψυχών μας προαναγγέλλει και προδιαγράφει το μέλλον. Η μελλοντική μου κατάσταση θα είναι συνέχεια της σημερινής εσωτερικής μου υπό τροποποιημένη μορφή ως προς τον βαθμό της: για τους δίκαιους πληρότητα της αιώνιας δόξας· για τους αμαρτωλούς πληρότητα της αιώνιας κόλασης.

Από το βιβλίο: Αγίου Ιωάννου της Κρονστάνδης, Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ. Εκδόσεις «Το Περιβόλι της Παναγίας», Θεσσαλονίκη 2003,