Η αγιότητα των απλών ανθρώπων.

 

 Την ορθόδοξη παράδοση, λοιπόν, από την οποία αντλούσα τις θεραπευτικές δυνατότητές μου, δεν την γνώρισα στις αίθουσες της θεολογικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου άκουσα μόνο διανοητικούς ορισμούς για την αγάπη, την ταπεινοφροσύνη, την κοινωνία, και όπου βίωνα την πιο ψυχρή αδιαφορία του ανθρώπου για τον άνθρωπο, την υποκρισία της εξωτερικής ευπρέπειας και ευσέβειας και την ιδιοτέλεια των ανθρώπων που ασχολούντο ακόμη και με τη θεολογία για να έχουν τη θέση που θα τους εξασφάλιζε μια άνετη ζωή, στην οποία και μόνο έδειχναν να πιστεύουν παρὰ τις λεκτικές θεολογικές κορώνες.

Την ορθόδοξη παράδοση από την οποία αντλούσα τις θεραπευτικές μου δυνατότητες την είχα βιώσει με τις εκδιδόμενες και τους εξαρτημένους της Τρούμπας στον Πειραιά, όπου ήταν το κουρείο του πατέρα μου στο οποίο εκείνος με πήρε να δουλέψω όταν ήμουν έντεκα χρονών, όχι για λόγους οικονομικούς, αλλά γιατί πίστευε ότι εκεί θα αποκτούσα πολύτιμες γνώσεις για τη ζωή. Οι εκδιδόμενες και οι εξαρτημένοι της Τρούμπας δεν εστηρίζοντο στην δική τους δικαιοσύνη όπως οι καθώς πρέπει ευσεβείς και γι' αυτό όχι μόνο δεν είχαν έπαρση αλλά είχαν μια αυθόρμητη ταπεινοσύνη.

Δεν έκαναν καμιά προσπάθεια να αποκρύψουν την κατάντια τους. Δεν κάλυπταν την παλιανθρωπιά τους με μάσκα υποκριτικής ευπρέπειας. Δεν έκρυβαν την οργή τους με ανατριχιαστικά ευγενικά χαμόγελα, και είχαν μια γνήσια πίστη στην δύναμη και στην αγάπη του Θεού, γιατί αν και ομολογούσαν την κατάντια τους, δεν σταματούσαν να ζητούν και να ελπίζουν χωρίς μεγαλορρημοσύνες στο Έλεος του.

Ἀλλὰ πάνω απ’ όλα αυτοί οι μεγάλοι αμαρτωλοί βίωναν και ακτινοβολούσαν την πιο καίρια χριστιανική αρετή, που είναι η χωρίς όρους και προϋποθέσεις αποδοχή του άλλου, οποιαδήποτε και αν είναι η κατάντια του, που είναι, όπως λέει ο Χρυσόστομος, το κατ’ εξοχήν θεϊκό γνώρισμα. «Γίνεσθε ουν οικτίρμονες», λέει ο Χριστός, «καθώς και ο Πατήρ ημών οικτίρμων εστί» (Λουκ. 6,36). Μόνο οι πόρνες και οι χασικλήδες μπορούν να αποδέχονται τους άλλους ανεπιφύλακτα γιατί έχουν πλήρη επίγνωση της δικής τους κατάντιας και όχι εκείνοι που είναι βέβαιοι για την αρετή τους. Γι' αυτό και ο Χριστός απευθυνόμενος σ' αυτούς τους τελευταίους διεκήρυσσε: «Οι τελώναι και αι πόρναι προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού» (Ματθ. 21,31).

Αλλά την ορθόδοξη παράδοση από την οποία αντλούσα τις θεραπευτικές μου δυνατότητες την είχα γνωρίσει και από όλους αυτούς τους απλούς ανθρώπους που τη ζούσαν όχι μόνο χωρίς να κάνουν κηρύγματα, αλλά χωρίς να το συνειδητοποιούν και αυτοί οι ίδιοι, όπως εκείνος ο υποδηματοποιός, τον οποίο υπέδειξε στον Μ. Αντώνιο ο Θεός, όταν εκείνος τον ρώτησε αν υπήρχε μεγαλύτερος άγιος απ’ αυτόν.

Πρόκειται για εκείνους τους απλούς ανθρώπους από τους οποίους γνώρισαν ο Ντοστογιέφσκι και ο Παπαδιαμάντης την Ορθοδοξία και οι οποίοι την ακτινοβολούν με τις απλές στιγμές και κινήσεις της καθημερινής ζωής σε αντίθεση με τους διανοουμένους που, τουλάχιστον στο έργο του Ντοστογιέφσκι, είναι φορείς της αλλοτριώσεως και της παρακμής. Αυτοί οι απλοί άνθρωποι είναι οι πραγματικοί άγιοι, γιατί εκτός του ότι βιώνουν ουσιαστικά το πνεύμα του Χριστού παραμένουν άγνωστοι και δεν αποκομίζουν τιμές και δόξες από τους ανθρώπους. Η απουσία τέτοιων πραγματικών αγίων είναι η πιο κρίσιμη έλλειψη της σύγχρονης ζωής.

Εγώ προσωπικά ένα μόνο άγιο άνθρωπο γνωρίζω. Είναι ένας αγράμματος ξυλουργός. Ένας φτωχός οικογενειάρχης. Ένας ακαταπόνητος δουλευτής. Πρόθυμος να κάνει ό,τι του ζητήσεις. Που τον κάνεις ό,τι θέλεις και δεν διαμαρτύρεται ποτέ. Που χρεώνει για τη θαυμάσια δουλειά του μόνο το μεροκάματό του. Που δεν καυχιέται για τίποτε. Που δεν διαμαρτύρεται και δεν παραπονείται για τίποτε, όχι γιατί είναι ανόητος αλλά γιατί είναι πραγματικά άγιος.

π. Φιλόθεος Φάρος- Η αλλοίωση του Χριστιανικού Ήθους

Ο Μεγάλος Κανόνας.

Υπάρχουν προσευχές που ψιθυρίζονται. Υπάρχουν άλλες που ψάχνουν λόγια. Και υπάρχουν κάποιες που φωνάζουν μέσα από τη σιωπή. Που λέγονται με βλέμμα χαμηλωμένο και καρδιά τσακισμένη.

Μια τέτοια είναι ο Μέγας Κανών. Δεν είναι ποίημα. Είναι πένθος. Είναι επιστροφή. Ο Μέγας Κανών δεν γράφτηκε για να εντυπωσιάσει. Δεν είναι θεολογική διάλεξη. Είναι θρήνος μετανοίας.

Ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης, μέσα από 250 τροπάρια, περνά ολόκληρη την Αγία Γραφή για να φανερώσει…. τον εαυτό του! Και μαζί του, εμάς! Δεν φωνάζει. Δεν κατακρίνει. Ρωτά. Ομολογεί. Παρακαλά. Και κάθε στίχος του μοιάζει να λέει: «Αν έπεσες, δεν χάθηκες. Αν σκοτείνιασες, υπάρχει φως. Αν σιώπησες, τώρα μπορείς να μιλήσεις».

«Ελέησον με ο Θεός, ελέησον με» Κάθε τροπάριο ξεκινά έτσι. Όχι απλώς ως επωδός αλλά σαν ανάσα. Δεν είναι παραίτηση. Είναι παράδοση στην αγάπη Του. Είναι η μετάνοια που δεν περιμένει να «φτιαχτεί» πρώτα αλλά ξεκινά τσακισμένη, ειλικρινής, γυμνή.

Κι αν κάτι έχουμε ανάγκη στην εποχή μας, δεν είναι περισσότερες πληροφορίες. Είναι αληθινή επιστροφή. Έλα στην εκκλησία αύριο. Όχι για να καταλάβεις. Αλλά για να νιώσεις. Έλα όπως είσαι. Με τη κόπωση, το βάρος, τα λάθη σου.

Ο Μέγας Κανών, δεν είναι ακολουθία για τους «τέλειους». Είναι καταφύγιο για εκείνους που κουράστηκαν να παριστάνουν ότι αντέχουν. Στάσου για λίγο μέσα στην ησυχία του ναού. Άκουσε τις λέξεις που βγαίνουν όχι από χείλη αλλά από καρδιές. Κι ίσως, κάπου ανάμεσα στα «ημάρτηκα», νιώσεις ότι δεν είσαι μόνος.

Κι Εκείνος, που δεν κουράζεται να περιμένει, θα είναι ήδη εκεί. Με τα χέρια Του ανοιχτά. Έλα. Όχι για να σταθείς μπροστά στο Θεό. Αλλά για να αφήσεις Εκείνον να σταθεί δίπλα σου…..

Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος.

 

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι περίοδος μετανοίας, περίοδος κατά την οποία η πέτρινη καρδιά μας πρέπει, με τη χάρη του Θεού να γίνει σάρκινη, και από αναίσθητη να γίνει αισθαντική, από ψυχρή και σκληρή να γίνει ζεστή και ανοιχτή προς τους άλλους και, κυρίως, προς τον Ίδιο τον Θεό.

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι καιρός ανανέωσης, όπου καθετί -όπως γίνεται την άνοιξη- κάνει μία καινούρια αρχή· και η ανήλια ζωή μας ζωντανεύει και πάλι με όλη την ένταση την οποία ο Θεός μπορεί να δώσει σ’ εμάς τους ανθρώπους, κάνοντάς μας διά των Αχράντων Μυστηρίων και των πλούσιων δωρεών Του κοινωνούς του Αγίου Του Πνεύματος, κοινωνούς θείας φύσεως.

Είναι εποχή συμφιλίωσης και η συμφιλίωση είναι χαρά: η χαρά του Θεού και η δική μας χαρά – ένα νέο ξεκίνημα!

Σήμερα είναι η ημέρα του Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος και θέλω να σας διαβάσω μερικές δικές του φράσεις, τόσο σχετικές με την ιδιαιτερότητα της περιόδου που διάγουμε:

«Η μετάνοια, δηλαδή η επιστροφή μας στον Θεό, είναι ανανέωση του βαπτίσματός μας είναι ανανέωση της συνθήκης μας με τον Θεό, της υπόσχεσής μας να αλλάξουμε τη ζωή μας. Είναι περίοδος κατά την οποία μπορούμε να αποκτήσουμε την ταπείνωση, η οποία είναι ειρήνη· ειρήνη με τον Θεό, ειρήνη με τον εαυτό μας, ειρήνη με όλο τον κτιστό κόσμο. Η μετάνοια γεννιέται από την ελπίδα, όταν δηλαδή απορρίψουμε την απόγνωση. Και εκείνος που μετανοεί, είναι κάποιος που αξίζει την καταδίκη – ωστόσο αναχωρεί από το δικαστήριο χωρίς ντροπή, επειδή η μετάνοια είναι η ειρήνη μας με τον Θεό. Κι αυτό επιτυγχάνεται μέσα από μία ζωή αντάξια, που αποξενώθηκε από τις αμαρτίες που διαπράτταμε στο παρελθόν. Μετάνοια είναι το καθάρισμα της συνειδήσεώς μας. Μετάνοια σημαίνει ολοκληρωτική απαλλαγή από τη λύπη και τον πόνο».

Κι αν αναρωτηθούμε πώς θα το πετύχουμε αυτό, πώς θα φθάσουμε εκεί, πώς μπορούμε να ανταποκριθούμε στον Θεό που μας δέχεται όπως ο Πατέρας της παραβολής δέχθηκε τον άσωτο γιό του, σ’ ένα Θεό που μας περιμένει με λαχτάρα και που ενώ Τον απορρίψαμε Εκείνος δεν απομακρύνθηκε ποτέ από κοντά μας, αξίζει να ακούσουμε αυτά τα λίγα λόγια για την προσευχή:

«Στην προσευχή μη χρησιμοποιείτε επιτηδευμένες λέξεις, διότι, συχνά το απλό και ανεπιτήδευτο ψέλλισμα των παιδιών είναι εκείνο που ευφραίνει τον ουράνιο Πατέρα μας. Όταν μιλάτε στον Θεό, μην προσπαθείτε να πείτε πολλά, διότι διαφορετικά, ο νους, αναζητώντας τις λέξεις θα χαθεί σ’ αυτές. Η μία λέξη που ψιθύριζε ο Τελώνης του έφερε το έλεος του Θεού· μία λέξη γεμάτη πίστη έσωσε τον ληστή πάνω στον Σταυρό. Η ποικιλία των λέξεων όταν προσευχόμαστε διασκορπίζει τον νου και εξάπτει τη φαντασία. Η μία λέξη που απευθύνουμε στον Θεό συμμαζεύει τον νου στην παρουσία Του. Κι αν στην προσευχή σου, αυτή η μία λέξη σε αγγίζει μέσα σου, αν τη νιώθεις βαθιά, μείνε σ’ αυτήν, μείνε, γιατί κάτι τέτοιες στιγμές ο φύλακας Άγγελός μας προσεύχεται μαζί μας, επειδή είμαστε αληθινοί με τον εαυτό μας και με τον Θεό».

Ας μην ξεχάσουμε τα λόγια αυτά του Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος, ακόμη κι αν ξεχάσουμε τα δικά μου σχόλια που για ευκολία δική σας πρόσθεσα, ώστε να γίνει το κείμενο ευκολότερα κατανοητό. Ας θυμόμαστε τα λόγια του, γιατί ήταν άνθρωπος που ήξερε τι σημαίνει να στρέφεσαι στον Θεό, να μένεις στον Θεό, να είσαι η χαρά του Θεού και να ευφραίνεσαι εν Αυτώ. Μας προσφέρεται αυτή την περίοδο, καθώς ανεβαίνουμε προς τις ημέρες του Πάθους, ως παράδειγμα του τι μπορεί να κάνει η χάρη του Θεού για να μεταμορφώσει έναν απλό και συνηθισμένο άνθρωπο σε φως του κόσμου.

Ας μάθουμε απ’ αυτόν, ας ακολουθήσουμε το παράδειγμά του, ας χαρούμε βλέποντας πώς μπορεί να εργαστεί η δύναμη του Θεού μέσα στον άνθρωπο και, με πίστη, με εμπιστοσύνη, με χαρά θριαμβική αλλά και ειρηνική ας ακολουθήσουμε τη συμβουλή του, ας ακούσουμε τον Θεό να μας παρακαλεί να βρούμε τον δρόμο της ζωής και να μας λέει ότι μαζί μ’ Αυτόν και εν Αυτώ όντως θα ζήσουμε, επειδή Αυτός είναι η Αλήθεια και η οδός και η Αιώνιος Ζωή.

Anthony Bloom, Στο φως της κρίσης του Θεού: Πορεία από το Τριώδιο στην Ανάσταση, 1η έκδοση, εκδ. Εν πλω, Αθήνα, 2009